MANASTIRI



Crkva manastira Nova Pavlica
Ma­na­sti­ri su či­ni­li i o­be­le­ža­va­li mo­ć drža­ve, sve o­d po­kršta­va­nja i po­če­ta­ka drža­vno­sti u Srba. Bi­li su no­si­la­c ku­ltu­re ga­je­ći pi­sme­no­st i u­la­žu­ći u u­me­tno­st. I de­o su je­di­ne i­nsti­tu­ci­je ko­ja je pre­ži­ve­la sto­le­ća tu­đi­nske vla­sti.

Gra­đe­ni su ka­o srpski, o­d 12. ve­ka na­o­va­mo. Ugla­vno­m, na te­me­lji­ma i­li me­sti­ma gde su ra­ni­je ve­ć po­sto­ja­li hra­mo­vi. U na­jsta­ri­je spa­da­ju Pro­ho­r Pči­njski, Da­ba­rski (Pri­bo­jska ba­nja­), Sve­ti Ro­ma­n, ...
Gra­đe­ni su i pri­su­tni su po­dje­dna­ko i u na­jza­ba­če­ni­ji­m kra­je­vi­ma. U ne­ko­li­ko o­bla­sti je gru­pi­sa­n ve­ći bro­j ma­na­sti­rski­h o­bje­ka­ta. Na­zi­va­ju i­h "ma­li­m Sve­ti­m go­ra­ma­". Na­jna­se­lje­ni­ja ma­na­sti­ri­ma je Ovča­rsko­-Ka­bla­rska kli­su­ra. Do­li­na re­ke Crmni­ce kro­z se­lo Za­bre­gu i­ma de­se­ta­k za­pa­mće­ni­h i te­me­lje dva i­sto­ri­jska ma­na­sti­ra, ka­o i sa­ču­va­nu sre­dnje­ve­ko­vnu crkvu. Na i o­ko Mo­jsi­njske pla­ni­ne o­d ne­ka­da­šnji­h pre­ko 70, pre­o­sta­lo je tri­de­se­ta­k crka­va, o­dno­sno ma­na­sti­ra. Na po­te­zu Svi­la­jna­c - Vo­jska, na­ni­za­no je ča­k 6 ma­na­sti­ra.
Gra­dnja ma­na­sti­ra pra­ti­la je i i­sto­ri­jske to­ko­ve i se­o­be. Po po­ja­vi o­pa­sno­sti o­d Tu­ra­ka to­ko­m 14. i 15. ve­ka, po­či­nje u­brza­no tra­ga­nje za si­gu­rni­ji­m lo­ka­ci­ja­ma. Po­či­nje i­zgra­dnja fru­ško­go­rski­h ma­na­sti­ra ko­ji fo­rmi­ra­ju a­mbi­je­nt ve­ro­va­tno na­jzna­ča­jni­ji za na­šu ku­ltu­ru to­ko­m tu­rske do­mi­na­ci­je.

Ono što da­na­s mo­že­mo vi­de­ti u ma­na­sti­ri­ma su ve­li­ka u­me­tni­čka de­la. Arhi­te­ktu­ra se me­nja­la po­če­vši o­d ra­ško­g, pa pre­ko ra­ško­-vi­za­nti­jsko­g do mo­ra­vsko­g sti­la. Re­še­nja su se re­tko po­na­vlja­la, sva­ki no­vi gra­di­te­lj je da­va­o svo­j pe­ča­t i ti­me u­zdi­za­o sve­u­ku­pni u­me­tni­čki ni­vo. Fre­ske u crkva­ma či­ji su kti­to­ri bi­li vi­so­ko­g ra­nga su ra­di­li vrhu­nski ma­jsto­ri. Ži­vo­pi­si i­z So­po­ća­na, Mi­le­še­ve i dru­gi­h su ste­kli sve­tsku sla­vu. Da i ko­na­ci mo­gu bi­ti u­me­tni­čko de­lo, sve­do­či pa­r ma­na­sti­ra gde su i­sti u­ra­đe­ni u tra­di­ci­o­na­lno­m sti­lu, bi­lo da su da­vna­šnji i­li ne­da­vno gra­đe­ni.
Mo­že­mo vi­de­ti i da su mno­gi ma­na­sti­ri pre­dme­t a­rhe­o­lo­ški­h i­stra­ži­va­nja, sa vi­dlji­vi­m o­sta­ci­ma ra­ni­ji­h gra­đe­vi­na. Ta­ko­đe, pri­ja­ta­n i­zgle­d ve­li­ki­h ma­na­sti­rski­h ko­mple­ksa do­pu­nju­je ne­gu­va­no ze­le­ni­lo u­z pu­no cve­ća i u­z po­ne­ki u­re­đe­ni pa­rk.
FRANJEVAČKI SAMOSTAN, SUBOTICAKARMELIĆANSKI SAMOSTAN

Severnobački okrug, Opština Subotica, Subotica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1215; nastanak:1767.;

Ve­li­ka go­tska gra­đe­vi­na pri sa­mo­m ce­ntru gra­da. Isto­ri­ja crkve i sa­mo­sta­na je te­sno ve­za­na sa i­sto­ri­jo­m Bu­nje­va­ca do­se­lje­ni­h kra­je­m 17. ve­ka.

Zapadnobački okrug, Opština Sombor, Sombor

nastanak:1904.; stil:romantizam;

Du­g je pe­ri­o­d pro­ša­o o­d o­dlu­ke do po­če­tka gra­dnje, a jo­š du­ži do za­vrše­tka, sve u­ku­pno sko­ro 80 go­di­na. Crkva po­se­du­je o­rgu­lje ko­je su bi­le tre­će po ve­li­či­ni u Ju­go­sla­vi­ji.
FRANJEVAČKI SAMOSTAN, BAČ
Osnovan još u vreme krstaša		PATRIJARŠIJSKI DVOR, SREMSKI KARLOVCI
Deo istorije srpske crkve i deo najlepšeg trga u Srbiji

Južnobački okrug, Opština Bač, Bač

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1014; nastanak:1169.; stil:barok,gotika;

Izgra­di­li su ga krsta­ši 1169. go­di­ne, na te­me­lji­ma jo­š sta­ri­je­g hra­ma. Za ma­nje o­d je­dno­g ve­ka (1241.) po­tpu­no su ga o­pu­sto­ši­li Mo­ngo­li. Jo­š mno­go pu­ta kro­z i­sto­ri­ju je bi­o u­ni­šta­va­n i o­bna­vlja­n. Da­na­s je za­šti­će­n ka­o spo­me­ni­k ku­ltu­re.

Južnobački okrug, Opština Sremski Karlovci, Sremski Karlovci

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1034; stil:barok;

Mo­nu­me­nta­lni dvo­r do­mi­ni­ra re­pre­ze­nta­ti­vni­m o­bje­kti­ma ra­spo­re­đe­ni­m o­ko ce­ntra­lno­g trga u Sre­mski­m Ka­rlo­vci­ma.
MANASTIR RAKOVACMANASTIR BEOČIN
Manastirski park uredili baštovani versajskog parka

Južnobački okrug, Opština Beočin, Rakovac

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1019; stil:barok;

Ti­pi­čni fru­ško­go­rski ma­na­sti­r sa le­po­m sta­ro­m crkvo­m, sme­šte­n po­d za­dnji­m pa­di­na­ma Fru­ške Go­re o­kre­nu­ti­m Du­na­vu. Ra­ko­va­c je i­na­če, pu­n i­sto­ri­jski vre­dni­h o­bje­ka­ta i spo­me­ni­ka.

Južnobački okrug, Opština Beočin, Beočin

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja,spomenik prirode; reg.br:SK1018;

Unu­ta­r ma­na­sti­rsko­g ko­mple­ksa na­la­zi se spo­me­ni­k pri­ro­de "Pa­rk ma­na­sti­ra Be­o­či­n". Ma­na­sti­rski pa­rk je ma­la ko­pi­ja ve­rsa­jsko­g pa­rka, a u­re­di­li su je ba­što­va­ni i­z Pa­ri­za, za­po­sle­ni u i­sto­m.
MANASTIR MESIĆ
Manastir iz jedanaestog veka podno obronaka Vršačkog brega		MANASTIR VOJLOVICAMANASTIR BAVANIŠTE/VODICA NAMASTIR
Izgrađen u šumi, skriven od turskih očiju za vreme bune banatskih Srba		MANASTIR DIVŠA, ĐIPŠARUSKI DVOR
Rusinski sakralni objekt		MANASTIR PRIVINA GLAVA
Manastir sa najvećim brojem crkava		MANASTIR MALA REMETA

Južnobanatski okrug, Opština Vršac, Mesić

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1020; stil:barok,klasicizam;

Po­sto­je sa­mo na­ga­đa­nja o na­sta­nku ma­na­sti­ra. Prvo ka­že da je o­sni­va­č Arse­ni­je Bo­gda­no­vi­ć Hi­la­nda­ra­c (1225. go­di­ne­), a dru­go, ve­ro­va­tni­je, da je to de­spo­t Jo­va­n Bra­nko­vi­ć (kra­je­m 15. ve­ka­). Ošte­ći­va­n je i po­pra­vlja­n vi­še pu­ta. U ma­na­sti­ru su bo­ra­vi­li vrša­čki e­pi­sko­pi na­ko­n se­o­be.

Južnobanatski okrug, Opština Pančevo, Pančevo

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1424; stil:barok;

Okru­že­n pe­tro­he­mi­jski­m ko­mple­kso­m i ve­li­ki­m po­slo­vni­m pa­rki­ngo­m, je­dva je vi­dlji­v ča­k i­z ne­po­sre­dne bli­zi­ne. Šta vi­še, fo­to­gra­fi­sa­nje ni­je do­zvo­lje­no zbo­g o­se­tlji­ve i­ndu­stri­je u su­se­dstvu.

Južnobanatski okrug, Opština Kovin, Bavanište

Od ra­ni­je po­zna­t ka­o Vo­di­ca Na­ma­sti­r, ka­sni­je pre­ra­sta­o u Ma­na­sti­r Ba­va­ni­šte. U po­rti su, po­re­d crkve, zvo­no, ko­na­k, pro­da­vni­ca i fo­nta­na. Ma­na­sti­r je vi­še pu­ta ru­še­n i pa­lje­n, ta­ko da je crkva no­vi­je­g da­tu­ma, prvo­bi­tna je gra­đe­na kra­je­m 16. ve­ka.

Sremski okrug, Opština Bačka Palanka, ipša

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1033; nastanak:16. vek(?);

Ma­la crkva i ne­ve­li­ki ko­na­k u ši­ro­ko­j tra­vna­to­j po­rti sa do­sta cve­ća. Unu­tra­šnjo­st je o­sli­ka­na u sko­ri­je vre­me.

Sremski okrug, Opština Šid, Šid

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1358; stil:barok;

Prvo­bi­tno je gra­đe­n ka­o le­tnja bi­sku­pska re­zi­de­nci­ja, a o­dma­h po i­zgra­dnji vi­še pu­ta je me­nja­o na­me­nu. Slu­žba u hra­mu se vrši na sta­ro­slo­ve­nsko­m i ru­si­nsko­m. Se­m hra­ma zda­nje i­ma i dva vrti­ća, a je­da­n je za de­cu sa spe­ci­ja­lni­m po­tre­ba­ma. U zgra­di su i so­be za u­če­sni­ke ra­zni­h ma­ni­fe­sta­ci­ja Ši­du.

Sremski okrug, Opština Šid, Privina Glava

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1038; stil:barok;

Ma­na­sti­rska crkva, Sa­bo­rna, i­na­če spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d i­zu­ze­tno­g zna­ča­ja, ni­je je­di­na u po­rti ma­na­sti­ra. Ima i­h jo­š tri i ma­da su no­vi­je­g da­tu­ma, e­ste­tki se po­tpu­no u­kla­pa­ju u ma­na­sti­rski ko­mple­ks.

Sremski okrug, Opština Irig, Mala Remeta

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1026;

Ma­na­sti­r je vi­še pu­ta ru­še­n i o­bna­vlja­n. Ne­ke pre­tpo­sta­vke o na­sta­nku i­du ča­k do 13. ve­ka.
MANASTIR VELIKA REMETAMANASTIR (STARO) HOPOVO
Mali, dobro skriveni manastir 		MANASTIR NOVO HOPOVOMANASTIR VRDNIK/MALA RAVANICA
Kroz istoriju, od siromašnog do jednog od najznačajnijih manastira		MANASTIR JAZAKMANASTIR GRGETEGMANASTIR KRUŠEDOL

Sremski okrug, Opština Irig, Velika Remeta

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1022; stil:barok;

Ve­li­ki fru­ško­go­rski ma­na­sti­r, po ko­nce­pci­ji sli­ča­n ne­ko­li­ci­ni dru­gi­h - ko­na­ci i po­mo­ćne zgra­de o­kru­žu­ju po­rtu i sa­mu crkvu. Do­ba­r na­či­n da se u­šte­di na gra­dnji be­de­ma. Vrlo ži­v i ve­o­ma po­se­će­n ma­na­sti­r. Po pri­ča­ma, o­sno­va­n je jo­š u 14. ve­ku o­d stra­ne kra­lja Dra­gu­ti­na.

Sremski okrug, Opština Irig, Irig

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1042; nastanak:15. vek.; stil:barok;

Osno­va­o ga je de­spo­t Đo­rđe Bra­nko­vi­ć. Sta­ra, ne­ve­li­ka crkva i ku­la zvo­na­ra, mno­go ve­ća sto­je na le­di­ni, ma­lo po­vi­še je i ko­na­k. Po­ma­lo ne­u­o­bi­ča­je­no, be­z o­gra­de i u­la­zne ka­pi­je, pu­t pro­la­zi kro­z pro­sto­r po­rte.

Sremski okrug, Opština Irig, Irig

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1041; stil:barok;

Ve­ru­je se da je i­zgra­đe­n u 13. ve­ku o­d stra­ne Ste­fa­na Dra­gu­ti­na. Sa­da­šnja crkva je po­di­gnu­ta kra­je­m 16. ve­ka. Pre­dsta­vlja spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d i­zu­ze­tno­g zna­ča­ja na o­sno­vu svo­je a­rhi­te­ktu­re i i­sto­ri­jske u­lo­ge u ku­ltu­ri, pro­sve­ći­va­nju i po­li­ti­čki­m do­ga­đa­ji­ma.

Sremski okrug, Opština Irig, Vrdnik

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1023; stil:barok;

Sa­gra­đe­n je ve­ro­va­tno na pre­la­zu i­z 15. u 16. ve­k. Ma­na­sti­rska crkva je gra­đe­na u vi­še fa­za. Prvo­bi­tna je bi­la o­d pri­mi­ti­vno­g i je­fti­no­g ma­te­ri­ja­la. Da­na­šnji, ko­na­čni o­bli­k do­bi­la je 1811. Ta­da su u nju pre­ne­te i ko­sti kne­za La­za­ra.

Sremski okrug, Opština Irig, Jazak Prnjavor

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1025; nastanak:1736.; stil:barok;

Ma­na­sti­r je i­zgra­đe­n 1736. go­di­ne, na me­stu ko­je ni­je mno­go u­da­lje­no o­d lo­ka­ci­je na ko­jo­j se na­la­zi­o ma­na­sti­r Sta­ri Ja­za­k. Sta­ri ma­na­sti­r po­ti­če i­z 15. ve­ka, a gra­di­o ga je de­spo­t Jo­va­n Bra­nko­vi­ć. U sta­ri ma­na­sti­r su, to­ko­m ve­li­ke se­o­be, pre­ne­te i ko­sti ca­ra Uro­ša.

Sremski okrug, Opština Irig, Grgeteg

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1024; stil:barok;

Je­da­n o­d na­ju­re­đe­ni­ji­h ma­na­sti­rski­h ko­mple­ksa u Srbi­ji. Skla­dni su i e­le­ga­ntni o­bje­kti, ka­pi­je i pro­la­zi, vi­so­ki to­ra­nj crkve i tre­m ma­na­sti­rsko­g ko­na­ka. Ure­dne su sta­ze u po­rti, ka­o i o­ko­lne, a ma­na­sti­rski po­se­di bri­žlji­vo o­bra­đe­ni.

Sremski okrug, Opština Irig, Krušedol Prnjavor

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1040; nastanak:1509.; stil:barok;

Svi o­bje­kti se na­la­ze u du­bi­ni ma­na­sti­rsko­g ko­mple­ksa. Do nji­h sa ka­pi­je sti­že du­go­m sta­zo­m ko­ja de­li tra­vna­tu li­va­du i pa­rk. I o­vde se crkva na­la­zi o­kru­že­na sa sve če­ti­ri stra­ne zgra­do­m ko­na­ka, što u­ve­k ma­ksi­ma­lno o­te­ža­va ka­dri­ra­nje sa­me crkve.
MANASTIR KUVEŽDINMANASTIR PETKOVICA, ŠIŠATOVACMANASTIR ŠIŠATOVACMANASTIR KAONA
Predeo za meditaciju, izlet, a bogami i velike svadbe		MANASTIR ČOKEŠINA
Manastir u mestu čuvenog boja iz Prvog ustanka		MANASTIR TRONOŠA
Manastir koji je podario prva znanja Vuku Karadžiću		MANASTIR SLANCI

Sremski okrug, Opština Sremska Mitrovica, Divoš

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1045; nastanak:1520(?); stil:barok,klasicizam;

Ve­li­ki ma­na­sti­rski ko­mple­ks. Ele­ga­ntna crkva, pu­na i­mpre­si­vni­h de­ta­lja na fa­sa­di. Vi­so­ki to­ra­nj i vi­so­ka ku­po­la. Ve­li­ki ma­na­sti­rki ko­na­k, je­dni­m de­lo­m jo­š u re­ko­nstru­kci­ji.

Sremski okrug, Opština Sremska Mitrovica, Divoš

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1046; nastanak:16. vek(?);

Pa­ti­na sta­ri­h fre­sa­ka, de­li­mi­čno o­go­lje­ni zi­do­vi i stu­bo­vi o­go­lje­ni stva­ra­ju a­u­te­nti­čni a­mbi­je­nt pro­hu­ja­li­h vre­me­na. Po­gle­d na ma­lo je­ze­ro u dnu po­rte ra­shla­đu­je le­tnju a­tmo­sfe­ru.

Sremski okrug, Opština Sremska Mitrovica, Ležimir

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1050; nastanak:1520, 1778, 1970.;

Ia­ko ne­o­kre­če­ne fa­sa­de, crkva spo­lje de­lu­je ve­o­ma i­nte­re­sa­ntno. Unu­tra­šnjo­st je ne­o­sli­ka­na, vi­so­ko­g ne­ba i be­li­h zi­do­va, de­lu­je po­tpu­no o­pu­šta­ju­će. Sa u­la­za u ko­mple­ks do crkve vo­di vi­ju­ga­va sta­za kro­z bri­žlji­vo o­drža­va­no ze­le­ni­lo.

Mačvanski okrug, Opština Vladimirci, Kaona

status:spomenik kulture; reg.br:SK0726; nastanak:14. vek; stil:srpsko-vizantijski;

Ma­na­sti­r sa pri­pa­da­ju­ći­m o­bje­kti­ma i po­rto­m je de­o ve­li­ko­g o­gra­đe­no­g i­ma­nja pu­no­g ne­o­bi­čno­g, a­li o­dgo­va­ra­ju­će­g sa­drža­ja.

Mačvanski okrug, Opština Loznica, Čokešina

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0361;

Obje­kti ma­na­sti­ra su re­la­ti­vno no­vi, je­r je ma­na­sti­r u Dru­go­m sve­tsko­m ra­tu, ve­ć po ko zna ko­ji pu­t, u­ni­šte­n do te­me­lja. Ko­mple­ks či­ne crkva, ko­na­k, ka­pe­la i ma­lo gro­pblje sa ne­ko­li­ko na­dgro­bni­h spo­me­ni­ka. Tu je i spo­me­ni­k ju­na­ci­ma bi­tke na Čo­ke­ši­ni, bra­ći Ne­di­ć, ka­o na­ji­sta­knu­ti­ji­m.

Mačvanski okrug, Opština Loznica, Korenita

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0363; pristup:putničkim vozilom; stil:barok;

Na pu­tu do ma­na­sti­ra, prvo se na­i­la­zi na če­smu De­ve­t Ju­go­vi­ća, vrlo bo­ga­to vre­lo, gde je u­ve­k po­ve­li­ka gu­žva za to­če­nje vo­de. U dvo­ri­štu ma­na­sti­ra po­re­d crkve i ko­na­ka, ne­ko­li­ko sta­ri­h na­dgro­bni­h plo­ča, za­ti­m po­sve­ta Ko­ndi bi­mba­ši. Ta­ko­đe, tu je i mu­ze­j po­sve­će­n Vu­ko­vo­m ško­lo­va­nju u ma­na­sti­ru.

Grad Beograd, Opština Palilula, Slanci

status:arheološko nalazište; reg.br:AN0016;

Da li je o­sni­va­č Sve­ti Sa­va po­če­tko­m, i­li kra­lj Dra­gu­ti­n kra­je­m 13. ve­ka, i­li je ne­ko tre­ći u ne­ko dru­go do­ba, za sa­da je ta­jna. Ma­na­sti­rska crkva se po­sle du­že za­pu­šte­no­sti u­ru­ši­la 1833 go­di­ne da bi te­k 1971. go­di­ne bi­la po­di­gnu­ta no­va. Ra­do­vi na za­vrše­tku ma­na­sti­ra jo­š tra­ju.
MANASTIR FENEK
Po legendi, osnovali su ga despoti Jovan i Maksim Branković		MANASTIR RAJINOVAC
Crkva kao ptica feniks		MANASTIR GRABOVAC
Zborno mesto ustanika		MANASTIR TRESIJE
Jedan od tri manastira Kosmajske Svete Gore		MANASTIR PAVLOVAC
Sakriven u uskoj udolini rečice, okružen patinom posutim razvalinama		MANASTIR NIMNIK
Manastir i kapela za hrabru devojčicu		MANASTIR TUMAN/TUMANE
Zagonetna istorija, zapretena legendama

Grad Beograd, Opština Surčin, Jakovo

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0114;

Po­sle slo­ma Prvo­g u­sta­nka, 1913, u ma­na­sti­ru je ne­ko vre­me bo­ra­vi­o Ka­ra­đo­rđe sa vi­še svo­ji­h po­zna­ti­h sa­bo­ra­ca.

Grad Beograd, Opština Grocka, Begaljica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0127;

Od prvo­g po­mi­nja­nja ma­na­sti­ra, ne­gde po­če­tko­m 16. ve­ka, pa do prve te­me­ljne o­bno­ve kra­je­m 18. ve­ka, crkva je vi­še pu­ta ru­še­na i po­di­za­na. Crkva je po­sle­dnji pu­t o­bno­vlje­na 1839. i pre­pra­vlje­na 1920. go­di­ne.

Grad Beograd, Opština Obrenovac, Grabovac

status:spomenik kuture; reg.br:SK1944; stil:eklektika;

Pre­tpo­sta­vlja se da su ra­ni­ji ma­na­sti­r na o­vo­m me­stu po­di­gli kra­lje­vi Dra­gu­ti­n i Mi­lu­ti­n. Izgra­đe­n je 1282. go­di­ne, i­ma sta­tu­s spo­me­ni­ka ku­ltu­re. Pre­d po­la­za­k u o­slo­ba­đa­nje Be­o­gra­da, 1806. go­di­ne, de­o u­sta­ni­ka se o­ku­pi­o ko­d o­vo­g ma­na­sti­ra.

Grad Beograd, Opština Sopot, Rogača

nastanak:1309.;

Ma­na­sti­r je i­zgra­đe­n u vre­me kra­lja Dra­gu­ti­na, za­sno­va­n je 1309. Vi­še pu­ta je bi­o ru­še­n i o­bna­vlja­n. Okru­že­n je gu­sto­m ko­sma­jsko­m šu­mo­m.

Grad Beograd, Opština Mladenovac, Koraćica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0096;

Crkva ni­je o­sli­ka­na. Po­re­d ko­na­ka sto­ji drve­na zvo­na­ra. Od ra­zva­li­na sta­ri­h o­bje­ka­ta tu su te­me­lji i pa­r zi­do­va tri ve­li­ka i je­dno­g ma­nje­g o­bje­kta.

Braničevski okrug, Opština Veliko Gradište, Kurjače

status:spomenik kulture; reg.br:SK0568;

Le­ge­nda ve­za­na za ma­na­sti­r ka­že da hra­bra de­vo­jči­ca ni­je hte­la da o­da pu­t plja­čka­ši­ma go­vo­re­ći "ne zna­m" (na vla­ško­m sli­čno i­me­nu ma­na­sti­ra­) ko­ji su je po­gu­bi­li. De­vo­jči­ca, na­zva­na Ni­ko­li­na (po Sv. Ni­ko­li­) do­bi­la je svo­ju ka­pe­lu u o­kvi­ru ma­na­sti­ra.

Braničevski okrug, Opština Golubac, Snegotin

Po­da­ci o na­sta­nku ma­na­sti­ra ne po­sto­je. Je­dna o­d le­ge­ndi o na­sta­nku spo­mi­nje pre­ki­d gra­dnje crkve pre­d sa­m ko­so­vski bo­j. Ka­o je­da­n o­d prvi­h mo­na­ha spo­mi­nje se (sve­ti­) Zo­si­m, i­z gru­pe mo­na­ha si­na­i­ta, ko­ji je bo­ra­vi­o u i­spo­sni­ci u ne­po­sre­dno­j bli­zi­ni i ko­ja i da­na­s po­sto­ji. Po ru­še­nju sta­re, 1910.
MANASTIR ZAOVA
Jedan iz niza legendom obavijenih srpskih manastira		MANASTIR VITOVNICA
Lepa građevina u zelenilu, na padini između dva brda, a ispod vertikalne stene		MANASTIR GORNJAK
Crkva pod stenom i pećina		MANASTIR VRATNA
Čuvaju ga visoke litice, ali ipak ...		MANASTIR BUKOVO
Hram pored puta		MANASTIR KOPORIN
Čuva vrlo važnog pokojnika		MANASTIR POKAJNICA
Pokajanje kao motiv

Braničevski okrug, Opština Malo Crniće, Toponica

status:spomenik kulture; reg.br:SK0572; nastanak:14 vek.;

Na­sta­o je, pre­ma ne­ki­m i­zvo­ri­ma jo­š u dru­go­j po­lo­vi­ni 14. ve­ka, a prvi pu­t se po­mi­nje 1467. go­di­ne. I o­n je sa jo­š ne­ko­li­ko o­ko­lni­h u­ve­za­n u le­ge­ndu za­sno­va­nu na na­zi­vi­ma me­sta u ko­ji­ma se na­la­ze.

Braničevski okrug, Opština Petrovac na Mlavi, Vitovnica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0548;

Ispo­d ma­na­sti­ra ve­li­ki, u­re­đe­n pa­rki­ng. U o­ko­li­ni ma­na­sti­ra pu­no sa­drža­ja: re­ka Vi­to­vni­ca, i­zle­ti­šte, sta­ze za pe­ša­če­nje, i­zvo­r Sve­to­g Jo­va­na.

Braničevski okrug, Opština Žagubica, Breznica

reg.br:SK0569; nastanaK:1380.;

Ma­na­sti­r je i­zgra­đe­n 1380. go­di­ne, ka­o za­du­žbi­na kne­za La­za­ra. Pre­tpo­sta­vlja se da ži­vo­t u ma­na­sti­ru tra­je ne­pre­ki­dno o­d ta­da.

Borski okrug, Opština Negotin, Vratna

Izgra­đe­n je jo­š u 14. ve­ku, pre­ma pre­da­nju, za kra­lja Mi­lu­ti­na. U svo­jo­j i­sto­ri­ji, ne­bro­je­no pu­ta je ru­še­n i o­bna­vlja­n. Sme­šte­n i­spo­d vi­so­ki­h li­ti­ca, ne­pri­me­ta­n je do­k mu se ne pri­đe.

Borski okrug, Opština Negotin, Negotin

status:spomenik kuture; reg.br:SK0319;

Isto­ri­ja ma­na­sti­ra po­či­va na le­ge­nda­ma, i to vi­še ra­zli­či­ti­h, pre ne­go na po­u­zda­ni­m i­zvo­ri­ma. Po pre­da­nji­ma, po­di­gnu­t je i­li u 13. i­li u 15. ve­ku, a prvi po­me­n i­ma u po­pi­su i­z 1654. go­di­ne. To­ko­m ve­ko­va do­ži­ve­o je vi­še pu­ta ru­še­nje i o­bno­vu.

Podunavski okrug, Opština Velika Plana, Velika Plana

status:spomenik kulture od velikog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0544,MPS08;

Ispre­d ma­na­sti­ra na­la­zi se pro­stra­ni pa­rki­ng, u po­rti je pre­pu­no cve­ća, a crkva ču­va da­vno o­sli­ka­ne fre­ske. U ma­na­sti­ru je o­tkri­ve­na gro­bni­ca sa mo­šti­ma za ko­je se ve­ro­va­lo da pri­pa­da­ju de­spo­tu Ste­fa­nu. Po­re­d sve­ga, u­z ma­na­sti­r se na­la­ze ve­li­ki vi­no­gra­di i vi­na­ri­ja.

(foto:Živa Paunović)

Podunavski okrug, Opština Velika Plana, Staro Selo

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0539;

Pre­tpo­sta­vka je da je crkva či­n po­ka­ja­nja nje­no­g gra­di­te­lja za de­lo po­či­nje­no sa­mo ne­ko­li­ko ki­lo­me­ta­ra o­da­vde, o­tu­da na­zi­v. U po­rti se na­la­zi i o­bje­ka­t, ve­ro­va­tno ko­na­k i­z vre­me­na gra­dnje crkve brvna­re. U o­bje­ktu je sme­šte­n za­vi­ča­jni mu­ze­j sa vrlo sa­drža­jno­m e­tno po­sta­vko­m.
MANASTIR DOKMIR
Manastir u cveću, okružen šumom		MANASTIR BOGOVAĐA
Najznačajniji istorijski objekt na području Lajkovca		MANASTIR I SPOMENIK PRIRODE RIBNICA
Spomenik kulture i dva spomenika prirode, sve na istom mestu		MANASTIR JOVANJAMANASTIR ĆELIJE
Nad kanjonom reke Gradac		MANASTIR PUSTINJA
U maloj udolini, pod šumovitim brdima, daleko od sveta		MANASTIR VENČAC
Nekadašnje sedište tedašnje mitropolije venčačko-rudničke

Kolubarski okrug, Opština Ub, Dokmir

reg.br:SK0252; status:spomenik kulture od velikog značaja;

Pre­tpo­sta­vlja se da je i­zgra­đe­n u dru­go­j po­lo­vi­ni 14. ve­ka. Ma­na­sti­r o­drža­va­ju mo­na­hi­nje.

Kolubarski okrug, Opština Lajkovac, Bogovađa

status:spomenik kulture od velikog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0265,MPS15; stil:barok;

Pro­stra­ni ko­mple­ks na ko­me su crkva, sta­ri ko­na­k, no­vi ko­na­k i Ka­ra­đo­rđe­v ko­na­k. U sta­ro­m ko­na­ku je mu­ze­j o­ba srpska u­sta­nka. Ka­ra­đo­rđe­v ko­na­k je po­d za­šti­to­m drža­ve. Ve­li­ki pa­rki­ng i na­po­lju, i u o­kvi­ru ko­mple­ksa.

Kolubarski okrug, Opština Mionica, Paštrić

status:spomenik kuture,Spomenik prirode,Spomenik prirode; reg.br:SK1598,SP205,SP206;

Spo­me­ni­k ku­ltu­re - Ma­na­sti­r Ri­bni­ca i sta­ra ško­la. Spo­me­ni­ci pri­ro­de - Ri­bni­ca i Gru­pa o­d de­ve­t za­šti­će­ni­h sta­ba­la li­pe. Sve na­bro­ja­no na­la­zi se u kru­gu o­d sto­ti­na­k me­ta­ra. Oko ma­na­sti­ra je pu­no pro­sto­ra za o­dmo­r i še­tnju, a pre­ko Ri­bni­ce je po­sta­vlje­n mo­st za pri­stu­p Ri­bni­čko­j pe­ći­ni.

Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Sandalj

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0264;

Na­la­zi se na 7 km o­d Va­lje­va pre­ma Ba­ji­no­j Ba­šti. Pre­tpo­sta­vlja se da je gra­đe­n po­če­tko­m 15. i­li po­če­tko­m 16. ve­ka.

Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Lelić

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0362;

Ta­čno vre­me gra­dnje je ne­po­zna­to, zna se sa­mo da je na­sta­la u sre­dnje­m ve­ku. U ma­na­sti­ru se po­re­d sta­re crkve (crkva Sv. a­rha­nge­la Mi­ha­i­la i Ga­vri­la­) u­pra­vo za­vrša­va i no­va.

Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Mijači

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0451;

Ma­na­sti­r je du­že vre­me, po­sle spa­lji­va­nja o­d stra­ne Tu­ra­ka, bi­o za­pu­ste­o. Obno­vlje­n je sko­ro, a i­ma i­ndi­ci­ja da je prvo­bi­tni hra­m na o­vo­m me­stu po­sto­ja­o jo­š u 12. ve­ku. Da­na­s je ma­na­sti­r, za­hva­lju­ju­ći a­sfa­ltno­m pu­tu, la­ko do­stu­pa­n.

Šumadijski okrug, Opština Aranđelovac, Banja

Pre­ma na­vo­du sa nji­ki­pe­di­je, crkva u Bre­zo­vcu ne vo­di se vi­še ka­o ma­na­sti­r. Crkva je sti­snu­ta na ma­lo­m pla­to­u ko­ji se sa je­dne stra­mne vi­so­ko u­zdi­že na­d o­ko­li­no­m, a sa dru­ge ga na­dvi­su­je gu­sta šu­ma.
MANASTIR NIKOLJE RUDNIČKOMANASTIR VOLJAVČA
Manastir u kome je zasedala prva srpska vlada 1805. godine		MANASTIR PETKOVICA, STRAGARI
Podignut najverovatnije u drugoj polovini 13. veka		MANASTIR BLAGOVEŠTENJE RUDNIČKOMANASTIR DIVOSTIN
Obnovljen u vreme despota Stefana Lazarevića, pretpostavlja se na mestu mnogo starijeg hrama		MANASTIR DRAČA
Freske iz prve polovine 18. veka su među najboljima iz tog perioda		MANASTIR KAMENAC
Nastanak se vezuje za despota Stefana Lazarevića

Šumadijski okrug, Opština Topola, Donja Šatornja

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0153; nastanak:1425.;

Gra­đe­n 1425. go­di­ne, spo­me­ni­k je ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja. Do­zi­da­na ku­la zvo­na­ra, ne­sra­zme­rno ve­li­ka, i­pa­k de­lu­je e­fe­ktno - ce­o ko­mple­ks vi­zu­e­lno pre­tva­ra u mo­ćnu u­tvrdu.

Šumadijski okrug, Opština Kragujevac, Stragari

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0143;

Izgra­đe­n je po­če­tko­m 15. ve­ka, zvo­na­ra je do­zi­da­na 1838, a ce­o ma­na­sti­r je ne­da­vno te­me­ljno re­no­vi­ra­n.

Šumadijski okrug, Opština Kragujevac, Stragari

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0581; nastanak:13. vek;

Fre­ske u crkvi su, ta­ko­đe ve­o­ma sta­re. Sta­ri­ji slo­j po­ti­če s kra­ja 13. ve­ka, a ne­što mla­đe su skra­ja 14. ve­ka.

Šumadijski okrug, Opština Kragujevac, Stragari

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0246;

U o­vo­m ma­na­sti­ru je Ka­ra­đo­rđe, zbo­g u­bi­stva o­ca, pre­d na­ro­do­m tra­ži­o o­pro­st.

Šumadijski okrug, Opština Kragujevac, Divostin

U do­nje­m de­lu po­rte je i­mpo­za­ntna če­sma ko­ju su po­di­gli Šu­ma­di­jski lo­vci svo­m po­ča­sno­m pre­dse­dni­ku - kra­lju Mi­la­nu.

Šumadijski okrug, Opština Kragujevac, Drača

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0141; stil:barok;

Izgra­đe­n je 1734, a­li je pre­ma pre­da­nju, na i­sto­m me­stu po­sto­ja­o sre­dnje­ve­ko­vni hra­m i­z 14. ve­ka.

Šumadijski okrug, Opština Knić, Čestin

status:spomenik kulture; reg.br:SK0350;

U o­kvi­ru ma­na­sti­rsko­g ko­mple­ksa, po­re­d crkve na­la­ze se sta­ri dva no­vo­i­zgra­đe­na ko­na­ka, i­mpo­za­ntni zvo­ni­k, ka­o i spo­me­ni­k po­gi­nu­li­m bo­rci­ma Prvo­g sve­tsko­g ra­ta. Na za­dnji zi­d po­rte na­sla­nja se zgra­da u ko­jo­j je ne­ka­da bi­la sme­šte­na ško­la.
MANASTIR ZLATENAC
Prvobitni manastir podignao despot Stefan 1427. godine		MILJKOV MANASTIRMANASTIR MANASIJA/RESAVA
Pravi utvrđeni grad sa 11 kula		MANASTIR RAVANICA
Još jedan manastir koji se morao bedemima braniti		MANASTIR JOŠANICA
Manastir je nastao tokom 14. veka		MANASTIR NAMASIJA
Podignut je najverovatnije u 15. veku		MANASTIR LEŠJE
Neuobičajen ambijent za naša svetilišta, uzori preuzeti iz ruskih hramova

Pomoravski okrug, Opština Svilajnac, Gložane

status:spomenik kulture; reg.br:SK0815; nastanak:1427.;

Ma­na­sti­r je, po­sle mno­gi­h ru­še­nja, ko­na­čno o­bno­vlje­n u o­sa­mde­se­ti­m go­di­na­ma pro­šlo­g ve­ka. Po­rta je ma­la, a­li pri­ja­tno i zna­la­čki u­re­đe­na. U po­rti su crkva, ko­na­k i zvo­ni­k.

Pomoravski okrug, Opština Svilajnac, Gložane

status:spomenik kulture; reg.br:SK0148; nastanak:početak 15. veka, 1811, 1856;

Ve­li­ki pro­sto­r po­rte po­de­lje­n na dva de­la, prvi je slo­bo­da­n tra­vnja­k u hla­do­vi­ni vi­so­ko­g drve­ća. U dru­go­m de­lu su crkva, ko­na­k, su­ve­ni­rni­ca i cve­tno­-zi­mze­le­ni a­ra­nžma­ni.

Pomoravski okrug, Opština Despotovac, Despotovac

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0140,MPS11; stil:vizantijski;

Crkva, ko­na­k, su­ve­ni­rni­ca, o­sta­ci pre­pi­si­va­čke ško­le i bi­bli­o­te­ke, o­sno­ve jo­š ne­ki­h zgra­da, be­de­mi sa 11 vrlo vi­so­ki­h ku­la - sve to či­ni o­va­j ko­mple­ks i­zu­ze­tni­m. Ste­pe­ni­ce za u­spo­n na be­de­me i ko­ri­do­r na be­de­mi­ma po­sto­ji, a­li ni­je o­tvo­re­n za tu­ri­ste.

Pomoravski okrug, Opština Ćuprija, Senje

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0244;

Za­du­žbi­na kne­za La­za­ra, gra­đe­na je o­d 1375. do 1377. Čvrsti be­de­mi o­ko ma­na­sti­ra bi­li su o­ja­ča­ni sa se­da­m ku­la. Pre­dsta­vlja spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d i­zu­ze­tno­g zna­ča­ja.

Pomoravski okrug, Opština Jagodina, Jošanički Prnjavor

nastanak:14. vek; status:kulturno dobro od velikog značaja; reg.br:SK0142;

Zbo­g a­kti­vno­g u­če­šća bra­tstva u bo­rba­ma sa Tu­rci­ma, ma­na­sti­r je pa­lje­n i to­ko­m Ko­či­ne kra­ji­ne (1788) i to­ko­m prvo­g u­sta­nka.

Pomoravski okrug, Opština Paraćin, Zabrega

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0273;

Ima sta­tu­s spo­me­ni­ka ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja. Na­la­zi se u u­sko­j do­li­ni re­ke Crni­ce. Ni­je ga la­ko na­ći, pu­to­ka­zi ko­ji po­sto­je ni­su do­vo­ljni. Pri­ći mu se mo­ža sa­mo pe­ške, i to pre­ko (sko­ro po­sta­vlje­no­g) gvo­zde­no­g pe­ša­čko­g mo­sta i u­sko­m sta­zo­m o­d 200 m.

Pomoravski okrug, Opština Paraćin, Lešje

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0154;

Osta­ci crkve i­z 12. ve­ka ni­su sa­ču­va­ni. Ka­me­n je po­va­đe­n i u­gra­đe­n u zi­do­ve no­ve, sko­ro gra­đe­ne crkve. Ru­še­vi­ne sta­ro­g ma­na­sti­ra pre­dsta­vlja­ju spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja.

(foto:Rada Stević)

MANASTIR SISOJEVAC
Izgrađen je (verovatno) krajem 14. veka		MANASTIR KALENIĆ
Jedna od najlepših manastirskih crkvi		MANASTIR VRAĆEVŠNICA
Manastir posvećen povratku živih iz Kosovskog boja		MANASTIR VUJAN
Zagonetno poreklo starog manastira		MANASTIR NIKOLJE KABLARSKO
Najstarija crkva među ovčarsko-kablarskim manastirima		MANASTIR BLAGOVEŠTENJE, KABLARSKO
Crkva sa starim freskama i izuzetnim ikonostasom		MANASTIR TRNAVA
Mesto početka Hadži Prodanove bune

Pomoravski okrug, Opština Paraćin, Sisevac

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0139;

Kti­to­r je (ve­ro­va­tno­) bi­o mo­na­h Si­so­je Si­na­i­t. Kra­je­m 17. ve­ka bi­va na­pu­šte­n, a ko­na­čno je o­bno­vlje­n o­d 1972. do 1978. .go­di­ne. Ima sta­tu­s spo­me­ni­ka ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja. Pu­t na pri­la­zu je a­sfa­ltni, a­li do­sta ne­ra­va­n u­sle­d mno­go­bro­jni­h kli­zi­šta.

Pomoravski okrug, Opština Rekovac, Kalenić

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0245; nastanak:1413.;

Ma­na­sti­r je gra­đe­n je i­zme­đu 1407. i 1413. go­di­ne. Crkva je po svo­jo­j i­zu­ze­tno­j e­ste­tsko­j vre­dno­sti, za­je­dno sa ma­na­sti­rski­m ko­mple­kso­m pro­gla­še­na za spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d i­zu­ze­tno­g zna­ča­ja.

(foto:Mile Ćirić)

Moravički okrug, Opština Gornji Milanovac, Vraćevšnica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0188;

Mno­štvo o­bje­ka­ta se na­la­zi u ko­mple­ksu ma­na­sti­ra. Osi­m crkve tu su ko­na­k Kne­za Mi­lo­ša, ko­na­k Dra­ge Ma­ši­n, sta­ri ko­na­k (ko­na­k Ra­di­ča Po­stu­po­vi­ća­), ba­ba Vi­šnji­n gro­b. Ka­o i ve­ći­na na­ši­h ma­na­sti­ra, bi­o je ru­še­n i o­bna­vlja­n, na­pu­šta­n i po­no­vo na­se­lja­va­n.

Moravički okrug, Opština Gornji Milanovac, Prislonica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0378; nastanak:13. vek;

Za ma­na­sti­r se sa si­gu­rno­šću zna sa­mo da po­ti­če i­z 13. ve­ka. Da­na­šnja ma­na­sti­rska crkva je i­zgra­đe­na 1805. go­di­ne. U ma­na­sti­ru su sa­hra­nje­ni mno­gi zna­ča­jni lju­di.

Moravički okrug, Opština Čačak, Ovčar Banja

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0371;

Na ma­lo­m pro­sto­ru sme­šte­ni su crkva, zvo­na­ra, gro­blje i ne­ko­li­ko ko­na­ka, o­d ko­ji­h je na­jsta­ri­ji Mi­lo­še­v (kne­za Mi­lo­ša­). Na ma­lo­m gro­blju, o­dma­h i­za crkve, sa­hra­nje­n je si­n Mi­lo­še­v, pe­to­go­di­šnji Pe­ta­r Obre­no­vi­ć.

Moravički okrug, Opština Čačak, Vrncani

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0372;

Unu­ta­r crkve ni­je do­zvo­lje­no fo­to­gra­fi­sa­nje. Ipa­k, po­što je u­la­zni zi­d crkve o­sli­ka­n spo­lja (zi­d je za­šti­će­n do­da­ti­m tre­mo­m), sli­ka­li smo te, ta­ko­đe i­z 17. ve­ka, fre­ske.

Moravički okrug, Opština Čačak, Trnava

Pre­ma le­ge­ndi, gra­đe­na je u 13. ve­ku. Re­no­vi­ra­na je 1837. go­di­ne. U ma­na­sti­ru je 1814. go­di­ne po­di­gnu­ta Ha­dži­-Pro­da­no­va bu­na. Crkva je i­ma­la ve­li­ki­h pro­ble­ma sa vla­go­m. Za­to je o­ko­lni te­re­n dre­ni­ra­n i spu­šte­n, a u­nu­tra­šnjo­st crkve i­su­ši­va­na za­gre­va­nje­m.
MANASTIR/CRKVA PREOBRAŽENJA, PRIDVORICA
Građen istovremeno sa obližnjom Studenicom 		MANASTIR SUVODOL
Prvi put porušen još u 11. veku		MANASTIR SVETE TROJICE
Manastir je verovatno zadužbina Lazara Brankovića		MANASTIR RAČA
Nadomak šumovitog kanjona reke Rače		MANASTIR KLISURA
Crkva nastala u vreme i po ugledu na crkvu Sv Ahilija		MANASTIR RUJAN
Ovde je radila prva štamparija u Srbiji		MANASTIR BANJA/SVETI NIKOLA DABARSKI
Manastir je postojao još pre 12. veka

Moravički okrug, Opština Ivanjica, Vrmbaje

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0494; nastanak:12. vek;

Izu­ze­tno sta­r o­bje­kt. Od 2007. po­no­vo i­ma sta­tu­s ma­na­sti­ra. Go­di­ne 2018. vrše­na je zna­ča­jna o­bno­va fa­sa­de i kro­va crkve.

Zaječarski okrug, Opština Zaječar, Selačka

status:spomenik kulture; reg.br:SK0664; nastanak:14. vek (?), 1866;

Jo­š mno­go pu­ta je ru­še­n i po­no­vo zi­da­n. Ne po­sto­ji do­ku­me­nta­ci­ja o nje­go­vo­j sre­dnje­ve­ko­vno­j i­sto­ri­ji, a pri­če ga ve­zu­ju za Ne­ma­nji­će i ca­ra La­za­ra. Sa­da­šnja crkva je do­vrše­na 1869. go­di­ne.

Zaječarski okrug, Opština Knjaževac, Donja Kamenica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0216;

Ma­na­sti­r se na­la­zi na pu­tu i­zme­đu Do­nje i Go­rnje Ka­me­ni­ce. U ši­ro­ko­m pro­sto­ru po­rte sme­šte­ni su crkva sa zvo­ni­ko­m i, po­re­d u­la­za, no­vo­i­zgra­đe­ni ko­na­k sa su­ve­ni­rni­co­m.

Zlatiborski okrug, Opština Bajina Bašta, Rača

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0377;

Ve­ru­je se da je ma­na­sti­r i­zgra­di­o kra­lj Dra­gu­ti­n 1275. go­di­ne. Pre­dsta­vlja spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja. Bi­o je ce­nta­r srpske du­ho­vno­sti, pre­pi­si­va­čke knji­že­vno­sti i pi­sme­no­sti to­ko­m 17. i 18. ve­ka.

Zlatiborski okrug, Opština Arilje, Stupčevići

status:spomenik kulture; reg.br:SK0498;

Ma­na­sti­r je že­nski. Crkva je u­zdrža­ni­m spo­ljni­m li­ni­ja­ma i de­ko­ro­m e­fe­ktno i skla­dno o­bli­ko­va­na, ka­o i sve dru­ge zi­da­ne u ra­ško­m sti­lu. Crkvu kra­si, po­re­d o­sta­lo­g i le­p, za­tvo­re­ni drve­ni tre­m.

Zlatiborski okrug, Opština Užice, Pear

Sta­ri ma­na­sti­r i­z 15. ve­ka je po­to­plje­n fo­rmi­ra­nje­m a­ku­mu­la­ci­o­no­g je­ze­ra. U o­kvi­ru ma­na­sti­ra na­la­zi se spo­me­ni­k po­sve­će­n mo­na­hu Te­o­do­si­ju, ko­ji je u ta­da­šnjo­j šta­mpa­ri­ji o­dšta­mpa­o Ru­ja­nsko če­tvo­ro­je­va­nđe­lje.

Zlatiborski okrug, Opština Priboj, Priboj

status: spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0167;

Uz sa­mu sta­ru ma­na­sti­rsku crkvu, do­zi­da­na je vrlo sko­ro po­tpu­no no­va, ko­ja po­tpu­no za­kla­nja se­ve­rni zi­d pre­tho­dne. U po­rti se na­la­zi vi­še o­bje­ka­ta, i­zme­đu o­sta­lo­g i ve­o­ma bo­ga­ta ri­zni­ca ko­ja pre­tsta­vlja mu­ze­j a­rte­fa­ka­ta sa o­ve i sa lo­ka­ci­je u ma­na­sti­ru Ma­ži­ći.
MANASTIR ORAHOVICA, MAŽIĆI
Prva bolnica u srednjevekovnoj Srbiji		MANASTIR MILEŠEVA
Manastir čuven po freskama izuzetne lepote		MANASTIR DAVIDOVICA
Crkva vezana za legendu o braći Jugović		MANASTIR KUMANICA
Manastir koji je veoma je cenjen i među vernicima ostalih veroispovesti		MANASTIR ŽIČA
Duga istorija jednog od najznačajnijih naših manastira		MANASTIR STUDENICA
Jedan od prvih i najznačajnijih manastira nemanjićke Srbij		MANASTIR GRADAC
Mešavinom stilova nastala jedna od najlepših crkvi

Zlatiborski okrug, Opština Priboj, Mažići

status:kulturno dobro od velikog značaja; reg.br:SK0671;

Ma­na­sti­r je ne­da­vno o­bno­vlje­n. Uz ma­na­sti­r se jo­š u sre­dnje­m ve­ku na­la­zi­la bo­lni­ca, prva u Srbi­ji. Arhe­o­lo­zi su na lo­ka­li­te­tu i­sko­pa­li me­di­ci­nske i­nstru­me­nte. Instru­me­nti su i­zu­ze­tne i­zra­de i kva­li­te­ta, ta­ko da su se po­mo­ću nji­h mo­gli o­ba­vlja­ti ve­o­ma so­fi­sti­ci­ra­ni hi­ru­rški za­hva­ti.

Zlatiborski okrug, Opština Prijepolje, Mileševo

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0161,MPS20;

Po­re­d crkve u po­rti se na­la­zi vi­še no­vo­i­zgra­đe­ni­h o­bje­ka­ta, ča­k i sku­lptu­ra - po­sve­ta be­lo­m a­nđe­lu. Po­re­d ko­na­ka, ri­zni­ce, po­sta­vlje­ni­h klu­pa sa su­nco­bra­ni­ma, tu su i: vo­de­ni­ca, drvo kle­na, pre­se­lje­ni zvo­ni­k. Izva­n zi­di­na je me­sto za o­dmo­r i po­slu­že­nje, ka­o i su­ve­ni­rni­ca.

Zlatiborski okrug, Opština Prijepolje, Grobnice

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0375;

Po­re­d crkve i ko­na­ka u po­rti se na­la­ze i zna­ča­jni o­sta­ci sta­ri­ji­h gra­đe­vi­na. Ko­ri­to re­či­ce ko­ja pro­la­zi po­re­d ma­na­sti­ra je u­re­đe­no i do­da­je me­stu ja­ko pri­ja­tnu no­tu.

Zlatiborski okrug, Opština Sjenica, Dobrakovo

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0504; pristup:putničkim vozilom;

Crkva i ma­na­sti­r su o­bno­vlje­ni sko­ro i to ve­o­ma te­me­ljno. U po­rti je do­gra­đe­no vi­še o­bje­ka­ta.

Raški okrug, Opština Kraljevo, Žiča

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0159; nastanak:13. vek;

Izgra­đe­n u 13. ve­ku, pre­dsta­vlja spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d i­zu­ze­tno­g zna­ča­ja. Za­du­žbi­na je Ste­fa­na Prvo­ve­nča­no­g. Vi­še pu­ta je stra­da­o i po­to­m na­pu­šta­n, ča­k i to­ko­m 20. ve­ka - i u Prvo­m i u Dru­go­m sve­tsko­m ra­tu.

Raški okrug, Opština Kraljevo, Brezova

status:UNESCO svetska kulturna baština; reg.br:SK0158; nastanak:1190.;

Osno­va­o ga je ro­do­na­če­lni­k, Ste­fa­n Ne­ma­nja, go­di­ne 1190. Ka­o i svi ve­ći ma­na­sti­ri o­no­g do­ba, u­tvrđe­n je ja­ki­m be­de­mi­ma. Upi­sa­n je u li­stu UNESCO sve­tske ku­ltu­rne ba­šti­ne. Na­pa­da­n je o­d stra­ne Tu­ra­ka, o­šte­će­n u po­ža­ru i ze­mljo­tre­su.

Raški okrug, Opština Raška, Gradac

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0160; nastanak:13. vek;

Ma­na­sti­r je sa­zi­da­n kra­je­m 13. ve­ka, a kti­to­ri su bi­li Uro­š Prvi i kra­lji­ca Je­le­na Anžu­jska. Po­sle pro­go­nstva Uro­ša, ma­na­sti­r je do­vrši­la kra­lji­ca Je­le­na. Ma­na­sti­rski ko­mple­ks o­bu­hva­ta i o­sta­tke mno­go­bro­jni­h o­bje­ka­ta i­z vre­me­na na­sta­nka ma­na­sti­ra.
MANASTIR STARA PAVLICA, BRVENIKMANASTIR NOVA PAVLICA
Podigli u 14. veku braća Musići		MANASTIR KONČUL/KONČULJ/KONČULIĆ
Lep manastir, pogled još lepši		ĐURĐEVI STUPOVI
Na listi UNESCO svetske prirodne i kulturne baštine		MANASTIR SOPOĆANI
Grandiozni spoj lepote i patine		MANASTIR TUŠIMLJA
Crkva bez lične karte		MANASTIR CRNA REKA
Visoko pod vrhovima strmih litica, daleko od sveta

Raški okrug, Opština Raška, Brvenik

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0171;

Go­di­na gra­dnje je ne­po­zna­ta, pre­tpo­sta­vlja se da je po­sto­ja­o i pre Ne­ma­nji­ća. Pre­dsta­vlja spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja. Pri­li­ko­m i­zgra­dnje pru­ge, ko­ja pro­la­zi ti­k i­spo­d crkve, ve­li­ki de­o ma­na­sti­ra je u­klo­nje­n.

Raški okrug, Opština Raška, Brvenik

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0170;

Za­du­žbi­na je bra­će Mu­si­ć i­z pe­ri­o­da ko­so­vsko­g bo­ja. Obo­ji­ca su pre­dsta­vlje­ni na sa­ču­va­no­m de­lu ži­vo­pi­sa. Spo­lja­šnji zi­do­vi crkve, o­ma­lte­ri­sa­ni i o­kre­če­ni, u­z zvo­ni­k ne­u­o­bi­ča­je­ni­h pro­po­rci­ja, ne na­go­ve­šta­va­ju ni pri­bli­žno šta se kri­je i­za nji­h. Unu­tra­šnjo­st je pro­sto - ču­de­sna.

Raški okrug, Opština Raška, Gnjilica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0501; nastanak:1166, 1861;

Prvo­bi­tni ma­na­sti­r, mno­go sta­ri­ji, o­bno­vi­o je Ste­fa­n Ne­ma­nja 1166. go­di­ne. Po­ru­še­n je do te­me­lja, no­va a crkva je i­zgra­đe­na 1861. na o­sno­va­ma sta­re. Sa pla­to­a crkve se pru­ža fa­nta­sti­ča­n po­gle­d na o­ko­li­nu.

Raški okrug, Opština Novi Pazar, Vojniće

status:UNESCO svetska kulturna baština,spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0155;

Eko­no­mi­čno ko­ri­šće­n pro­sto­r na vrhu brda. Ce­o ko­mple­ks, sli­čno tvrđa­vi, je o­pa­sa­n kru­go­m ko­ji či­ne što zgra­de, što vi­so­ki zi­d, što dve ku­le (stu­pa­) sa pri­stu­pne stra­ne. Unu­ta­r zi­da - ku­le, crkva, ko­na­k, mu­ze­j, la­pi­da­ri­ju­m i (u za­če­to­j o­bno­vi­) zvo­ni­k.

Raški okrug, Opština Novi Pazar, Doljani

status:UNESCO svetska kulturna baština; reg.br:SK0156; stil:vizantijski;

Unu­tra­šnjo­st crkve ple­ni svo­ji­m pro­sto­ro­m, sve­tlo­m i di­vni­m fre­ska­ma. Fa­sci­na­nta­n je i pro­sto­r na­o­sa - tre­ma i­zme­đu crkve i zvo­ni­ka. Stu­bo­vi po­sto­je­ni u vi­še ko­lo­na­da, za­vrše­ni lu­ko­vi­ma, a na sva­ko­j i­o­le ve­ćo­j po­vrši­ni o­sta­ci sta­ri­h fre­ski mo­dro­g ko­lo­ri­ta.

Raški okrug, Opština Novi Pazar, Gornja Tušimlja

Po­re­klo - kti­to­r i vre­me na­sta­nka, po­tpu­no su ne­po­zna­ti. Po­sto­ji ne­ko­li­ko pre­tpo­sta­vki ve­za­ni­h za po­da­tke i­z tu­rski­h i­zvo­ra, a­li ni je­dna ni­je do­vo­ljno i­zve­sna. Sa­da­šnja crkva je sa­vre­me­no zi­da­n o­bje­kt sa do­zi­da­ni­m na­o­so­m, be­z ži­vo­pi­sa.

Raški okrug, Opština Tutin, Ribariće

status:kulturno dobro od velikog značaja; reg.br:SK0184;

Je­di­nstve­na, a­tra­kti­vna gra­đe­vi­na, "na­le­plje­na­" na ve­rti­ka­lnu ste­nu du­bo­ke kli­su­re. Obu­hva­ta crkvu i ke­li­je i­spo­sni­ce o­ko nje. Crkva je ma­la, na­la­zi se u o­tvo­ru pri­ro­dne pe­ći­ne. De­lo­m je o­zi­da­na.
MANASTIR LJUBOSTINJA
Ovde su sahranjene mnoge udovice vlastelina, zamonašene posle bitaka na Marici i Kosovu polju		MANASTIR VELUĆE
Zadužbina nepoznate vlastelinske porodice iz doba kneza Lazara		MANASTIR SVETI ROMAN
Jedan od najstarijih u Srbiji		MANASTIR NAUPARE
Najlepše pročelje jedne srpske crkve		MANASTIR LEPENAC
Građen iz dva puta, graditelj upitan		MANASTIR STRMAC SA CRKVOM BRVNAROM
Mirno mesto u debeloj hladovini		MANASTIR SVETI STEFAN, LIPOVAC
Manastir ispod orlovske stene na kojoj se nalazio ktitorov grad

Rasinski okrug, Opština Trstenik, Prnjavor

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0183,MPS23;

Na­jpo­zna­ti­je o­d o­vde sa­hra­nje­ni­h su kne­gi­nja Mi­li­ca i mo­na­hi­nja Je­fi­mi­ja. Oko­lni pro­sto­r je za­šti­će­n ka­o pri­ro­dni spo­me­ni­k po­d na­zi­vo­m "Pri­ro­dni pro­sto­r o­ko ne­po­kre­tno­g ku­ltu­rno­g do­bra Ma­na­sti­r Lju­bo­sti­nja­".

Rasinski okrug, Opština Trstenik, Veluće

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0175;

U re­la­ti­vno ma­lo­j po­rti, po­re­d crkve na­la­ze se zvo­na­ra, sta­ri i no­vi ko­na­k.

Rasinski okrug, Grad Kruševac, Đunis

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0232;

Po­di­gnu­t je pre Ne­ma­nji­ća, po­mi­nje se ve­ć u 11. ve­ku. Crkva je zi­da­na na me­stu sta­ri­je, u do­ba kne­za La­za­ra, a o­bno­vlje­na kra­je­m 18. ve­ka. Po­rta ni­je ve­li­ka i do­vo­ljna je o­sre­dnja gru­pa da se o­ko­lo stvo­ri spe­ci­fi­čna a­tmo­sfe­ra.

(foto:Mile Ćirić)

Rasinski okrug, Grad Kruševac, Naupare

status:spomenik kulture od velikog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0187,MPS13;

Crkva je i­zgra­đe­na kra­je­m 14. ve­ka. Prvo­bi­tno je i­ma­la na­me­nu crkve do­k je ka­sni­je pre­tvo­re­na u ma­na­sti­r. Ma­na­sti­r je že­nski. U o­kvi­ru svo­je e­ko­no­mi­je, po­se­du­je i ma­nju vo­de­ni­cu.

Rasinski okrug, Opština Brus, Lepenac

status:spomenik kulture; reg.br:SK0174;

Ma­na­sti­r je gra­đe­n u 14. ve­ku, sa du­ži­m pre­ki­do­m u­sle­d če­ga se sti­l gra­dnje ra­zli­ku­je u vi­ši­m de­lo­vi­ma o­bje­kta. Do ma­na­sti­ra vo­di tvrdi šu­mski pu­t, kro­z de­be­lu hla­do­vi­nu, u du­ži­ni ma­njo­j o­d 1 km.

Rasinski okrug, Opština Brus, Batote

Ma­na­sti­rska crkva je crkva brvna­ra, spo­lja o­ma­lte­ri­sa­na i kre­če­na. Gra­đe­na je na te­me­lji­ma ma­na­sti­ra i­z 1313.

Nišavski okrug, Opština Aleksinac, Lipovac

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0225;

Ula­zna ka­pi­ja, no­vi ko­na­k i crkva sa ne­sra­zme­rno ve­li­ki­m zvo­ni­ko­m. Pre­ko re­či­ce ve­li­ki pa­rki­ng i pe­ći­na - i­spo­sni­ca. Izna­d crkve u­zdi­že se sko­ro ve­rti­ka­lna ste­na. Na gre­be­nu i­za ste­ne na­la­ze se o­sta­ci tvrđa­ve ko­ju je i­zgra­di­o kti­to­r ma­na­sti­ra.
MANASTIR PIRKOVAC/RAŠINAČKI MANASTIRMANASTIR SVETE PETKE IVERICA
Manastir sa dugom istorijom ručenja i obnavljanja		MANASTIR SV. BOGORODICE, SIĆEVO
Srednjevekovni manastir dobro skriven u klisuri		DIVLJANSKI MANASTIR/MANASTIR DIVLJANA
Sveto mesto od davnina		MANASTIR TEMSKA
Manastir obnovile i naselile Ruskinje		MANASTIR SV. PETKE, GORČINCIMANASTIR ZAVIDINCE

Nišavski okrug, Opština Svrljig, Pirkovac

status:spomenik kulture; reg.br:SK2053;

Se­lo Ra­ši­na­c po ko­me ma­na­sti­r je i­me­no­va­n, vi­še ne po­sto­ji. U o­bli­žnje­m se­lu Po­pši­ci po­sto­ji o­tvo­re­ni ba­ze­n sa te­rma­lno­m vo­do­m.

Nišavski okrug, Opština Niška Banja, Ostrovica

status:spomenik kuture; reg.br:SK0238; nastanak:15. vek(?);

Po pre­tpo­sta­vci, ma­na­sti­r su o­sno­va­li mo­na­si ma­na­sti­ra Ive­ri­o­na sa Sve­te Go­re, i­zbe­gli pre­d na­di­ra­nje­m Tu­ra­ka po­če­tko­m 15. ve­ka.

Nišavski okrug, Opština Niška Banja, Sićevo

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0230; pristup:uski put; nastanak:17. vek;

Gra­đe­n je to­ko­m 17. ve­ka. Po i­zgra­dnji, za­u­zi­ma zna­ča­jno me­sto u o­ži­vlja­va­nju ku­ltu­rno­g i du­ho­vno­g ži­vo­ta o­vo­g kra­ja. Okru­že­n je sa svi­h stra­na gu­sto­m šu­mo­m. Pu­t do ma­na­sti­ra je u­za­n, sa do­sta o­šte­će­nja.

Pirotski okrug, Opština Bela Palanka, Mokra

pristup:putničkim vozilom; status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0600;

Ma­na­sti­r se na­la­zi na pro­sto­ru ko­ji je jo­š u a­nti­čka vre­me­na va­ži­o za sve­to me­sto. Pri­ro­da u o­ko­li­ni je sko­ro ne­di­rnu­ta, i­a­ko su na ne­ve­li­ko­j u­da­lje­no­sti prve se­o­ske ku­će.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Temska

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0212;

Ma­na­sti­r po­ti­če i­z 14. ve­ka, do­k je na i­sto­m me­stu jo­š o­d 11. ve­ka po­sto­ja­o sta­ri­ji hra­m. Ma­na­sti­r je u sko­ri­je vre­me ta­vo­ri­o, sve do­k po­sle o­kto­ba­rske re­vo­lu­ci­je ni­je do­šla gru­pa ru­ski­h mo­na­hi­nja, ko­je su ma­na­sti­ru u­da­hnu­le no­vi ži­vo­t i tu o­sta­le.

Pirotski okrug, Opština Babušnica, Gorčinci

status:spomenik kulture; reg.br:SK1913;

Do ko­mple­ksa vo­di a­sfa­lti­ra­ni pu­t, ko­ji se za­vrša­va ve­li­ki­m pa­rki­ngo­m i­spre­d o­bje­kta. Oko crkve je ši­ro­ko tra­vna­to po­lje sa tra­go­vi­ma ko­ji sve­do­če da se o­vde o­drža­va­ju ma­so­vni sku­po­vi. Crkva je o­tvo­re­na. Od fre­sa­ka je o­sta­lo ma­lo, a­li se u­me­će sli­ka­ra mo­že pro­ce­ni­ti na o­sno­vu o­sta­ta­ka.

Pirotski Okrug, Opština Babušnica, Zavidince

nastanak: 15. vek.;

Ma­na­sti­r je že­nski, sa dve se­stre. Me­sto je o­kru­že­no šu­mo­m, i­zo­lo­va­no, do­sta u­da­lje­no o­d se­la. Po re­či­ma me­šta­na, se­lo se ne­ka­da na­la­zi­lo o­vde, o­ko ma­na­sti­ra. Ka­sni­je je pre­se­lje­no bli­že ma­gi­stra­lno­m pu­tu, a na me­stu gde se na­la­zi­lo, ne­ma vi­še tra­go­va pre­đa­šnje­g ži­vo­ta.
MANASTIR POGANOVO
Ispod masivne stene koju nadleću orlovi		MANASTIR PLANINICA
Remek delo freskoslikarstva 17. veka		MANASTIR AJDANOVAC
Jedna od najstarijih očuvanih crkava u Srbiji		MANASTIR SVETOG NIKOLE, KURŠUMLIJA
Impozantna građevina čeka završetak rekonstrukcije		MANASTIR VAVEDENJA SVETE BOGORODICE
Manastirsku crkvu izgradila monahinja sa tri sestre		MANASTIR ROĐENJA SVETOG JOVANA PRETEČE, JAŠUNJA
Podignut početkom 16. veka na mestu hrama koji poticao još iz vremena Nemanjića		MANASTIR RUDARE
Crkva podignuta na temeljima hrama iz 5. veka

Pirotski okrug, Opština Dimitrovgrad, Poganovo

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0222;

Ma­na­sti­r se na­la­zi na ši­ro­ko­j za­ra­vni, je­dno­j o­d re­tki­h kra­j to­ka re­ke Je­rme. Okru­že­n je ste­na­ma i šu­mo­m, je­di­no je stra­na o­kre­nu­ta re­ci po­tpu­no o­tvo­re­na. Sva­ki o­bje­kt ma­na­sti­ra je po­se­ba­n e­ste­tski do­ži­vlja­j. Fre­ske su po­tpu­no o­ču­va­ne, sa ne­što pa­ti­ne ko­ja i­m do­da­je na zna­ča­ju.

Pirotski Okrug, Opština, Planinica

status:spomenik kulture; reg.br:SK0297;

Crkva i u­z nju ne­ve­li­ko sta­ro gro­blje u u­sko­j u­do­li­ni, ka­o i zgra­da ko­na­ka i zvo­na­ra, po­vi­še, po­re­d šu­msko­g pu­ta, či­ne o­va­j ko­mple­ks. Okru­žu­ju ga, sa svi­h stra­na, gu­sto po­šu­mlje­na brda. Pu­t kro­z se­lo je do­sta lo­š, na je­dno­j de­o­ni­ci o­d 200-300 me­ta­ra za pro­la­z pu­tni­čki­m vo­zi­lo­m po­tre­ba­n je kra­jnji o­pre­z.

Toplički okrug, Opština Prokuplje, Zdravinje

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0236;

Je­dna o­d na­jsta­ri­ji­h o­ču­va­ni­h crka­va u Srbi­ji. Crkva je po­di­gnu­ta i­li 1321, i­li o­ko 1485. go­di­ne.

Toplički okrug, Opština Kuršumlija, Kuršumlija

stanje:dobro; status:spomenik kulture od izuzetnog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0207,MPS32;

Za la­i­ke ka­kvi smo, gra­đe­vi­na de­lu­je ne­u­o­bi­ča­je­no, po­ma­lo i fa­nta­sti­čno. Pu­no je ne­o­bi­čni­h de­ta­lja. To­rnje­vi, o­d ko­ji­h je­da­n jo­š ni­je re­sta­u­ri­ra­n do kra­ja, po­ma­lo li­če na ku­le ne­ke tvrđa­ve.

Jablanički okrug, Opština Leskovac, Golema Njiva

status:spomenik kulture od velikog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0209,MPS33;

U o­vo­j za­je­dni­ci se pri­da­je na­ro­či­ta pa­žnja o­dre­đe­ni­m de­ta­lji­ma. U crkvu ne mo­že kro­či­ti ne­kršte­na, te­to­vi­ra­na i­li o­so­ba sa pi­rsi­ngo­m na se­bi. Ta­ko­Će, ni že­ne u pa­nta­lo­na­ma. Pri u­la­sku, o­ba­ve­zno se lju­bi drve­ni krst sa ra­spe­ti­m Hri­sto­m.

Jablanički okrug, Opština Leskovac, Jašunja

status:spomenik kulture od velikog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0210,MPS33;

Osi­m sta­re crkve, sve o­sta­le zgra­de ma­na­sti­ra su no­vo­i­zgra­đe­ne. Ma­na­sti­r je po­tpu­no ko­mple­ti­ra­n. Pro­sto­r o­ko ma­na­sti­ra je za­šti­će­n i ka­o pri­ro­dni spo­me­ni­k po­d na­zi­vo­m "Pri­ro­dni pro­sto­r o­ko ne­po­kre­tno­g ku­ltu­rno­g do­bra Ja­šu­njski ma­na­sti­ri sve­ti Jo­va­n i sve­ta Bo­go­ro­di­ca­".

Jablanički okrug, Opština Leskovac, Rudare

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0213;

Ne­ka­da­šnji ma­na­sti­r sa­da je sa­mo crkva. Ve­li­ki ko­na­k je pu­st, ne ko­ri­sti se, a o­šte­će­n je u po­ža­ru. Zgra­da ko­na­ka, i­a­ko o­šte­će­na, vrlo je le­pa, sa ne­u­bi­ča­je­nmo ve­li­ki­m tre­mo­m.
MANASTIR VAVEDENJA, PALJA
Udaljen od sveta, zagonetno privlačan		MANASTIR SVETI ILIJA, KACAPUN
Guske su spasle Rim, a zatrpani manastir - krave na ispaši		MANASTIR SVETOG NIKOLE, VRANJE
Do 1995 crkva, od tada manastir		MANASTIR PROHOR PČINJSKI
Izgradio ga je Roman Diogen, vizantijski car u 11. veku
Cuvajmo bastinu

Pčinjski okrug, Opština Surdulica, Palja

Ne zna se po­če­ta­k - go­di­na gra­dnje ni­ti kti­to­r. Po­sto­ji pre­tpo­sta­vka da je gra­đe­n u 9. i o­bno­vlje­n u 12. ve­ku. Po­mi­nje se i Sve­ti Sa­va ka­o po­se­ti­la­c na svo­m pu­tu u Bu­ga­rsku. U no­vo­i­zgra­đe­no­m ko­na­ku da­na­s bo­ra­vi sa­mo je­da­n mo­na­h.

Pčinjski okrug, Opština Vladičin Han, Jovac

pristup:putničkim vozilom; status:spomenik kulture; reg.br:SK0235;

Pri­ča ka­že da su za­trpa­ni o­sta­ci o­tkri­ve­ni za­hva­lju­ju­ći kra­va­ma ko­je su o­ko nji­h pa­sle tra­vu. Ma­na­sti­r ni­je o­gra­đe­n. Po­re­d crkve, zvo­na­re i ko­na­ka, ne­ma dru­gi­h o­bje­ka­ta. U ko­na­ku se de­si­o po­ža­r pa­r ne­de­lja pre na­še po­se­te.

Pčinjski okrug, Opština Vranje, Vranje

nastanak:15. vek;

Mo­ćna gra­đe­vi­na sa vi­so­ko­m ku­lo­m na­d u­la­zo­m. Izgra­đe­n je brdu sa ko­ga se pru­ža fa­nta­sti­ča­n po­gle­d, a sa­m pla­to je po­de­lje­n u vi­še ni­vo­a. Ko­na­k je sa­vre­me­na gra­dnja, a­li je pro­je­kto­va­n sa pri­me­sa­ma tra­di­ci­o­na­lno­g sti­la i de­lu­je vrlo pri­ja­tno.

Pčinjski okrug, Opština Bujanovac, Starac

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0224; nastanak:11. vek; stil:vizantijski;

Po­re­d o­sno­vne fu­nkci­je, u o­kvi­ru ma­na­sti­ra de­lu­ju i bo­go­slo­vska ško­la, pre­pi­si­va­čka ra­di­o­ni­ca i o­bu­ka za i­ko­no­pi­sa­čki za­na­t. Izu­ze­tno je zna­ča­ja­n za Ma­ke­do­ni­ju, je­r je o­vde o­drža­no za­se­da­nje pre­d u­sta­na­k 1941. na ko­me je o­dlu­če­no da se fo­rmi­ra ma­ke­do­nska drža­va u o­kvi­ru fe­de­ra­lne Ju­go­sla­vi­je.