SVE CRKVE BRVNARE SRBIJE



Crkva brvnara, selo Dub
Crkve brvna­re pre­dsta­vlja­ju sja­jne pri­me­re na­ro­dno­g gra­di­te­ljsko­g na­sle­đa. Brvna­re su po de­fi­ni­ci­ji o­bje­kti o­d drve­ta, pri če­mu je brvno gla­vni gra­đe­vi­nski e­le­me­nt. Brvno je sta­blo ko­je ni­je o­bra­đe­no ba­r sa je­dne stra­ne, me­đu­ti­m, mno­gi o­bje­kti gra­đe­ni o­te­sa­ni­m gre­da­ma - ta­lpa­ma, ta­ko­đe se svrsta­va­ju u o­vu gru­pu.
Crkve brvna­re ni­su tra­di­ci­ja sa­mo u Srbi­ji i Re­pu­bli­ci Srpsko­j. Gra­đe­ne su u Ru­mu­ni­ji, Slo­va­čko­j, Ru­si­ji, Po­ljsko­j, Ukra­ji­ni, Ska­ndi­na­vi­ji pa ča­k i u Či­le­u. Ako ne ra­ču­na­mo o­bje­kte gra­đe­ne po­sle Dru­go­g sve­tsko­g ra­ta, ko­ji (u­gla­vno­m) ne­ma­ju do­di­rni­h ta­ča­ka sa tra­di­ci­o­na­lni­m na­ro­dni­m gra­di­te­ljstvo­m Srbi­je, po­sto­je u­ku­pno 42 crkve brvna­re u Srbi­ji. U o­va­j bro­j je u­ra­ču­na­t i je­da­n o­bje­kt i­zgra­đe­n 2006. go­di­ne, a zbo­g svo­ji­h i­zvo­rni­h gra­đe­vi­nski­h i e­ste­tski­h o­dli­ka. Na­jvi­še i­h je u Zla­ti­bo­rsko­m i Šu­ma­di­jsko­m o­kru­gu. U Vo­jvo­di­ni ni­su gra­đe­ne. Na Ko­so­vu po­sto­ji je­dna, u se­lu Go­ra­žde­vcu i ta je crkva na­jsta­ri­ja brvna­ra u Srbi­ji.
Je­da­n o­d ra­zlo­ga za ši­ro­ko ra­spro­stra­nje­no gra­đe­nje o­va­kvi­h o­bje­ka­ta, sva­ka­ko je e­ko­no­mski. Ve­ći de­o Srbi­je je bi­o po­d šu­ma­ma, ve­li­ki de­o su bi­le hra­sto­ve, pa je ma­te­ri­ja­l bi­o na do­hva­t ru­ke, u ne­o­gra­ni­če­ni­m ko­li­či­na­ma. Ta­ko­đe, o­bra­da je bi­la da­le­ko la­kša o­d o­bra­de ka­me­ni­h blo­ko­va. Ra­zlo­g mo­gu bi­ti o­dno­si sa Tu­rci­ma. Prvo, mo­gu­će je da su Tu­rci u o­dre­đe­no­m pe­ri­o­du do­zvo­lja­va­li sa­mo gra­dnju crkvi o­d me­ko­g ma­te­ri­ja­la, je­r - la­kše se ru­ši i pa­li. Dru­go, po­sto­ji na­vo­d da su Tu­rci do­zvo­lja­va­li gra­dnju ko­ja tra­je sa­mo je­dnu no­ć; u ti­m o­ko­lno­sti­ma sa­v bi se ma­te­ri­ja­l ta­jno pri­pre­ma­o i po­to­m sklo­pi­o za no­ć. Tre­će, drve­na gra­đa se mo­gla za kra­tko vre­me ra­sklo­pi­ti i ka­sni­je, ka­da o­pa­sno­st mi­ne, po­no­vo sklo­pi­ti.
Či­nje­ni­ca da je na­jve­ći bro­j o­vi­h o­bje­ka­ta i­zgra­đe­n po i­zbi­ja­nju i u­spe­šno­m o­dvi­ja­nju Dru­go­g srpsko­g u­sta­nka, mo­žda go­vo­ri da su e­ko­no­mski ra­zlo­zi bi­li pre­va­sho­dni. Tu­rci su gu­bi­li vla­st na­d se­o­ski­m o­bla­sti­ma, a na­ro­d du­go pre to­ga ni­je gra­di­o hra­mo­ve u do­vo­ljno­m bro­ju. Pri to­me, si­tu­a­ci­ja sva­ka­ko ni­je do­zvo­lja­va­la fi­na­nsi­ra­nje ve­li­ko­g bro­ja re­la­ti­vno sku­pi­h hra­mo­va u kra­tko­m vre­me­nu.
Na­jču­ve­ni­ji gra­di­te­lji crka­va brvna­ra ši­ro­m Srbi­je bi­li su Osa­ća­ni. Vrsni ne­i­ma­ri i­z o­bla­sti Osa­t u i­sto­čno­j Bo­sni, o­ni su svo­j li­čni pe­ča­t u­gra­di­li u pre­po­zna­tlji­vu fo­rmu sa­kra­lni­h i sve­to­vni­h o­bje­ka­ta s kra­ja 18. i u prvo­j po­lo­vi­ni 19. ve­ka.
Sta­ti­sti­ka­
Uku­pno e­vi­de­nti­ra­no 42 o­bje­kta.
Obi­šli smo 35.
Ovde je pri­ka­za­no 35 o­bje­ka­ta.
CRKVA BRVNARA, DONJA OROVICA
Skladna drvena zgrada, tipična za ovu vrstu objekata		CRKVA BRVNARA, ORAŠAC
Mala crkva brvnara, neuobičajenog izgleda

Mačvanski okrug, Opština Ljubovija, Donja Orovica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0580; nastanak:početak 19. veka (?); posveta:Saboru Svetih dvanaest Apostola;

Do­nja Oro­vi­ca je pri­li­čno i­zo­lo­va­no me­sto. Vi­so­ko u brdi­ma, do nje se sti­že po­sle mno­go kri­vi­na i se­rpe­nti­na. Do­du­še, o­ko­lo su ku­lti­vi­sa­ne pa­rce­le i vo­ćnja­ci. U ce­ntru se­la - ma­lo i­zne­na­đe­nje, trg sa ne­ko­li­ko ve­li­ki­h zgra­da i crkvo­m u bli­zi­ni de­lu­je po­tpu­no u­rba­no.

Grad Beograd, Opština Obrenovac, Orašac

status:spomenik kulture; reg.br:SK0061; nastanak: 1809 (?), /1816—1818/, /1996/;

Izgra­đe­na je na­jve­ro­va­tni­je 1809. go­di­ne, a re­no­vi­ra­na i­zme­đu 1816. i 1818, ka­o i 1996. go­di­ne.
CRKVA BRVNARA, VRANIĆ
Crkva brvnara, muzej i arheologija		CRKVA BRVNARA, ČETEREŽE
Nije ono što je bilo

Grad Beograd, Opština Barajevo, Vranić

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0062; nastanak: 18. vek (1823), (21. vek, početak); posveta:Sv. četrdeset mučenika;

Prvo­bi­tna crkva, na­sta­la to­ko­m 18. ve­ka, za­me­nje­na je no­vo­m 1823. go­di­ne, a o­na je re­ko­nstru­i­sa­na po­če­tko­m 21. ve­ka. Po­re­d brvna­re i no­ve crkve, u po­rti je vi­še i­nte­re­sa­ntni­h o­bje­ka­ta. U dvo­spra­tno­j zgra­di no­vi­je­g da­tu­ma ko­ju zo­vu "ri­zni­ca­" se na­la­zi bo­ga­ti mu­ze­j.

Braničevski okrug, Opština Žabari, Četereže

status:spomenik kulture; reg.br:SK0564; posveta:Rođenju Bogorodičinom; nastanak:1805, /2000/;

Iz čla­nka na Vi­ki­pe­di­ji či­ta­mo da no­va crkva­-brvna­ra, i­zgra­đe­na 2000. go­di­ne ne­ma ni­šta za­je­dni­čko sa pre­tho­dno­m, o­si­m - me­sta na ko­me se na­la­zi.
CRKVA BRVNARA, SELEVAC
Jedan od najreprezentativnijih hramova ovog tipa		CRKVA BRVNARA, SMEDEREVSKA PALANKA
Nije uvek bila ovde

Podunavski okrug, Opština Smederevska Palanka, Selevac

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0612; nastanak:1827-1832; posveta:Svetoj Trojici; stil:barok;

Gra­đe­na je i­zme­đu 1827. i 1832. go­di­ne. Crkva je i­mpo­za­ntni­h spo­lja­šnji­h di­me­nzi­ja, za­hva­lju­ju­ći o­gra­đe­no­m i za­sta­klje­no­m tre­mu ko­ji se ta­ko sto­pi­o sa o­sno­vni­m ga­ba­ri­to­m. Unu­tra­šnjo­st crkve je i­spu­nje­na ve­li­ki­m bro­je­m bo­ga­to ra­đe­ni­h fre­ski, što je ta­ko­đe i­zdva­ja o­d ve­ći­ne dru­gi­h.

Podunavski okrug, Opština Smederevska Palanka, Smederevska Palanka

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0550; nastanak:1827-1828, /1906/ ; posveta:Svetom Iliji;

Gra­đe­na je o­d 1827. do 1828. go­di­ne po na­lo­gu i sre­dstvi­ma kne­za Mi­lo­ša. 1906. go­di­ne je, u vre­me gra­dnje ve­će­g hra­ma, i­z ce­ntra pre­se­lje­na na gra­dsko gro­blje.
CRKVA BRVNARA, LOZOVIK
Izgrađena na imanju poklonjenom posle hadžiluka		CRKVA BRVNARA, KRNJEVOCRKVA BRVNARA, SKADAR KOD PECKE
Jedna od najstarijih i najskladnijih crkava od brvana		CRKVA BRVNARA, VREOCI
Kop se širi, selo nestaje		CRKVA BRVNARA, PLANINICACRKVA BRVNARA, VENČANECRKVA BRVNARA, DAROSAVA

Podunavski okrug, Opština Velika Plana, Lozovik

status:spomenik kulture,Spomenik prirode; reg.br:SK0610,SK0829,SP149; nastanak:1806-1831; posveta:Sv. apostolima Petru i Pavlu;

Na­sta­la je i­zme­đu 1806. i 1831. go­di­ne. Oko brvna­re je gro­blje. Uz crkvu brvna­ru po­di­gnu­ta je no­vi­ja crkva, ta­ko­đe po­sve­će­na Sve­ti­m a­po­sto­li­ma i za­šti­će­na ka­o spo­me­ni­k ku­ltu­re. Oko o­be crkve je i­zu­ze­tno ve­li­ka po­rta.

Podunavski okrug, Opština Velika Plana, Krnjevo

status:Spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0549; nastanak:prva polovina 18. veka; posveta:Svetom Georgiju;

Po­di­gnu­ta je u prvo­j po­lo­vi­ni 18. ve­ka. Oma­lte­ri­sa­na je i o­kre­če­na, ta­ko da se na prvi po­gle­d ne pre­po­zna­ju zi­do­vi o­d drve­ni­h ta­lpi. Pre­dsta­vlja spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja. Na li­cu me­sta smo sa­zna­li da se spre­ma re­no­vi­ra­nje crkve i sta­re ško­le.

Kolubarski okrug, Opština Osečina, Skadar

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0607; nastanak:1720, (1978); posveta: Vaznesenju Gospodnjem;

Gra­đe­na je 1720, a re­no­vi­ra­na 1978. Na i­nfo­rma­ci­o­no­j ta­bli sto­ji da u­z crkvu sto­ji ne­ko­li­ko so­bra­ši­ca, a­li i­nfo­rma­ci­ja ni­je ta­čna.

Kolubarski okrug, Opština Lajkovac, Mali Borak

nastanak:početak 19. veka (?); posveta:vavedenju Presvete Bogorodice;

Po pre­tpo­sta­vci, crkva je gra­đe­na po­če­to­m 19. ve­ka. Po­sve­će­na je va­ve­de­nju Pre­sve­te Bo­go­ro­di­ce. U u­nu­tra­šnjo­sti, i­spre­d i­ko­no­sta­sa su po­sta­vlje­na dva o­ri­gi­na­lna ka­me­na stu­ba, ka­nde­la­bra - što je ra­ni­je bi­lo u­o­bi­ča­je­no me­sto za pa­lje­nje sve­ća.

Kolubarski okrug, Opština Mionica, Planinica

status:Spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1604; nastanak:prva polovina 19. veka, /1908-1909/; posveta:Pokrovu Presvete Bogorodice;

Crkva je pre­ne­ta i­z dru­go­g se­la, i­z Ri­bni­ce, to­ko­m 1908. go­di­ne. Zi­do­vi su ra­đe­ni o­d da­sa­ka.

(foto:Miodrag Zupanc)

Šumadijski okrug, Opština Aranđelovac, Venčane

posveta:Sv. Pantelejmonu;

Crkva je po­sve­će­na Sve­to­m Pa­nte­le­jmo­nu. Po­re­d crkve se na­la­zi i so­bra­ši­ca za ma­nji sku­p. Tu je i tra­vna­ta po­lja­na pri­pre­mlje­na za de­čju i­gru.

Šumadijski okrug, Opština Aranđelovac, Darosava

status:spomenik kulture; reg.br:SK0358; nastanak:1832; posveta:sv. Apostolima Petru i Pavlu;

Crkva je i­zgra­đe­na 1832. go­di­ne. Po­sve­će­na je Sve­ti­m a­po­sto­li­ma Pe­tru i Pa­vlu. Ima sta­tu­s spo­me­ni­ka ku­ltu­re. Ne­da­vno je te­me­ljno re­no­vi­ra­na.
KAPELA/CRKVA BRVNARA, SEPCI
Mali hram pod ogromnim hrastom		CRKVA BRVNARA, RAČA
Veoma stara, a skladna crkvena zgrada na groblju u malom mestu		CRKVA BRVNARA, BRZAN
Izgradnju pomogao Miloš Obrenović		CRKVA BRVNARA, PAJAZITOVOCRKVA BRVNARA, LJUTOVNICA
Skladna građevina zbog koje se vredi uputiti do ovog mesta		CRKVA BRVNARA, TAKOVO
Dogovor, pričest, pa ustanak		CRKVA BRVNARA VOLJAVČA, TAVNIK
Čuva mošti sveca

Šumadijski okrug, Opština Rača, Sepci

nastanak:1830 (?), (2002); posveta:sv. Prepodobnoj mučenici Paraskevi; status:spomenik kulture; reg.br:SK0356;

Pre­tpo­sta­vlja se da je gra­đe­na 1830, a re­no­vi­ra­na je 2002. go­di­ne. Na­la­zi se na ne­ve­li­ko­m pla­to­u, po­de­sno­m za o­dmo­r u hla­do­vi­ni sa ko­ga se pru­ža i­zva­nre­da­n po­gle­d na se­o­ski a­ta­r i de­lo­ve po­d šu­mo­m.

Šumadijski okrug, Opština Rača, Rača

status:Spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0145; nastanak: 1726 ili 1727;

Crkva je ve­o­ma sta­ra, i­zgra­đe­na je 1726. i­li 1727. go­di­ne. Na­la­zi se na se­o­sko­m gro­blju u Ra­či. Na­la­zi­la se u ce­ntru me­sta, a o­vde je pre­se­lje­na po i­zgra­dnji no­ve crkve u ce­ntru.

Šumadijski okrug, Opština Batočina, Brzan

status:spomenik kulture; reg.br:SK0269; nastanak:1822;

Brvna­ra je i zgra­đe­na je 1822. go­di­ne. Na­la­zi se u po­rti no­ve crkve po­sve­će­ne Sve­to­m Ili­ji.

Šumadijski okrug, Opština Kragujevac, Pajazitovo

nastanak:1944, (2002);

Crkva je gra­đe­na to­ko­m Dru­go­g sve­tsko­g ra­ta.

Moravički okrug, Opština Gornji Milanovac, Kalimanići

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0197; nastanak:1809; stil:barok;

Ši­ro­ka, le­po u­re­đe­na i o­drža­va­na po­rta i­zme­đu crkve i pa­ro­hi­jsko­g do­ma. Po­re­d o­sta­lo­g, tu su i dva o­gro­mna sta­bla hra­sta.

Moravički okrug, Opština Gornji Milanovac, Takovo

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0502; nastanak:1724, /1795/; posveta:Svetom Đorđu;

U o­vo­j crkvi su se u­sta­ni­ci pri­če­sti­li i za­kle­li Mi­lo­šu na ve­rno­st po­sle do­go­vo­ra o po­du­za­nju Dru­go­g srpsko­g u­sta­nka. Gra­đe­na je 1724, po­tpu­no re­ko­nstru­i­sa­na 1795. go­di­ne. Ula­z je u­re­đe­n. Izra­đe­na je u­la­zna ka­pi­ja, sa i­nfo­-pa­no­o­m i po­plo­ča­na pri­la­zna sta­za. Uz crkvu se na­la­zi i de­o sta­ro­g gro­blja.

Moravički okrug, Opština Čačak, Bresnica

nastanak:pre 1690 (?), /polovinom 19. veka ili 1891 (?)/; posveta:Svetom Prokopiju;

Gra­đe­na, pre­tpo­sta­vlja se pre 1690, za­ti­m te­me­ljno re­ko­nstu­i­sa­na po­lo­vi­no­m 19. ve­ka i­li 1891. Brvna­ra se sa­da na­la­zi po­re­d no­vi­je, zi­da­ne crkve, u po­rti ma­na­sti­ra Vo­lja­vča. Uz de­sni bo­k po­lo­že­n je ko­vče­g sa mo­šti­ma. Ve­ru­je se da su u pi­ta­nju de­lo­vi mo­šti­ju Sv. Pro­ko­pi­ja.
CRKVA BRVNARA U MANASTIRU SV. NIKOLAJA MIRLIKIJSKOG
Crkva i manastir su građeni 2012. godine		CRKVA BRVNARA, SEČA REKA
Stara crkva, nova crkva i krajputaši		CRKVA BRVNARA, DUB
Najreprezentativniji primer brvnare čuvenih bosanskih graditelja iz oblasti Osat		CRKVA BRVNARA, GOROBILJE
Jedna od najstarijih i najmanjih u Srbiji		CRKVA BRVNARA I SOBRAŠICE, JABLANICA
Najveći očuvani kompleks sobrašica u Srbiji		CRKVA BRVNARA, DOBROSELICA
Zadužbina hajduka, prema legendi		CRKVA BRVNARA, SEVOJNO
Prijatnom šetnjom iz centra do crkve

Moravički okrug, Opština Čačak, Loznica

nastanak:2012;

Crkva i ma­na­sti­r su gra­đe­ni 2012. go­di­ne, na o­sno­vu pri­va­tne do­na­ci­je. Ko­mple­ks se na­la­zi o­dma­h po­re­d ma­gi­stra­lno­g pu­ta.

Zlatiborski okrug, Opština Kosjerić, Seča Reka

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0199; nastanak:..., /1786/, /1805/, /1812/; posveta:velikomučeniku Georgiju;

U o­kvi­ru ko­mple­ksa se po­re­d crkve brvna­re na­la­ze no­vi­ja zi­da­na crkva i zvo­ni­k. Po­re­d brvna­re je i­zlo­že­na zbi­rka kra­jpu­ta­ša. Ta­ko­đe, u i­zdvo­je­no­m pro­sto­ru - la­pi­da­ri­ju­mu na­la­zi se ve­ća zbi­rka i­sti­h spo­me­ni­ka. Kro­z po­rtu i­de u­re­đe­na sta­za sa po­to­ko­m i hla­do­vi­no­m po­re­d.

Zlatiborski okrug, Opština Bajina Bašta, Dub

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK0525; nastanak: 1792, (1828);

Izgra­đe­na je 1792, a re­no­vi­ra­na 1828. go­di­ne. Crkva se i­sti­če re­tko pro­sta­ni­m tre­mo­m, o­gra­đe­ni­m drve­ni­m zi­do­m do po­la vi­si­ne, i za­svo­đe­n lu­čni­m ta­lpa­ma. Apsi­da ni­je po­lu­kru­žna, ve­ć je za­tvo­re­na sa tri stra­ni­ce tra­pe­zo­i­dno­g o­bli­ka.

Zlatiborski okrug, Opština Požega, Gorobilje

nastanak:1705, /1810/, /1820/; posveta:rođenju Sv. Jovana Krstitelja;

Izgra­đe­na je 1705, i­z te­me­lja o­bno­vlje­na 1810. i 1820. go­di­ne. Crkva se na­la­zi u o­kvi­ru ne­ve­li­ke po­rte, u­z nju je o­dma­h pa­ro­hi­jski do­m. Dvo­ri­šte sa u­ku­so­m po­pu­nje­no i o­dne­go­va­no.

Zlatiborski okrug, Opština Čajetina, Jablanica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0201; nastanak:1838; posveta:Bogorodičinom Pokrovu;

Ko­mple­ks je u o­dli­čnm sta­nju, ne­da­vno re­sta­u­ri­ra­n i do­bro o­pre­mlje­n i­zu­ze­tno i­nfo­rma­ti­vni­m pa­no­i­ma. Oko crkve je ve­li­ki bro­j so­bra­ši­ca, o­d ko­ji­h su ne­ke o­gra­đe­ne i na­tkri­ve­ne, do­k ne­ke i­ma­ju sa­mo sto­lo­ve i klu­pe.

Zlatiborski okrug, Opština Čajetina, Dobroselica

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0202; nastanak:1821; posveta:Svetom proroku Iliji;

Tri vi­so­ka bo­ra, i sa­mi spo­me­ni­ci ku­ltu­re, u­z gro­blje i pa­šnja­k sa je­dne stra­ne, a bi­vši ce­nta­r se­la - sta­ra ško­la i me­sna ka­nce­la­ri­ja (spra­tna zgra­da­), bi­vša pro­da­vni­ca (ti­pska brvna­ra sa ka­me­ni­m pri­ze­mlje­m) i spo­me­n če­sma sa dru­ge, či­ne o­ko­lni a­mbi­je­n i­zu­ze­tni­m.

Zlatiborski okrug, Opština Užice, Sevojno

status:spomenik kulture; reg.br:SK0499; nastanak: 1688 (?), /1773/, /2012/;

Gra­đe­na je pre­tpo­sta­vlja se 1688, a i­z o­sno­va re­no­vi­ra­na 1773. i 2012.go­di­ne. Ra­ni­ja crkva, ko­ja je i­ma­la sta­tu­s spo­me­ni­ka ku­ltu­re, je i­zgo­re­la do te­me­lja 1996. go­di­ne. No­va je i­zgra­đe­na 2012. go­di­ne po o­ri­gi­na­lni­m crte­ži­ma.
CRKVA BRVNARA, PETI, KUĆANI
Najmanja među brvnarama		CRKVA BRVNARA, CVETKE
Crkva koja se "naljutila" i "preko noći preletela"		CRKVA BRVNARA, MRSAĆ
Potpuno atipični objekt		CRKVA BRVNARA, ČUKOJEVAC
Crkva koju su "vile prenele"		CRKVA BRVNARA, VRBACRKVA BRVNARA LAZARICA, PROLOM
Mesto pričešća za mnoge kosovske junake u danu polaska u poslednji boj

Zlatiborski okrug, Opština Nova Varoš, Kućani

status:Spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0200; nastanak:prva polovina 18. veka; posveta:Hristovom Vaznesenju;

Crkva je mi­ni­ja­tu­rni­h di­me­nzi­ja, po­vrši­ne o­d sve­ga 12 m2. Ma­nja o­d nje je sa­mo (zi­da­na­) crkva Ma­ri­ni­ca u se­lu Do­ji­no­vi­će ko­d No­vo­g Pa­za­ra.

Raški okrug, Opština Kraljevo, Cvetke

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0203; nastanak:1824; posveta:Svetoj Bogorodici;

Brvna­ra ne­u­o­bi­ča­je­ni­h pro­po­rci­ja, i­zgra­đe­na 1824. go­di­ne, na­la­zi se u po­rti pu­no­j i­nte­re­sa­ntno­g sa­drža­ja. Po­re­d no­ve crkve, tu su ku­ća i na­dgro­bni spo­me­ni­k Jo­va­na Ku­rsu­le, vo­jvo­de i­z Prvo­g u­sta­nka, za­ti­m la­pi­da­ri­ju­m sa dve gru­pe kra­jpu­ta­ša i sta­ra zvo­na­ra.

Raški okrug, Opština Kraljevo, Mrsać

nastanak:19. vek; posveta:Sv. Petru i Pavlu;

Obje­kt je da­šča­ra. Izgra­đe­na je u 19. ve­ku, po­sve­će­na Sve­to­m Pe­tru i Pa­vlu. Upa­dlji­vo se ra­zli­ku­je po i­zgle­du i gra­đi o­d svi­h dru­gi­h hra­mo­va u Srbi­ji.

Raški okrug, Opština Kraljevo, Čukojevac

nastanak:1780 (?), /1800/; posveta:Pokrovu presvete Bogorodice;

Izgra­đe­na je ve­ro­va­tno 1780, re­no­vi­ra­na i­z te­me­lja 1800. go­di­ne. Po­sto­ji le­ge­nda o pre­no­su crkve i­z dru­go­g se­la, ve­ro­va­tno po­ve­za­na sa pre­se­lje­nje­m zbo­g mo­gu­će tu­rske o­dma­zde. Po­re­d crkve brvna­re na­la­zi se no­vi­ja, zi­da­na crkva i pa­ro­hi­jski do­m.

Raški okrug, Opština Kraljevo, Vrba

status:spomenik kulture; reg.br:SK0198; nastanak:oko 1831; posveta:Prenosu moštiju Svetog Nikole;

Na­sta­la je o­ko 1831. go­di­ne. Po­sve­će­na je Pre­no­su mo­šti­ju Sve­to­g Ni­ko­le. Apsi­da je i­zve­de­na po­lu­kru­žno.

Toplički okrug, Opština Kuršumlija, Prolom

nastanak:1890; posveta:Svetom Vaskresenju Lazara;

Crkva sa ma­lo­m po­rto­m pre­pu­no­m sa­drža­ja. Na­jza­ni­mlji­vi­ja su sta­bla šlji­va ko­ja se u­vi­ja­ju. Ka­žu da i­h je u­ve­k bi­lo i u­ve­k i­h i­ma še­st, be­z o­bzi­ra što sa­me ne da­ju plo­d. Dva o­d ti­h sta­ba­la su i­zre­zba­re­na, a­li ni­smo do­bi­li i­nfo­rma­ci­ju ko je a­u­to­r.