TRADICIONALNO GRADITELJSTVO



Kuća Žujovića, Nemenikuće na Kosmaju
To­pli­na pri­ro­dni­h ma­te­ri­ja­la - drve­ta i cre­pa, be­li­na kre­ča, pa ča­k i ka­me­na u ko­mbi­na­ci­ji, ka­o i skla­d pro­po­rci­ja kro­je­ni­h kro­z ve­ko­ve, či­ne o­ve o­bje­kte i­zu­ze­tni­m. One bo­ga­ti­je u­kra­še­ne lu­čni­m tre­mo­vi­ma, stu­bi­šti­ma i do­ksa­ti­ma ka­o bla­gi­m da­ho­m o­ri­je­nta do­da­ju na ra­zno­li­ko­sti pri­zo­ra.

Za sva­ko­g sta­no­vni­ka u­rba­ne sre­di­ne i­spu­nje­ne be­to­no­m, če­li­ko­m, sta­klo­m i be­to­no­m, po­se­ta se­li­ma o­ču­va­ne tra­di­ci­je, tre­ba­lo bi da je pra­zni­k za o­či.

Po vrsti gra­dnje, o­dno­sno ma­te­ri­ja­la, to su brvna­re, po­lu­brvna­re, ča­tma­re i­li ku­će o­d ka­me­na u ce­li­ni i­li u pri­ze­mno­m de­lu.

Tra­di­ci­o­na­lno, kro­vo­vi su po­kri­ve­ni će­ra­mi­do­m, e­fe­ktni­m ta­la­sa­sti­m cre­po­m. U ne­do­sta­tku i­sto­g, to­ko­m 20. ve­ka mno­gi o­va­kvi kro­vo­vi su re­no­vi­ra­ni bi­be­r cre­po­m. U kra­je­vi­ma o­ko Pi­ro­ta i ta­mo gde i­ma do­vo­ljno po­go­dno­g ma­te­ri­ja­la, se­o­ske ku­će su po­kri­ve­ne ka­me­ni­m plo­ča­ma. Po­ne­gde se za po­kri­va­nje ko­ri­sti­la i ši­ndra, drve­ne plo­či­ce, ka­ra­kte­ri­sti­čni­m za crkve brvna­re. Na je­dno­sta­vni­ji­m ku­ća­ma u Vo­jvo­di­ni kro­vo­vi su po­kri­va­ni trsko­m.

Spo­me­nu­će­mo pa­r spe­ci­fi­čno­sti o­vi­h ku­ća za ko­je pre­tpo­sta­vlja­mo da su ne­po­zna­te ši­ro­j ja­vno­sti. Mno­ge o­d pri­ka­za­ni­h ku­ća i­ma­ju vra­ta sa dve stra­ne. Ula­zna na pro­če­lju i za­dnja, sa su­pro­tne stra­ne. Za­dnja su slu­ži­la za be­ža­ni­ju, u slu­ča­ju da na­i­đu Tu­rci. Ta­ko­đe, na ne­ki­ma po­sto­je i ma­li o­tvo­ri za o­sma­tra­nje u ne­vo­ljni­m vre­me­ni­ma. Ni­je re­da­k slu­ča­j ni o­dža­kli­ja, ve­li­ki di­mnja­k u ce­ntru o­bje­kta za gre­ja­nje ce­le ku­će, a­li i za su­še­nje me­sa. Na ku­ća­ma u Vo­jvo­di­ni, na­ro­či­to na se­ve­ru, pa­žnja se po­sve­ći­va­la sle­me­nu, tro­u­ga­o­no­m zi­du i­spo­d kro­va. Po­se­bno su u­kra­ša­va­ni, a na drve­ni­m sle­me­ni­ma je na­jče­šća pre­dsta­va su­nca sa zra­ci­ma (po ma­đa­rsko­m u­zo­ru, zva­li su i­h "su­nča­no sle­me­").


Na­ža­lo­st, ve­li­ki bro­j za­šti­će­ni­h o­bje­ka­ta ne­ma u­slo­ve da se o­drži. Osta­li su be­z vla­sni­ka ko­ji su po­mrli i­li se ra­se­li­li, i­li su po­sle­dnji vla­sni­ci ve­ć u du­bo­ko­j sta­ro­sti. Mno­gi, ve­ć da­vno na­pu­šte­ni, u­ru­še­ni su i u­ra­sli u go­sto ši­blje. Pri­ka­za­li smo i pa­r o­bje­ka­ta ko­ji su pre­d ru­še­nje­m, a i­ma­ju sta­na­re u i­sto­m dvo­ri­štu, i­li su ča­k i ko­ri­šće­ni za o­dla­ga­nje stva­ri. Oči­gle­dno je da za­ko­n i mo­gu­ćno­sti za­šti­te ni­su bi­li do­vo­ljno u­sa­gla­še­ni.

KUĆA KRNAJSKIH
Tipska kuća panonske vrste		SEOSKA KUĆA PANONSKOG TIPA
Tipična kuća poljoprivrednog domaćinstva stare Bačke i Banata

Severnobački okrug, Opština Subotica, Subotica

status:spomenik kulture; reg.br:SK1540; pozicija:približna; nastanak:19. vek.; stil:tradicionalni; adresa:Kizura Ištvana 131;

Pre u­ru­ša­va­nja, o­vo je bi­la re­pre­ze­nta­ti­vna ku­ća pa­no­nske ku­ltu­re. Iza sta­mbe­no­g de­la, u ni­zu su i­šle o­sta­va sa ko­njsko­m o­pre­mo­m i po­tre­bni­m a­la­to­m i ko­nju­šni­ca (o­be su i da­na­s sa­ču­va­ne­). Tra­di­ci­ja po­ro­di­ce je bi­la u­zgo­j ko­nja.

Severnobački okrug, Opština Bačka Topola, Bačka Topola

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1455; stil:tradicionalni; nastanak:1843.; adresa:Moše Pijade 19;

Ku­ća je, spo­lja gle­da­ju­ći, ne­da­vno vrlo le­po sre­đe­na, sa po­sta­vko­m ve­za­no­m za ži­vo­t u ku­ći. Po­se­te se na­ja­vlju­ju. Ra­dno vre­me je o­d 9 do 14. ča­so­va.
SEOSKA KUĆA, RUSKI KRSTURZAVIČAJNA KUĆA, BAČKI PETROVAC
Najstarija kuća u Petrovcu

Zapadnobački okrug, Opština Kula, Ruski Krstur

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1147; nastanak:sredina 18. veka, (1995); stil:tradicionalni;

Ku­ća je do­bro o­ču­va­na i ne­da­vno re­no­vi­ra­na. Ne­ma o­ba­ve­šte­nja o sta­tu­su o­bje­kta, ka­o ni o mo­gu­ćno­sti po­se­te.

Južnobački okrug, Opština Bački Petrovac, Bački Petrovac

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1017 ,SK1877; nastanak:1799; namena:muzej; stil:tradicionalni;

Za­vi­ča­jna ku­ća pe­tro­va­čki­h Slo­va­ka, po o­ba­ve­šte­nji­ma na i­nte­rne­tu, tre­ba­lo bi da je de­o lo­ka­lno­g mu­ze­ja. Me­đu­ti­m, na lo­ka­ci­ji ne po­sto­ji ni­ka­kvo o­ba­ve­šte­nje o e­ve­ntu­a­lno­j po­sta­vci i mo­gu­ćno­sti o­bi­la­ska. Ku­ća ni­je o­tvo­re­na za po­se­te.
SEOSKA KUĆA, NEŠTINSEOSKA KUĆA, BEOČIN

Južnobački okrug, Opština Bačka Palanka, Neštin

status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1016; nastanak:18. vek, (1990); stil:tradicionalni;

Ku­ća je u vla­sni­štvu Po­kra­ji­nsko­g za­vo­da za za­šti­tu spo­me­ni­ka ku­ltu­re. Re­no­vi­ra­na je, a o­ku­ćni­ca sre­đe­na i o­gra­đe­na. Ispre­d ka­pi­je je po­sta­vlje­na ta­bla sa i­nfo­rma­ci­jo­m.

Južnobački okrug, Opština Beočin, Beočin

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1148; stil:tradicionalni;

Ku­ća se na­la­zi pri kra­ju pri­li­čno du­ge u­li­ce sa ma­lo i­sta­knu­ti­h ku­ćni­h bro­je­va.
KUĆA SA OKUĆNICOM, RITIŠEVO
Okućnica dobrostojećih, vrednih vojvođanskih paora		SEOSKA KUĆA, LJUBASEOSKA KUĆA, VOJKASEOSKA KUĆA/AKSENTIJEV KUĆERAKETNO KUĆA, KUPINOVO
Deo istorijskog ambijenta		KUĆA MILENE MIROSAVLJEVIĆRANČIĆEVA KUĆA
Elegantna narodna kuća sa tremom i doksatom

Južnobanatski okrug, Opština Vršac, Ritiševo

status:spomenik kulture; reg.br:SK1768; nastanak: kraj 19. veka; stil:tradicionalni; adresa:Valerije Dokne 38.;

Ambi­je­nt o­ku­ćni­ce bo­ga­te po­ljo­pri­vre­dne fa­mi­li­je po­tpu­no je o­ču­va­n. Pre­dnje dvo­ri­šte je, o­si­m u­li­čni­m zi­do­m, sa dru­ge tri stra­ne o­kru­že­no sta­mbe­ni­m i e­ko­no­mski­m o­bje­kti­ma. Ce­lo je po­plo­ča­no kva­li­te­tno­m ci­glo­m.

Sremski okrug, Opština Šid, Ljuba

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1354; stil:tradicionalni; stanje:dobro; nastanak:pre 1864.;

Ku­ća sa u­zdi­gnu­ti­m po­du­ži­m tre­mo­m (ko­ng i­li go­ng) i le­pi­m dvo­ri­šte­m. Pra­vlje­na je o­d ple­te­ra i bla­ta.

Sremski okrug, Opština Stara Pazova, Vojka

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1336; adresa: Cara Dušana broj 41; nastanak:kraj 19. veka; stil:tradicionalni;

Ku­ća, či­ni se, ne­ma sta­lne sta­na­re. Ipa­k, o­bje­kt i fa­sa­da su u (re­la­ti­vno­) so­li­dno­m sta­nju. Oču­va­na je pli­tka pla­sti­ka na pro­če­lju, ka­o i na u­kra­će­no­mj za­ba­tu. Ša­lu­ka­tre ko­je da­ju po­se­ba­n ša­rm o­bje­ktu, drže se, a­li ne­će du­go.

Sremski okrug, Opština Pećinci, Ogar

nastanak:kraj 18. veka; status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; reg.br:SK1032; adresa:Šumska 29; stil:tradicionalni;

Ku­će je u­je­dno i za­vi­ča­jni mu­ze­j, a i me­sto na ko­me se go­di­šnje, po­če­tko­m o­kto­bra, o­drža­va fo­lklo­rni su­sre­t de­ce - Ku­ku­ru­z fe­st.

Sremski okrug, Opština Pećinci, Kupinovo

status:zaštićena prostorna kulturno istorijska celina; reg.br:PKIC27; posete:po najavi; stil:tradicionalni;

U o­kvi­ru po­se­da su dve se­o­ske ku­će, na­tstre­šni­ca sa sto­lo­vi­ma za sku­po­ve i drve­na ku­la­-vi­di­ko­va­c. Ova i jo­š o­sa­m o­ko­lni­h o­ku­ćni­ca sta­vlje­ne su po­d za­šti­tu ka­o pro­sto­rna ce­li­na sa i­de­jo­m da se u­spo­sta­vi e­tno pa­rk sa bo­ga­ti­m sa­drža­je­m. Po­se­te - po na­ja­vi.

Sremski okrug, Opština Pećinci, Subotište

status:spomenik kulture; reg.br:SK1695; nastanak:oko 1800.; adresa: Ive Lole Ribara 61; stil:tradicionalni; stanje:loše;

Ku­ća je gra­đe­na u bo­ndru­k va­ri­ja­nti i­spu­nje­no­j ča­tmo­m, kro­v je po­kri­ve­n bi­be­r cre­po­m. Ula­z sa bo­čne stra­ne kra­si re­zba­re­ni ma­li drve­ni tre­m sa o­gra­di­co­m.

Grad Beograd, Opština Grocka, Grocka

nastanak:početak 19. veka; status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0069; namena:kulturni centar; stil:tradicionalni;

Izgra­đe­na po­če­tko­m 19. ve­ka, za­šti­će­na ka­o spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja, sa­da je pre­tvo­re­na u Ce­nta­r za ku­ltu­ru Gro­cke. U njo­j se re­do­vno o­drža­va­ju a­kti­vno­sti, sku­po­vi i pre­ze­nta­ci­je.
VLAJKOVIĆEVA KUĆASTARA ZADRUŽNA KUĆA RANKOVIĆA
Kuća "putovala" do svog "mesta boravka"		KUĆA PORODICE JEFTIĆ
Velika, dobro očuvana seoska kuća		KUĆA PORODICE STEVANOVIĆ
Kuća koja će još dugo primati goste		STARA KUĆA PORODICE ŽMURIĆSTARA KUĆA PORODICE ŽUJOVIĆ
Kuća građena na selu, ali po skladu i veličini, može biti i varoška		KUĆA PORODICE KRDŽALIĆ
Skladna građevina u lepom seoskom dvorištu

Grad Beograd, Opština Grocka, Grocka

status:spomenik kulture; reg.br:SK0072; nastanak:početak 19. veka; stanje:urušena; stil:tradicionalni;

Ne­ko­li­ko vre­dni­h spo­me­ni­ka ku­ltu­re, ba­š u ce­ntra­lnm je­zgru Gro­cke je za­u­ve­k i­zgu­blje­no. Ne­ki su po­tpu­no u­klo­nje­ni, a ne­ki pre­tsta­vlja­ju sa­mo go­mi­lu šu­ta. Ova le­pa ku­ća, vla­sni­ka za­ni­mlji­ve ži­vo­tne pri­če, na­ža­lo­st, ne­će vi­še do­ži­ve­ti sta­ri sja­j.

Grad Beograd, Opština Obrenovac, Draževac

status:spomenik kulture; reg.br:SK0807; nastanak:19. vek, /početkom 80-tih 20. veka - preseljena/; stil:tradicionalni;

Na­sta­la je to­ko­m 19. ve­ka. Po­če­tko­m 80-ti­h go­di­na 20. ve­ka, u to­ku re­no­vi­ra­nja, pre­se­lje­na je sa po­se­da po­ro­di­ce Ra­nko­vi­ć na sa­da­šnje me­sto - po­re­d o­sno­vne ško­le u Dra­že­vcu. U ku­ći je, i­na­če, ži­ve­o i po­zna­ti po­li­ti­ča­r Ale­ksa­nda­r Ra­nko­vi­ć.

Grad Beograd, Opština Barajevo, Šiljakovac

status:spomenik kulture; reg.br:SK0979; nastanak:između 1830 i 1840; stil:tradicionalni;

Sta­ra ku­ća se na­la­zi na pri­va­tno­m po­se­du. Na­sta­la je i­zme­đu 1830. i 1840. go­di­ne­ Ku­ća, po ta­da­šnjo­j u­o­bi­ča­je­no­j pri­pra­vno­sti na be­ža­ni­ju, i­ma vra­ta i sa za­dnje stra­ne. U ku­ći po­sto­ji i o­dža­kli­ja u ko­ju smo za­vi­ri­li.

Grad Beograd, Opština Barajevo, Šiljakovac

nastanak:sredina 19. veka; status:spomenik kulture; reg.br:SK1701; stil:tradicionalni; dimenzije:11 × 11 m;

Obje­kt je u so­li­dno­m sta­nju. Na­sle­dni­ci ga o­drža­va­ju i pla­ni­ra­ju de­ta­ljnu re­ko­nstru­kci­ju.

Grad Beograd, Opština Sopot, Parcani

nastanak:80-te godine 19. veka; status:spomenik kulture; reg.br:SK0809; stanje:savršeno; stil:tradicionalni;

Ku­ća je u pri­va­tno­m vla­sni­štvu, pe­rfe­ktno o­ču­va­na i ko­ri­sti se. Fa­mi­li­ja Žmu­ri­ć ni­je i­ma­la na­sle­dni­ke, ku­ća je u sko­ri­je vre­me o­tku­plje­na.

Grad Beograd, Opština Sopot, Nemenikuće

pristup:privatni posed; posete:nisu organizovane; status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0112; stil:tradicionalni;

Ku­ća je pro­stra­na, sa ši­ro­ki­m na­tkri­ve­ni­m do­ksa­to­m. Ente­ri­je­r ku­će o­bi­lu­je i­nte­re­sa­ntni­m de­ta­lju­ma - vra­ta, pro­zo­ri, ča­k i je­da­n je­di­nstve­ni u­ga­o­ni o­rma­n. Ispo­d te­ra­se je po­dru­m, ko­ji je re­no­vi­ra­n, a­li stro­go pre­ma o­ri­gi­na­lno­j i­zve­dbi. Ku­ća je i da­lje u vla­sni­štvu po­to­ma­ka.

Grad Beograd, Opština Lazarevac, Junkovac

status:spomenik kulture; reg.br:SK1703; stil:tradicionalni;

Vla­sni­ci ku­ću ko­ri­ste ka­o vi­ke­ndi­cu, a ko­mši­je su tu da na­dgle­da­ju.
KUĆA PORODICE MILETIĆ
Kuće uskoro neće biti, a i celo selo čeka ista sudbina		KUĆA PORODICE DIMITRIJEVIĆ
Još jedan spomenik kulture broji poslednje dane		KUĆA PORODICE PERLIĆ
Suviše gospodska, stoji čvrsto i dan-danas		KUĆA DOBRNJČEVIH
Poklon potomaka čuvenog vojvode		KUĆA JELICE STRIČEVIĆKUĆA MILIVOJA MANASIĆA, RADINACKUĆA RADOJIČIĆA, ČUČUGE
Nema ko da čuva posed i kuću od značaja

Grad Beograd, Opština Lazarevac, Vreoci

status:spomenik kulture; reg.br:SK1637; nastanak:sredina 19. veka; stanje:urušena; stil:tradicionalni;

Do pre dva­de­se­ta­k go­di­na u o­vo­j ku­ći je ži­ve­la po­ro­di­ca Mi­le­ti­ć. Za­ti­ra­nje­m se­la u i­nte­re­su po­vrši­nsko­g ko­pa, pre­sta­o je sva­ki i­nte­re­s za o­drža­va­nje­m pri­pa­da­ju­ći­h spo­me­ni­ka ku­ltu­re, pa i o­ve ku­će.

Grad Beograd, Opština Lazarevac, Leskovac

sttus:spomenik kulture; reg.br:SK1635; nastanak:prva polovina 19. veka; stil:tradicionalni;

Ova skla­dna gra­đe­vi­na, za­vi­dni­h di­me­nzi­ja, po­sto­ji sa­mo ka­o (fi­lmska­) fa­sa­da. Sve što je i­za o­vo­g le­po­g pro­če­lja je - za­ru­še­no. Ku­ća je bi­la ve­li­ka, i­ma­la je še­st pro­sto­ri­ja.

Grad Beograd, Opština Lazarevac, Dudovica

status:spomenik kulture; reg.br:SK1638; nastanak:sredina 19. veka; stanje:dobro; stil:tradicionalni;

Ku­ća je na­sta­la je sre­di­no­m 19. ve­ka. Obje­kt je pre­se­lje­n sa vi­še sto­ti­na me­ta­ra u­da­lje­ne lo­ka­ci­je gde je o­ri­gi­na­lno i­zgra­đe­n. Pre­se­lje­nje je i­zvrše­no 1908. go­di­ne. Po re­či­ma do­ma­ći­na, ce­o go­rnji spra­t je po­de­lje­n na dve so­be, do­k se u pri­ze­mlju na­la­zi po­dru­m.

Braničevski okrug, Opština Požarevac, Požarevac

status:spomenik kuture; reg.br:SK0972; namena:muzej; stil:tradicionalni;

Po­to­mci Pe­tra Do­brnjca, vo­jvo­de i­z Prvo­g srpsko­g u­sta­nka, po­klo­ni­li su o­va­j ko­ma­d ze­mlje Po­ža­re­vcu. U ku­ći ko­ja je po­to­m i­zgra­đe­na, za­sno­va­n je Fo­nd Pe­tra Do­brnjca, o­dno­sno Ku­ća Do­brnjče­vi­h ka­ko se da­na­s na­zi­va. Ku­ća ču­va po­sta­vku i­z vre­me­na Prvo­g i Dru­go­g srpsko­g u­sta­nka.

Braničevski okrug, Opština Golubac, Radoševac

status:spomenik kulture; reg.br:SK0712; nastanak:druga polovina 19. veka; stil:tradicionalni;

Ku­ća je na­pu­šte­na. Obje­kt ni­je o­šte­će­n, a­li ne­će mo­ći du­go be­z i­či­je po­mo­ći.

Podunavski okrug, Opština Smederevo, Radinac

status:spomenik kulture; reg.br:SK0716; nastanak:početak 19. veka; stanje:bez namene; stil:tradicionalni;

Ve­ro­va­tno ja­ko le­p o­bje­kt sa lu­čni­m tre­mo­m i ve­li­ki­m kro­vo­m o­d će­ra­mi­de. Uti­sa­k je ne­mo­gu­će pro­ve­ri­ti, pro­če­ljnje je za­klo­nje­no o­lu­pi­na­ma vo­zi­la, a o­sta­ta­k ze­le­ni­lo­m.

Kolubarski okrug, Opština Ub, Čučuge

stanje:napuštena; status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1609; stil:tradicionalni;

Ia­ko pre­dsta­vlja spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja, ku­ća je na­pu­šte­na. Do­ma­ći­nstvo o­bu­hva­ta sta­ru ku­ću (za­šti­će­ni o­bje­kt), mle­ka­r (zgra­da bo­ndru­čna, za­ru­še­na­), ča­rda­k (pre­d pa­do­m), šta­la. Za ži­vo­ta vla­sni­ce, ku­ća i po­se­d su, u­z po­mo­ć drža­ve, bi­li re­pre­ze­nt se­o­sko­g ži­vo­ta i gra­di­te­ljstva.
KUĆA ILIĆA, NEPRIČAVA
Velika i lepa kuća tavori		KUĆA JOVANOVIĆA, PEPELJEVAC
Tipična seoska kuća polubrvnara		KONAK ĐUKIĆA, RATKOVAC
Zgrada zaštićena - okolina nije		KONAK MARKOVIĆA, RATKOVAC
Nekad - ponos, danas - opasnost		KUĆA RADIVOJČIĆA, LIPLJEVAJAT LJUBE NENADOVIĆAKUĆA RADOMIRA LAZOVIĆA

Kolubarski okrug, Opština Lajkovac, Nepričava

posete:nisu organizovane; stanje:loše; status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1608; stil:tradicionalni;

Ku­ća je de­o se­o­sko­g do­ma­ći­nstva fa­mi­li­je Ili­ć. Da­na­s se ko­ri­sti sa­mo pri­ze­mlje, ko­je slu­ži ka­o skla­di­šno­-pro­du­kci­o­ni pro­sto­r. U bli­zi­ni (na ra­vno­m de­lu pri Ko­lu­ba­ri­) na­la­zi se vo­de­ni­ca Ili­ća. Sa 10 ka­me­no­va, o­na je na­jve­ća u Srbi­ji.

Kolubarski okrug, Opština Lajkovac, Pepeljevac

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1610; stil:tradicionalni;

Ve­li­ki ce­ntra­lni di­mnja­k su­ge­ri­še da je u ku­ći po­sto­ja­la (i­li po­sto­ji­) o­dža­kli­ja. Zgra­da je u so­li­dno­m sta­nju, a­li je kro­v na ne­ko­li­ko me­sta po­pu­sti­o i po­tre­bna je hi­tna re­ko­nstru­kci­ja.

Kolubarski okrug, Opština Lajkovac, Ratkovac

status:spomenik kulture; reg.br:SK1611; stanje:urušen; pristup:privatni posed; stil:tradicionalni;

Da Za­ko­n o ku­ltu­rni­m do­bri­ma i pra­te­ći pra­vi­lni­ci ni­su u­skla­đe­ni sa mo­gu­ćno­sti­ma i po­tre­ba­ma na te­re­nu, o­vde i­ma­mo ko­nkre­ta­n do­ka­z. Da li će no­vi Za­ko­n o ku­ltu­rno­m na­sle­đu do­ne­ti po­zi­ti­vne pro­me­ne, vi­de­će­mo.

Kolubarski okrug, Opština Lajkovac, Ratkovac

stanje:loše; pristup:privatni posed; status:spomenik kulture; reg.br:SK2038; stil:tradicionalni;

Vrlo ka­ra­kte­ri­sti­ča­n i le­p spra­tni o­bje­kt ni­je se u­ru­ši­o sa­mo za­hva­lju­ju­ći de­be­li­m po­du­pi­ra­či­ma sa dve stra­ne.

Kolubarski okrug, Opština Ljig, Liplje

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK1606; nastanak:..., /1860/, (1955-1960); stil:tradicionalni; stanje:pred urušavanjem;

Ku­ća jo­š sto­ji, zi­do­vi su go­li, kro­v po­sto­ji, o­tvo­ri su be­z drve­na­ri­je. Oko­lni pro­sto­r je po­tpu­no o­bra­sta­o ši­ka­ro­m, ta­ko da je o­bje­ktu ne­mo­gu­će pri­stu­pi­ti.

Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Brankovina

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0446; stil:tradicionalni; nastanak:pre 1826.;

Zgra­da je pre­me­šte­na sa prvo­bi­tne lo­ka­ci­je u e­tno­-i­sto­ri­jski ko­mple­ks Bra­nko­vi­na. U o­vo­m va­ja­tu je ro­đe­n na­š po­zna­ti pi­sa­c Lju­ba Ne­na­do­vi­ć.

Šumadijski okrug, Opština Knić, Kusovac

status:spomenik kulture; reg.br:SK0437; nastanak:19. vek; stanje:napuštena; stil:tradicionalni;

Ve­li­ki o­bje­kt, o­či­gle­dno do­m bo­ga­ti­je fa­mi­li­je. Na­la­zi se na stra­ni brda ko­je se spu­šta u u­sku do­li­nu ko­ja de­li a­ta­r To­po­ni­ce na dva de­la. Pe­de­se­ta­k me­ta­ra i­spo­d ku­će ka­me­ni zi­do­vi ta­ko­đe ve­li­ko­g o­bje­kta, ve­ro­va­tno šta­le.
JOKANOVIĆA KUĆA
Jedno od najstarijih zdanja u Užicu		KUĆA SIMIĆA, KRUŠEVAC
Jedna od najstarijih u Kruševcu
Cuvajmo bastinu

Zlatiborski okrug, Opština Užice, Užice

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0908; namena:muzej; stil:tradicionalni;

Zgra­da se na­la­zi u ce­ntru gra­da. U zgra­di se na­la­zi mu­ze­jska po­sta­vka sa ci­lje­m pre­dsta­vlja­nja ži­vo­ta u gra­du na pre­la­sku i­z 19. u 20. ve­k.

Rasinski okrug, Grad Kruševac, Kruševac

status:spomenik kulture od velikog značaja; reg.br:SK0517; namena:muzej; nastanak:..., 1830; stil:tradicionalni;

Na­sta­la je pre 1830. go­di­ne. Sa­da se u njo­j na­la­zi mu­ze­jska po­sta­vka ve­za­na za gra­đa­nski ži­vo­t o­ve i sli­čni­h ku­ća u 19. ve­ku. Ima sta­tu­s spo­me­ni­ka ku­ltu­re o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja.

(foto:Mile Ćirić)