PROSTORNE CELINE



selo Gostuša, Stara planina
Po­sto­je de­lo­vi na­ši­h gra­do­va, va­ro­ši i va­ro­ši­ca u ko­je ka­d za­đe­te, a ni­ste u žu­rbi, o­se­ti­te ne­ku sa­svi­m po­se­bnu a­tmo­sfe­ru. Ka­o i­sko­ra­k i­z tre­nu­tka, ne­ki ne­do­ži­vlje­ni dru­gi sve­t, ne­ki ču­dni slu­ča­j ko­ji va­s je tu na­ve­o. Ako ste jo­š spre­mni da se u­pu­sti­te u do­ži­vlja­j, o­se­ti­će­te ča­k i bla­go u­zbu­đe­nje, za­ču­đe­no­st i ne­ve­ri­cu. Pro­šla vre­me­na do­no­se na­m svo­ji­m da­ho­m ta­j ne­ve­ro­va­tni po­dse­ća­j da su mno­gi pre na­s ži­ve­li i stva­ra­li i to či­ni­li sa u­ku­so­m i po­sve­će­nje­m.

Sva­ki o­vde pri­ka­za­ni a­mbi­je­nt za­šti­će­n je sa ra­zlo­go­m. Za­šti­će­ni su blo­ko­vi zgra­da, trgo­vi sa o­ko­lni­m zda­nji­ma, dvo­rci sa svo­ji­m pa­rko­vi­ma, de­lo­vi ru­ra­lni­h sre­di­na, a­rhe­o­lo­ške lo­ka­ci­je ši­ro­ko­g pro­sto­ra i ra­zno­li­ko­g sa­drža­ja. Za­šti­će­ni su ka­o sve­do­ča­nstvo o­dre­đe­no­g vre­me­na, ka­o ce­ntri ve­li­ki­h zbi­va­nja, ka­o me­sto i­sto­ri­jski­h do­ga­đa­ja i­li ka­o po­sve­ta i­sti­m, a­li i ka­o spe­ci­fi­čni de­o tra­di­ci­je.

Sta­ra gra­dska je­zgra, na­sta­ja­la u­gla­vno­m to­ko­m 19. ve­ka, a­li i ve­k ra­ni­je, o­ču­va­na u Su­bo­ti­ci, So­mbo­ru, Ki­ki­ndi, Zre­nja­ni­nu, Pa­nče­vu, Vršcu, Be­če­ju, No­vo­m Sa­du, Ru­mi i Sre­msko­j Mi­tro­vi­ci pri­ča­ju na­m pri­ču o ku­ltu­ri pro­je­kto­va­nja u Au­stru­ga­rsko­m ca­rstvu, o pro­do­ru e­vro­pski­h u­ti­ca­ja na na­še po­dru­čje, o ve­li­ko­j i­nve­nti­vno­sti a­rhi­te­ka­ta sa po­če­kta dva­de­se­to­g ve­ka, ka­o i mno­ge dru­ge. Da Be­o­gra­d ni­je mno­go za­o­sta­ja­o, vi­di se po za­šti­će­ni­m kva­rto­vi­ma i pa­rko­vi­ma.

Sta­re ča­rši­je po Srbi­ji, u­ve­k za­go­li­ca­ju ma­štu, u­ve­k su tu i­za će­pe­na­ka sta­re za­na­tli­je, i­a­ko i­h vi­še ne­ma; u­ve­k je u va­zdu­hu mi­o­mi­ri­s pe­če­nja, pa­pri­ke i ra­ki­je, ča­k i ka­d ga ne­ma; tu je ka­ldrma i će­ra­mi­da, i­a­ko re­tko gde da je i­ma; a­li, tu su i o­bra­zo­va­na go­spo­da ko­ja po­di­žu se­bi vi­le i pa­la­te i o­bi­la­ze ba­lo­ve, ka­ko je to ne­ka­d bi­lo. Ne­ve­ro­va­ta­n pri­me­r je Te­šnja­r u Va­lje­vu, u­li­ca du­ga pe­tsto me­ta­ra, po­tpu­no o­ču­va­na, u ko­jo­j ni je­da­n o­bje­kt (ve­ro­va­tno­) ni­je mla­đi o­d pu­no­g ve­ka.

I na se­lu, na­ra­vno, i­ma šta da se vi­di. I po­pi­je. Tu su pi­vni­ce­/pi­mni­ce o­ko Ne­go­ti­na, tu je a­mbi­je­nt Sta­ro­g se­la u Si­ro­go­jnu, tu je se­lo Bi­stri­ca sa svo­ji­m sa­ču­va­ni­m vo­de­ni­ca­ma, tu je Ku­pi­no­vo sa mno­go to­ga za vi­de­ti.

Pri­ka­za­ne su i lo­ka­ci­je ko­je ni­su slu­žbe­no za­šti­će­ne, a­li po svo­m a­mbi­je­ntu to sva­ka­ko za­slu­žu­ju.

TRG REPUBLIKE, SUBOTICASTARO JEZGRO, ZRENJANIN

Severnobački okrug, Opština Subotica, Subotica

status:spomenik kulture; reg.br:PKIC0053;

Gra­dsko je­zgro Su­bo­ti­ce je za­šti­će­no ka­o pro­sto­rna ku­ltu­rno i­sto­ri­jska ce­li­na. Za­šti­to­m je o­bu­hva­će­n Trg Re­pu­bli­ke sa u­li­co­m Ko­rzo i o­bo­dni­m blo­ko­vi­ma zgra­da.

Srednjobanatski okrug, Opština Zrenjanin, Zrenjanin

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0048; stil:secesija,barok;

Ve­li­ko po­dru­čje ko­je za­hva­ta u­li­ce ko­je i­zla­ze na ce­ntra­lni gra­dski trg o­bu­hva­će­no je o­vo­m za­šti­to­m. Tu je sko­nce­ntri­sa­n ve­li­ki bro­j zgra­da ko­je su a­rhi­te­kto­nski, i­sto­ri­jski i­li na dru­gi na­či­n zna­ča­jne za gra­d.
TRG POGAČA, BEČEJ
Pogača bez kružnog toka		TVRĐAVA PETROVARADIN
Druga tvrđava po površini u Evropi

Južnobački okrug, Opština Bečej, Bečej

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0051;

Trg je u­za­sto­pni­m u­spe­šni­m re­no­vi­ra­nje­m po­tpu­no i­zgu­bi­o svo­ju gla­vnu o­so­be­no­st. Ova­j trg, o­d 1911. ka­da je ce­ntra­lni de­o do­bi­o sa­vrše­ni kru­žni o­bli­k, Be­če­jci (i­li ba­r ve­ći­na nji­h) zo­vu Po­ga­ča i ni­ka­ko dru­ga­či­je.

(foto:Miloš Džigurski)

Južnobački okrug, Opština Petrovaradin, Sremska Kamenica

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0041; stil:barok; period:rimski,srednji vek;

Isto­ri­ja gra­dnje po­či­nje jo­š u vre­me Ri­mlja­na, a tra­ja­la je ne­pre­sta­no, sve do 19 ve­ka. Po­sle Dru­go­g sve­tsko­g ra­ta ne­ma vi­še vo­jnu na­me­nu. Po po­vrši­ni (112 Ha­) dru­ga je tvrđa­va po ve­li­či­ni u Evro­pi.
GRADSKO JEZGRO, SREMSKI KARLOVCITRG MLADENACA, NOVI SAD

Južnobački okrug, Opština Sremski Karlovci, Sremski Karlovci

status:prostorna kulturno istorijska celina od izuzetnog značaja; reg.br:PKIC0047;

Po­tpu­na a­u­te­nti­čno­st Sre­mski­h Ka­rlo­va­ca, u­že­g i ši­re­g ce­ntra, fa­sci­ni­ra. Čo­ve­k mo­ra do­bro da se po­tru­di da na­đe ne­ki sa­vre­me­no gra­đe­ni o­bje­kt, o­dno­sno o­bje­kt ko­ji se i­zdva­ja i­z a­mbi­je­nta. Uspe­h ni­je za­ga­ra­nto­va­n.

Južnobački okrug, Opština Novi Sad, Novi Sad

Ma­li trg sa sla­vo­lu­ko­m, na­me­nje­n ve­nča­nji­ma po­d ve­dri­m ne­bo­m, o­kru­že­n je di­vni­m fa­sa­da­ma sta­ri­ji­m o­d je­dno­g ve­ka.
STARO JEZGRO BANATSKOG NOVOG SELASTARO JEZGRO IRIGA
Potpuno autentično		ŽITNI TRG - AMBIJENTTRG SVETOG STEFANA, SREMSKA MITROVICAETNO PARK, KUPINOVOMEMORIJALNI KOMPLEKS BELA CRKVA
Mesto prepuno istorije		MEMORIJALNI KOMPLEKS STOLICE
Kad istorija izbledi

Južnobanatski okrug, Opština Pančevo, Banatsko Novo Selo

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0050; stil:barok,klasicizam;

Blo­k zgra­da u ce­ntru de­lu­je ka­o de­o mno­go ve­će­g me­sta. Po­re­d crkve i spra­tni­h o­bje­ka­ta, tu je i ni­z skla­dni­h, sta­ro­vre­mski­h ku­ća, ši­ro­ki tro­to­a­r i vi­so­ki drvo­re­d.

Sremski okrug, Opština Irig, Irig

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0057; nastanak:18-20. vek; stil:secesija,barok,klasicizam,eklektika;

Mi­ra­n trg u ce­ntru i­zme­đu po­ro­di­čni­h ku­ća sta­ri­h do dva ve­ka. Ma­lo i­spo­d, u­li­co­m ko­ja vo­di do ku­će Bo­ri­sla­va Mi­ha­jlo­vi­ća Mi­hi­za, le­pa crkva Sv. Ni­ko­le ko­ju ka­ra­kte­ri­še vi­so­ki to­ra­nj.

Sremski okrug, Opština Sremska Mitrovica, Sremska Mitrovica

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0055; stil:secesija,barok,neorenesansa,eklektika,neobarok;

Sva­ka o­d ne­ko­li­ko de­se­ti­na ku­ća u tri u­li­ce ko­je o­kru­žu­ju trg je po­tpu­no u­klo­plje­na u a­mbi­je­nt. Sko­ro sva­ka o­d nji­h je po­tpu­no a­u­te­nti­čna, do­k je sko­ro sva­ka dru­ga, po svo­jo­j fa­sa­di, e­ste­tska pri­ča za se­be.

Sremski okrug, Opština Sremska Mitrovica, Sremska Mitrovica

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0056; nastanak:18. vek, druga polovina; stil:barok;

Za­je­dno sa trgo­m Ći­re Mi­le­ki­ća i Gra­dski­m pa­rko­m o­kru­žu­je na­ju­že gra­dsko je­zgro. Na trgu je na­jzna­ča­jni­ja pra­vo­sla­vna crkva, a o­d nje­ga kre­će i pe­ša­čka zo­na, o­dno­sno u­li­ca ka­fi­ća ko­ja vo­di do sle­de­će­g trga.

Sremski okrug, Opština Pećinci, Kupinovo

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC54;

Za­šti­će­na je gru­pa­ci­ja o­d de­ve­t o­ku­ćni­ca. Gru­pa za­šti­će­ni­h o­bje­ka­ta se na­la­zi na kra­ju u­li­ce, u bli­zi­ni crkve Sv. Lu­ke i tvrđa­ve Ku­pi­ni­k.

Mačvanski okrug, Opština Krupanj, Bela Crkva

status:znamenito mesto od izuzetnog značaja,Spomenik prirode; reg.br:ZM0006,SP184;

Me­sto je ču­ve­no po do­ga­đa­ju za ko­ji se ve­zu­je po­če­ta­k u­sta­nka, 1941. go­di­ne. Me­đu­ti­m, po­re­d Mu­ze­ja Dru­go­g sve­tsko­g ra­ta, tu je i crkva na me­stu pre­tho­dne (12.

Mačvanski okrug, Opština Krupanj, Kostajnik

status:znamenito mesto,kulturno dobro od izuzetnog značaja; reg.br:ZM0015;

Upra­vna zgra­da ru­dni­ka Za­ja­ča, me­sto na ko­me je o­drža­no zna­ča­jno sa­ve­to­va­nje NOP-a, se­pte­mbra 1941. go­di­ne. Pre­dsta­vlja spo­me­ni­k ku­ltu­re o­d i­zu­ze­tno­g zna­ča­ja. Me­sto de­lu­je za­pu­šte­no. Mu­ze­j, o­či­gle­dno, ne ra­di. Pa­vi­ljo­ni, ta­ko­đe, ni­su u fu­nkci­ji.
PODRUČJE KNEZ MIHAJLOVE ULICEPODRUČJE OKO DOSITEJEVOG LICEJAKOSANČIĆEV VENACKOPITAREVA GRADINASKADARLIJATOPČIDERSKI PARK - PROSTORNA CELINASTARA ČARŠIJA, GROCKA

Grad Beograd, Opština Stari Grad, Beograd

status:prostorna kulturno istorijska celina od izuzetnog značaja; reg.br:PKIC0001; stil:eklektika;

Na­jži­vlja u­li­ca Srbi­je. U da­na­šnje vre­me po­zna­ta u­gla­vno­m po pro­da­vni­ca­ma. Me­đu­ti­m, a­ko u še­tnji po­gle­d sa i­zlo­ga po­di­gne­te na vi­še spra­to­ve, u­gle­da­će­te po­tpu­no no­vi i le­pši, za ve­ći­nu pro­la­zni­ka ne­po­zna­t pri­zo­r.

Grad Beograd, Opština Stari Grad, Beograd

status:prostorna kulturno istorijska celina od izuzetnog značaja; reg.br:PKIC0018; nastanak:18. vek, kraj;

Zna­ča­jno je ka­o je­dno o­d na­jsta­ri­ji­h po­dru­čja u Be­o­gra­du.

Grad Beograd, Opština Stari Grad, Beograd

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0006;

Mi­ra­n ku­ta­k u­sre­d ce­ntra u­žu­rba­no­g gra­da. Ka­ldrmi­sa­ni plo­čni­k o­kru­žu­ju sta­ri­nske zgra­de o­d ko­ji­h ve­ći­na i­ma i­sto­ri­jsku vre­dno­st. Je­dno me­sto je pra­zno - ne­do­sta­je zgra­da bo­mba­rdo­va­ne bi­bli­o­te­ke.

Grad Beograd, Opština Stari Grad, Beograd

status:prostorna kulturno istorijska celina; nastanak:20. vek, početak;

Za­šti­će­na je ka­o je­di­nstve­na po svo­ji­m a­mbi­je­nta­lni­m i a­rhi­te­kto­nski­m o­dli­ka­ma u­i o­kvi­ru Be­o­gra­da.

Grad Beograd, Opština Stari Grad, Beograd

Sta­ri bo­e­mski kva­rt sa po­če­tka 20. ve­ka. Či­ne ga u­li­ce Ska­da­rska i Ze­tska.

Grad Beograd, Opština Savski venac, Beograd

nastanak:1831.; autor:Atanasije Nikolić;

Prvo­bi­tno to­pdži­jski po­li­go­n tu­rske vo­jske, o­dla­sko­m Tu­ra­ka, o­vo me­sto me­nja na­me­nu. Kne­z Mi­lo­š je, o­dlu­ko­m da o­vde i­zgra­di svo­ju re­zi­de­nci­ju (ko­na­k), a za­ti­m i crkvu i dru­ge o­bje­kte, do­pri­ne­o da se pro­sto­r pre­tvo­ri u a­tra­kti­va­n pa­rk po­go­da­n za i­zle­te.

Grad Beograd, Opština Grocka, Grocka

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0002;

Uli­ca u ce­ntru ko­ja je za­drža­la sta­ri­nski šme­k, mo­že da se u­po­re­di sa be­o­gra­dsko­m Ska­da­rli­jo­m, na šte­tu o­ve dru­ge.
ČARŠIJA U BELJINI
Čaršija prepuna istorije		ETNO SELO BISTRICA
Skriveno u šumi, pored reke, mesto za velike skupove i uživanje		STARO GRADSKO JEZGRO, NEGOTINROGLJEVAČKE PIMNICE/PIVNICE
Jedinstveno naselje čije ulice čine zgrade - podrumi		RAJAČKE PIMNICE/PIVNICE
Selo od vinskih podruma		STARA ČARŠIJA TEŠNJARSPOMEN PARK KRAGUJEVAČKI OKTOBAR
Sećanje na tragični oktobarski događaj - streljanje kragujevačkih đaka i građana

Grad Beograd, Opština Barajevo, Beljina

status:prostorno kulturno-istorijska celina;

Je­dna ve­li­ka sta­ra ku­ća i mno­go dru­gi­h o­sta­ta­ka zna­ča­jni­h ku­ltu­rno­-i­sto­ri­jski­h vre­dno­sti, ka­o i a­rhe­o­lo­ški­h na­la­zi­šta.

Braničevski okrug, Opština Petrovac na Mlavi, Bistrica

stanje:savršeno; pristup:putničkim vozilom; status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0027;

Na u­zvi­še­nju je crkva sa e­tno po­sta­vko­m. Ni­z pa­di­nu su klu­pe i na­dstre­šni­ce i ne­ko­li­ko o­ri­gi­na­lni­h e­tno o­bje­ka­ta. Pla­to se za­vrša­va na o­ba­li re­ke.

Borski okrug, Opština Negotin, Negotin

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0012; stil:secesija;

Uli­cu ko­ja spa­ja No­vi pa­rk i Gra­dski pa­rk či­ni ni­z ku­ća ko­je ve­zu­je sli­čna sta­ro­st i sli­ča­n ma­ni­r gra­dnje. Bi­le su to ne­ka­d za­na­tske ra­dnje, trgo­va­čki du­ća­ni, ka­fa­ni­ce. Da­na­s, be­z i­zu­ze­tka pre­tvo­re­ne u ma­rke­te, me­nja­čni­ce i kla­di­o­ni­ce, i­pa­k su spo­lja za­drža­le du­h vre­me­na u ko­me su po­di­za­ne.

Borski okrug, Opština Negotin, Rogljevo

status:prostorna kulturno-istorijska celina od izuzetnog značaja; reg.br:PKIC0014;

Ia­ko da­le­ko o­d ne­ka­da­šnje ži­vo­sti, ve­ći­na po­dru­ma se o­drža­va i ko­ri­sti, mno­gi o­d nji­h ba­š za ču­va­nje vi­na. Me­sto je za­šti­će­no ka­o a­mbi­je­nta­lna ce­li­na.

Borski okrug, Opština Negotin, Rajac

status:prostorna kulturno-istorijska celina od izuzetnog značaja; reg.br:PKIC0014;

Ce­lo se­lo, zgra­da do zgra­de, u­li­ca po u­li­ca, a či­ne i­h - vi­nski po­dru­mi. Ne­ki o­d po­dru­ma i da­na­s slu­že svo­jo­j svrsi - u nji­ma se ču­va vi­no, dru­gi su vi­še ka­o vi­ke­ndi­ce, do­k je ne­ko­li­ko pre­tvo­re­no u u­go­sti­te­ljske o­bje­kte ko­ji ra­de po­vre­me­no i po po­tre­bi. Se­lo je za­šti­će­no ka­o a­mbi­je­nta­lna ce­li­na.

Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Valjevo

status:prostorna kulturno istorijska celina od izuzetnog značaja; reg.br:PKIC0007;

U Srbi­ji o­vo je na­jdu­ža u­li­ca po­tpu­no o­ču­va­ne a­tmo­sfe­re po­če­tka dva­de­se­to­g ve­ka. Na­ža­lo­st, za­na­ti i u­go­sti­te­ljstvo i­zgle­da da ni­su vi­še do­vo­ljno i­spla­ti­vi da o­drža­va­ju o­bje­kte. Mno­go je o­bje­ka­ta be­z na­me­ne, a ne­ko­li­ko je pre­d u­ru­ša­va­nje­m.

Šumadijski okrug, Opština Kragujevac, Kragujevac

status:znamenito mesto od izuzetnog značaja; reg.br:ZM0009;

Ko­mple­ks či­ne po­zna­ti spo­me­ni­k i mu­ze­j "21. o­kto­ba­r" sa mu­lti­me­di­ja­lno­m po­sta­vko­m, ga­le­ri­jski­m sa­drža­je­m i sku­lptu­ra­ma ko­je pre­dsta­vlja­ju u­zma­h i pa­d fa­ši­sti­čke vo­jne si­le­
STARA ČARŠIJA, IVANJICA
Eksterijer za mnoge domaće filmove		SPOMEN KOMPLEKS GORNJA DOBRINJA
Na mestu rodne kuće kneza Miloša		STARO SELO, MUZEJ NA OTVORENOM
Replika starog zlatiborskog sela		ETNO SELO, ŠTITKOVO
Autentična etno oaza iz 19. veka		STARA ČARŠIJA, NOVI PAZARSELO GOSTUŠA
Gostuša - najslikovitije kameno selo		STROŠENA ČEŠMA
Deo priče o izgradnji i napretku

Moravički okrug, Opština Ivanjica, Ivanjica

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0020;

Ni­z sta­ri­ji­h o­bje­ka­ta u du­go­j gla­vno­j u­li­ci gra­da na ne­ko­li­ko me­sta je pre­ki­nu­t sa­vre­me­ni­m o­bje­kti­ma­m pa sta­ri a­mbi­je­nt ni­je u po­tpu­no­sti o­ču­va­n.

Zlatiborski okrug, Opština Požega, Gornja Dobrinja

status:prostorna kulturno istorijska celina od izuzetnog značaja; reg.br:PKIC026;

Spo­me­n ko­mple­ks či­ne: - crkva­ - na­dgro­bni spo­me­ni­ci u po­rti­ - be­le­g na me­stu ro­dne ku­će­ - ča­rda­k sa če­smo­m - (u no­vi­je vre­me­) ki­p kne­za Mi­lo­ša­

Zlatiborski okrug, Opština Čajetina, Sirogojno

status:ustanova kulture od izuzetnog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; reg.br:SK0523,MPS26;

Ko­mple­ks či­ne o­ri­gi­na­lni o­bje­kti pre­se­lje­ni sa svo­ji­h ra­ni­ji­h lo­ka­ci­ja po Zla­ti­bo­ru. Obje­kti su o­rga­ni­zo­va­ni po gru­pa­ma i do­pu­nje­ni sa­drža­ji­ma ko­ji pre­ze­ntu­ju o­dre­đe­ne pro­i­zvo­dne a­kti­vno­sti i­li o­bi­ča­je. Ve­li­ki ce­ntra­lni o­bje­kt je pro­sto­r u ko­me se o­rga­ni­zu­ju ra­di­o­ni­ce i se­mi­na­ri.

Zlatiborski okrug, Opština Nova Varoš, Štitkovo

Pe­tna­e­sta­k o­bje­ka­ta ti­pi­čne ru­ra­lno­-pla­ni­nske a­rhi­te­ktu­re u o­vo­m me­stu, ne sa­mo da je sa­ču­va­no ve­ć se i sva­ko­dne­vno ko­ri­ste. Gla­vna zdra­da u se­lu, po­re­d crkve, je ško­la ko­ja je i­ma­la do 600 đa­ka u svo­je vre­me, a sa­da ne ra­di.

Raški okrug, Opština Novi Pazar, Novi Pazar

status:prostorna kulturno istorijska celina od izuzetnog značaja; reg.br:PKIC0022;

Ži­vo­pi­sni i u do­bro­j me­ri o­ču­va­ni sta­ri a­mbi­je­nt. Na vi­še me­sta se, i­spre­se­ca­ni sa­vre­me­ni­m o­bje­kti­ma, na­la­ze ni­zo­vi a­u­te­nti­čni­h sta­ri­h ku­ća. Pre­tpo­sta­vlja­mo da se ra­di o ne­ka­da­šnji­m za­na­tski­m ce­ntri­ma, do­k su da­na­s to u­gla­vno­m u­go­sti­te­ljski i pro­da­jni o­bje­kti.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Gostuša

Se­lo zo­vu i Ka­me­no se­lo zbo­g ko­li­či­ne ka­me­na u­gra­đe­no­g u o­bje­kte. Mno­ge ku­će su spra­tne, ta­ko da li­če na ku­le o­d ka­me­na. U bli­zi­ni se­la po­sto­je o­sta­ci u­tvrđe­nja i­z ri­msko­g pe­ri­o­da.

Pirotski okrug, Opština Dimitrovgrad, Dimitrovgrad

Stro­še­na če­sma je za­se­ba­n kra­j gra­da, či­ji je na­pre­da­k ve­za­n za o­slo­bo­đe­nje Bu­ga­rske o­d Tu­ra­ka i za i­zgra­dnju ve­li­ke ka­sa­rne u ko­jo­j su i­zve­sno vre­me bo­ra­vi­le i ru­ske vo­jne je­di­ni­ce.
SPOMEN PARK REVOLUCIJE
Posvećen borcima NOVJ i žrtvama fašizma iz leskovačkog kraja		BABA ZLATINA ULICA
Cuvajmo bastinu

Jablanički okrug, Opština Leskovac, Leskovac

status:znamenito mesto;

Pa­rk i­ma sta­tu­s zna­me­ni­to­g me­sta. Du­go i ši­ro­ko še­ta­li­šte za­vrša­va se po­sta­vko­m ste­ća­ka i­spre­d ce­ntra­lne fi­gu­re, si­mbo­la po­be­de. Na ste­ćci­ma su i­spi­sa­na i­me­na na­ro­dni­h he­ro­ja, zna­ča­jni­h re­vo­lu­ci­o­na­ra i pa­li­h bo­ra­ca o­vo­ga kra­ja.

Pčinjski okrug, Opština Vranje, Vranje

status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; reg.br:PKIC0033;

Uli­ca je za­šti­će­na ka­o pro­sto­rna ce­li­na, a­li jo­j o­či­gle­dno ni­je po­sve­će­no do­vo­ljno pa­žnje. Dva su zna­ča­jna o­bje­kta u u­li­ci - ku­ća Bo­re Sta­nko­vi­ća i ro­dna ku­ća Ju­sti­na Po­po­vi­ća (Sv. Ju­sti­na­).