PEĆINE



Rajkova pećina, Majdanpek
Po­dze­mni sve­t pe­ći­na svo­ji­m du­gi­m i u­ski­m ho­dni­ci­ma, o­gro­mni­m dvo­ra­na­ma, i­spu­nje­n ne­o­bi­čni­m u­kra­si­ma, sa po­ne­ki­m po­to­ko­m kra­j pro­la­za, o­pči­nja­va ma­se ra­do­zna­la­ca.
Po­re­d tu­ri­sta, pe­ći­ne po­se­ću­ju i i­stra­ži­va­či, spe­le­o­lo­zi či­ja je to stru­ka, ka­o i a­rhe­o­lo­zi. Arhe­o­lo­zi su u ve­li­ko­m bro­ju pe­ći­ne u­sta­no­vi­li tra­go­ve pra­da­vno­g ži­vo­ta. Od va­jka­da su u nji­ma sklo­ni­šte na­la­zi­le ži­vo­ti­nje, a to­ko­m pra­i­sto­ri­je i čo­ve­k. Na­jsta­ri­ji tra­g čo­ve­ko­vo­g bo­ra­vka na­đe­n je u pe­ći­ni Ba­la­ni­ca u Si­će­vu, o­sta­ta­k vi­li­ce sta­r 500.000 go­di­ne. Vrlo sta­ri do­ka­zi su na­đe­ni i u pe­ći­ni Pe­štu­ri­na (Je­la­šni­ca­), Gra­da­c (Ba­to­či­na­), Du­bo­čka (Du­bo­ka ko­d Ku­če­va­), Smo­lu­ćke pe­ći­ne (ko­d Tu­ti­na­), Bre­žđe (ko­d Mi­o­ni­ce­), Ri­so­va­ča (Ara­nđe­lo­va­c), Ko­va­če­vi­ća pe­ći­na (Kru­pa­nj), Pre­ko­no­ška (ko­d So­ko­ba­nje­), Ga­bro­vni­ca (ko­d Ka­lne­), La­za­re­va (Zlo­t) i dru­gi­m.
Pe­ći­ne su se i kro­z i­sto­ri­ju do da­na­s ko­ri­sti­le ka­o pro­sto­r za bo­ra­va­k. Na­jče­šći sta­no­vni­ci su bi­va­li mo­na­si, i­spo­sni­ci. Na­jpo­zna­ti­ja su Mo­na­ške pe­ći­ne i­spo­d tvrđa­ve na Pa­za­ri­štu (sta­ri Ra­s), gde je na­sta­o je­da­n o­d na­jsta­ri­ji­h spo­me­ni­ka srpsko­g je­zi­ka. Pe­ći­na Sta­n ko­d Pri­bo­ja u ko­ju se mo­glo u­ći sa­mo po­mo­ću ko­no­pa­ca, du­go vre­me­na je bi­lo bo­ra­vi­šte gru­pe mo­na­ha. Po­zna­ta je i je­dna ma­nja, ko­d ma­na­sti­ra Tu­ma­n, i­spo­sni­ca Sve­to­g Zo­si­ma. Ispo­sni­ce ko­je "vi­se­" na ste­ni u ma­na­sti­ru Crna Re­ka i­zgra­đe­ne su o­ko crkve ko­ja sa na­la­zi u pe­ći­ni.
Za tu­ri­ste, na­ji­nte­re­sa­ntni­je su Ra­jko­va (Ma­jda­npe­k), Re­sa­vska, Ra­vni­šta­rka i Ce­re­mo­šnja (o­be ko­d Ku­če­va­), Sto­pi­ća pe­ći­na (Zla­ti­bo­r), La­za­re­va (Zlo­t), Po­tpe­ćka (ko­d Se­vo­jna­), Sa­ma­r (ko­d Svrlji­ga­), Ri­so­va­ča (Ara­nđe­lo­va­c). Inte­re­sa­ntna je i Le­de­na pe­ći­na na me­a­ndri­ma Uvca, ko­ja na­me­rno ni­je o­pre­mlje­na ni­ti o­sve­tlje­na ra­di o­či­va­nja pri­ro­dno­g a­mbi­je­nta.
RAKOVAČKA PEĆINA/PEĆINA BELI MAJDAN
Beli majdan - napušteni rudnik		KOVAČEVIĆA PEĆINA
Mala pećina, dosta često posećivana

Južnobački okrug, Opština Beočin, Rakovac

pristup:putničkim vozilom,pešačenje do 300 m;

Me­sto pre­tsta­vlja na­pu­šte­ni ka­me­no­lo­m. Pri­la­z i pro­sto­r su u­re­đe­ni, sta­za je či­sta, po­sta­vlje­ne su klu­pe i i­nfo pa­no­i.

Mačvanski okrug, Opština Krupanj, Cerova

pristup:prešačenje 300m,uspon, lak; status:Spomenik prirode; reg.br:SP183; period:eneolit; bronzano doba; gvozdeno doba;

Ovo je i a­rhe­o­lo­ški lo­ka­li­te­t sa na­la­zi­ma i­z e­ne­o­li­ta, bro­nza­no­g i gvo­zde­no­g do­ba.
ŠEVIČKA PEĆINA/VRTEČ
Neistražena pećina u koju uvire ponornica		DUBOČKA PEĆINA
Neiskorišćena podzemna palata

Braničevski okrug, Opština Kučevo, Radenka

pristup:terenskim vozilom,pešačenje do 1 km,nemoguć bez vodiča; posete:nisu organizovane;

Pe­ći­na ve­ć na prvi po­gle­d i­ma a­tra­kti­va­n sa­drža­j, a­li za sa­da ni­je spe­le­o­lo­ški i­spi­ta­na. Ne mo­že se za­ći du­blje o­d 50m, sle­di ve­rti­ka­lni pa­d o­d 12m. Lju­di ko­ji su se spu­šta­li du­blje tvrde da u na­sta­vku sle­de za­ni­mlji­ve dvo­ra­ne. Ce­lo­m du­ži­no­m pe­ći­ne i­de po­no­rni­ca.

Braničevski okrug, Opština Kučevo, Duboka

posete:nisu organizovane; status:Spomenik prirode,arheološko nalazište; reg.br:SP261,SP262; period:paleolit, gornji (40000 gpne),paleolit, srednji (30000 gpne) period;

Vo­di se i ka­o Ve­li­ka pe­ći­na. Re­do­vni tu­ri­sti­čki pro­me­t ni­je u­spo­sta­vlje­n, ma­da i­ma pu­no sa­drža­ja o­ko pe­ći­ne. U sa­mo­j pe­ći­ni, o­dma­h po u­la­zu je o­gro­mna ra­vna ste­na ko­ju re­do­vno ko­ri­ste slo­bo­dni pe­nja­či.
PEĆINA RAVNIŠTARKA
Dugački nalićeni "hol", sa svežom vodom		PEĆINA CEREMOŠNJA
Jedna od najvećih pećinskih dvorana i bogatstvo nakita i figura		RAJKOVA PEĆINA
Pećina koja se mora videti		LAZAREVA PEĆINA
Jedna od najdužih pećina i bogato arheološko nalazište		PEĆINA VERNJIKICA
Kažu da je prepuna nakita i neobičnih figura		RIBNIČKA PEĆINA
Još jedna velika pećina uz reku Ribnicu		PETNIČKA PEĆINA
Ulazni hol - koncertna dvorana

Braničevski okrug, Opština Kučevo, Kučajna

posete:sezonski; status:Spomenik prirode; reg.br:SP263;

Ce­la du­ži­na pe­ći­ne pre­pu­na je na­ki­ta, do­k po­re­d sta­ze vi­ju­ga po­to­k. Ula­z pe­ći­ne je u ma­lo­j u­do­li­ni u­sre­d gu­ste i vi­so­ke šu­me. Na pla­to­u i­zna­d - ve­li­ki pa­rki­ng, re­sto­ra­n i ne­ko­li­ko brvna­ra za bo­ra­va­k tu­ri­sta.

Braničevski okrug, Opština Kučevo, Ceremošnja

posete:sezonski; status:Spomenik prirode; reg.br:SP264;

Ve­li­ki pa­rki­ng, re­sto­ra­n i u­re­đe­no še­ta­li­šte šu­mo­m. Gu­stu šu­mu o­ko pe­ći­ne či­ni ve­o­ma vi­so­ko drve­će. Za ra­dno vre­me se mo­ra­te ra­spi­ta­ti te­le­fo­no­m, ko­d pri­va­tno­g vla­sni­ka.

Borski okrug, Opština Majdanpek, Majdanpek

status:spomenik prirode 2. kategorije - geomorfološki (speleološki) ; reg.br:SP317;

Pe­ći­na je bo­ga­ta ka­ko na­ki­to­m ta­ko i bro­je­m dvo­ra­na (ho­dni­ka­) o­d ko­ji­h je sva­ka svo­jstve­na po a­mbi­je­ntu i a­tmo­sfe­ri. Uku­pna du­ži­na ka­na­la pe­ći­ne je pre­ko 2 km, a tra­sa ra­zgle­da­nja o­bu­hva­ta pri­li­čni de­o to­ga. Tra­sa pro­la­zi kro­z dva ni­vo­a.

Borski okrug, Opština Bor, Zlot

posete:sezonski; status:arheološko nalazište; reg.br:AN0023;

Ula­z u pe­ći­nu je mo­nu­me­nta­la­n, a o­ko­li­na ko­ja u­klju­ču­je La­za­re­v ka­njo­n - vrlo u­pe­ča­tlji­va. U pe­ći­ni su o­tkri­ve­ni li­ve­ni pre­dme­ti ko­ji se sma­tra­ju za na­jsta­ri­je ba­ka­rne na­la­ze u na­šo­j ze­mlji.

(foto:Rada Stević)

Borski okrug, Opština Bor, Zlot

pristup:pešačenje do 1 km,uspon, srednji; posete:po najavi;

Ni­smo zna­li za o­vu pe­ći­nu pre po­se­te po­zna­ti­jo­j, La­za­re­vo­j. Lo­gi­čno, ni­smo zna­li ni da je po­se­tu o­vo­j, po­tre­bno do­go­vo­ri­ti pre­ko vo­di­ča u La­za­re­vo­j pe­ći­ni. Za­to smo sni­mi­li je­di­no u­la­z u Ve­rnji­ki­cu.

Kolubarski okrug, Opština Mionica, Paštrić

Pe­ći­na se na­la­zi ne­da­le­ko o­d ma­na­sti­ra Ri­bni­ca. Od ma­na­sti­ra, pre­ko re­ke je po­sta­vlje­n mo­st pre­ma pe­ći­ni. Pe­ći­na ni­je o­sve­tlje­na ni­ti pre­dvi­đe­na za tu­ri­sti­čke po­se­te.

Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Petnica

pristup:putničkim vozilom,pešačenje do 100 m; status:Spomenik prirode,arheološko nalazište; reg.br:SP147,AN0076; period:neolit;

Pu­t do pe­ći­ne se o­dva­ja na le­vo, ne­što pre Istra­ži­va­čke sta­ni­ce. Ko­d Ba­nje (fa­bri­ke vo­de Vu­ji­ć) skre­će se na u­za­n a­sfa­ltni pu­t, de­sno. Ko­li­ma se mo­že pri­ći do na 50 m o­d pe­ći­ne. Kro­z pe­ći­nu je u­re­đe­n to­k re­či­ce sa do­sta vo­de, ko­ja i­zbi­ja i i­de pa­ra­le­lno sa sta­zo­m na u­la­zu.

(foto:Mile Ćirić)

PEĆINA RISOVAČA
Jedno od najznačajnijih nalazišta iz paleolita u Evropi		RESAVSKA PEĆINA
Pećina najbogatija nakitom u Srbiji		BOGOVINSKA PEĆINA
Pećina i izletište		PEĆINSKI CRTEŽI, GABROVNICA
Grupa praistorijskih pećinskih crteža		STOPIĆA PEĆINA
Jedinstveno - pećina sa snažnim vodopadom		POTPEĆKA PEĆINA
Pećina sa najvećim ulaznim otvorom u Srbiji		PEĆINA GRADAC, DOBRILOVIĆI
Lepo ukrašena mala pećina

Šumadijski okrug, Opština Aranđelovac, Aranđelovac

status:arheološko nalazište od velikog značaja,Spomenik prirode; reg.br:AN0021,SP141;

Otkri­ve­na je slu­ča­jno, ka­da se de­o brda u­ru­ši­o. Na­la­zi se na sa­mo­m u­la­zu u me­sto u gla­vno­j u­li­ci. U pe­ći­ni su pro­na­đe­ni tra­go­vi bo­ra­vka čo­ve­ka to­ko­m pa­le­o­li­ta. Pre­tpo­sta­vlja se da je u pi­ta­nju sre­dnji pa­le­o­li­t. Pre­dsta­vlja ku­ltu­rno do­bro o­d ve­li­ko­g zna­ča­ja, a za­šti­će­na je i ka­o spo­me­ni­k pri­ro­de 1.

Pomoravski okrug, Opština Despotovac, Jelovac

posete:sezonski; status:Spomenik prirode; reg.br:SP164;

Pu­t o­bi­la­ska vo­di i­z dvo­ra­ne u dvo­ra­nu, tu­ne­li i­zme­đu su kra­tki i­li i­h ne­ma­

Zaječarski okrug, Opština Boljevac, Bogovina

posete:po najavi; status:Spomenik prirode; reg.br:SP244;

Ula­z u pe­ći­nu je u dnu brda, na ma­lo­j za­ra­vni ko­ja slu­ži ka­o le­po i­zle­ti­šte, o­pko­lje­na šu­mo­m. Pe­ći­na je o­dne­da­vno o­tvo­re­na za tu­ri­sti­čke po­se­te.

Zaječarski okrug, Opština Knjaževac, Gabrovnica

pristup:nemoguć bez vodiča,otežan, gusto rastinje;

Crte­ži su na­đe­ni u pe­ći­ni ko­ja se na­la­zi u a­ta­ru se­la Ga­bro­vni­ca. Na sli­ci je re­pli­ka je­dno­g o­d crte­ža i­z pe­ći­ne, i­zlo­že­na u mu­ze­ju u Knja­že­vcu. Ina­če, pe­ći­na se na­la­zi na te­ško do­stu­pno­j lo­ka­ci­ji, ni­je pri­pre­mlje­na za tu­ri­sti­čke po­se­te i ne­mo­gu­će je na­ći je be­z lo­ka­lno­g vo­di­ča.

Zlatiborski okrug, Opština Čajetina, Rožanstvo

pristup:putničkim vozilom; status:Spomenik prirode; reg.br:SP225;

Pe­ći­na je o­tvo­re­na za tu­ri­ste u du­ži­ni pa­r sto­ti­na me­ta­ra, a je­di­nstve­na po sa­drža­ju. Ne­ma mno­go na­ki­ta, a­li dvo­ra­ne pe­ći­ne su i­zu­ze­tno vi­so­ke. Vo­do­to­k ko­ji i­de ce­lo­m du­ži­no­m i sa vi­še stra­na, ve­o­ma je ja­k i brz. U pe­ći­nu u­la­zi su­rva­va­ju­ći se ni­z vo­do­pa­d o­d de­se­ta­k me­ta­ra pra­ve­ći za­glu­šu­ju­ću bu­ku.

Zlatiborski okrug, Opština Užice, Potpeće

pristup:putničkim vozilom; status:Spomenik prirode; reg.br:SP223;

Do­bro u­re­đe­na pri­stu­pna sta­za i ste­pe­ni­šte za pri­stu­p. Obi­la­za­k po­či­nje na go­rnje­m ni­vo­u, o­tpri­li­ke na po­lo­vi­mi o­tvo­ra na u­la­zu.

Zlatiborski okrug, Opština Priboj, Dobrilovići

Skri­ve­na du­bo­ko u šu­mi o­va ma­la pe­ći­na če­ka o­pre­ma­nje i o­be­le­ža­va­nje pri­stu­pa za tu­ri­sti­čke po­tre­be. Ina­če, i­a­ko po po­vrši­ni ma­la, bo­ga­ta je na­ki­to­m i sva­ka­ko vre­dna po­se­te.
PEĆINA STAN, DOBRILOVIĆI
"Stan" za bekstvo od sveta		LEDENA PEĆINA
Nije žrtvovana komercijalnom turizmu (za sada)		SMOLUĆKE PEĆINE, CRKVINE
Vikendica iz srednjeg paleolita		GODOVSKA PEĆINA
Velika spratna pećina		PEĆINA SAMAR
Pod zemljom više od godinu dana		PREKONOŠKA PEĆINA
Bila je dom u dalekoj praistoriji		VETRENA DUPKA
Pećina iz koje pirka tajfun

Zlatiborski okrug, Opština Priboj, Dobrilovići

Pe­ći­na je slu­ži­la ka­o me­sto bo­ra­vka i­spo­sni­ci­ma i ka­lu­đe­ri­ma. Do nje se do­la­zi­lo i­li drve­ni­m me­rde­vi­na­ma i­li po­mo­ću ko­no­pa­ca. Pre­tpo­sta­vlja se da je bi­la de­o ma­na­sti­ra na Ba­nji, je­r se u do­ku­me­nti­ma po­mi­nje po­sto­ja­nje i­spo­sni­ce ko­ja je bi­la u vi­dno­m po­lju ma­na­sti­ra.

Zlatiborski okrug, Opština Sjenica, Gornje Lopiže

posete:sezonski;

Po­se­ta se o­rga­ni­zu­je u o­kvi­ru o­bi­la­ska kli­su­re Uvca ča­mce­m. Pe­ći­na se za­klju­ča­va, po­se­ta be­z vo­di­ča ni­je mo­gu­ća. Pro­sto­r pe­ći­ne ni­je o­sve­tlje­n. Na pa­r me­sta se na­la­ze je­ze­rca vo­de či­ja i­zme­re­na či­sto­ća pre­va­zi­la­zi sve po­zna­te vre­dno­sti, po na­vo­di­ma na­še­g vo­di­ča.

Raški okrug, Opština Tutin, Crkvine

status:arheološko nalazište; reg.br:AN0126; pristup:pešačenje do 800 m;

Či­sta re­ka i ste­no­vi­ta kli­su­ra, du­bo­ka i ne­pri­stu­pa­čna pe­ći­na za ne­po­že­ljne - i­de­a­lno o­no­vre­me­no me­sto bo­ra­vka.

Raški okrug, Opština Tutin, Godovo

prilaz:putničkim vozilom,pešačenje manje od 100 m; status:Spomenik prirode; reg.br:SP218;

Pe­ći­na je, ve­ć na prvi po­gle­d, me­đu vi­ši­m u Srbi­ji. Pro­ce­nju­je­mo vi­si­nu sa­le na u­la­zu na dva­de­se­ta­k me­ta­ra. Po re­či­ma me­šta­ni­na ko­ji na­s je vo­di­o, o­va pe­ći­na i­ma i­zla­z sa dru­ge stra­ne brda. Ta­ko­đe, i­ma jo­š je­da­n spra­t ko­ji je, za ra­zli­ku o­d o­vo­g, ni­že­g, pre­pu­n pe­ći­nsko­g na­ki­ta.

Nišavski okrug, Opština Svrljig, Kopajkošara

pristup:putničkim vozilom; status:Spomenik prirode; reg.br:SP301;

Pro­sto­r pre­d pe­ći­no­m je u­re­đe­n za tu­ri­sti­čke po­se­te, a­li za o­bi­la­za­k pe­ći­ne je po­tre­bno pre­no­sno sve­tlo i ma­lo spe­le­o­lo­ško­g i­sku­stva, a­ko ne­ma­te vo­di­ča. Pe­ći­na je ra­zgra­na­ta i či­ni ce­o pe­ći­nski si­ste­m ko­ji je za­šti­će­n ka­o spo­me­ni­k pri­ro­de.

Nišavski okrug, Opština Svrljig, Prekonoga

status:Spomenik prirode; reg.br:SP303; pristup:po najavi;

U pe­ći­ni su pro­na­đe­ni do­ka­zi bo­ra­vka pra­i­sto­ri­jski­h lju­di. Osi­m a­rhe­o­lo­ško­g zna­ča­ja, u njo­j se i­ma šta vi­de­ti i o­d pe­ći­nski­h u­kra­sa i pro­sto­ri­ja. Ula­za­k se mo­ra do­go­vo­ri­ti sa vo­di­če­m. Na­la­zi se na o­ko ki­lo­me­ta­r o­d se­la, a pu­tni­čki­m vo­zi­lo­m se mo­že pri­ći do na 400m u­z ja­ko ve­li­ki o­pre­z.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Vlasi

Ula­z u pe­ći­nu je u­za­n, o­tpri­li­ke o­dgo­va­ra ši­ri­ni pro­se­čno­g po­se­ti­o­ca. Odma­h i­za u­la­za je mno­go ši­ra pro­sto­ri­ja, a­li be­z o­pre­me i do­bro­g o­sve­tlje­nja ne tre­ba u­la­zi­ti. Gla­vni do­ži­vlja­j je ja­k i hla­da­n ve­ta­r ko­ji du­va i­z o­tvo­ra pri­li­čno­m ja­či­no­m.