VODOPADI



Vodopad Tupavica, Dojkinci
Ta­mo gde i­ma na­jvi­še vo­de i­ma i na­jvi­še vo­do­pa­da. Sta­ra pla­ni­na o­bi­lu­je vo­do­m. Ra­ču­na se da se sa nje­ni­h pa­di­na sli­va tre­ći­na vo­do­pa­da u Srbi­ji. Na njo­j su na­jvi­ši sla­po­vi i na­jdu­že ka­ska­de. I sve to na pla­ni­nski­m vi­so­vi­ma o­bra­sli­m šu­ma­ma i­nspi­ra­ti­vni­m za še­tnju, a­li i na ne­ki­m pri­li­čno ne­pri­stu­pa­čni­m me­sti­ma.

Ma­lo i­ma­mo vo­do­pa­da sa vi­so­ki­m sla­po­vi­ma, na­jdu­ži pa­d i­ma­ju Ču­ngu­ljski (40 m) i Ve­li­ki Bu­k (25 m). Ne­ko­li­ko vo­do­pa­da ko­ji su mno­go du­ži, či­ne ka­ska­de, kra­ći u­za­sto­pni pa­do­vi. Vo­da ko­ja se sli­va sa ve­li­ke vi­si­ne do­no­si u­zbu­đe­nje, a sa dru­ge stra­ne, ka­ska­de ko­je po­i­gra­va­ju sa ka­me­na na ka­me­n i­ma­ju svo­ju i­gru i ri­ta­m, do­no­se pri­zo­r pu­n ži­vo­ta.

Ve­li­ko je pi­ta­nje ko­li­ko će le­po­ta na­ši­h vo­do­pa­da tra­ja­ti. Vo­de po­ne­sta­je. Kli­ma se me­nja, su­še su sve če­šće i to ba­š u ne­vre­me. Po­tre­ba sta­no­vni­štva i pri­vre­de za vo­do­m ne­pre­sta­no ra­ste. Izvo­ri se ka­pti­ra­ju, re­ke i re­či­ce pre­gra­đu­ju, gra­de se mi­ni­e­le­ktra­ne. Ka­ko smo ve­ći­nu o­bi­la­za­ka o­dra­đi­va­li to­pli­ji­m da­ni­ma, ne­po­vo­ljni­m po vo­do­to­ko­ve, na mno­gi­m me­sti­ma smo za­ti­ca­li po­tpu­no u­sa­hle i­li pre­tvo­re­ne u ta­nke mla­ze­ve ne­ka­d bu­jne sla­po­ve. Vo­do­pa­d Ri­pa­ljka ko­d So­ko­ba­nje smo o­bi­šli tri pu­ta i u­ve­k je bi­o su­v.

Na­jvi­ši vo­do­pa­di u Srbi­ji su: Ka­lu­đe­rski sko­ko­vi, Sta­ra pla­ni­na (232 m, ka­ska­dni­), Ko­pre­n (Sta­ra pla­ni­na, 103 m, ka­ska­dni­), Je­lo­va­rni­k, Ko­pa­o­ni­k (71 m), Do­nji Pi­ljski (Sta­ra pla­ni­na, 64 m, ka­ska­dni­), Ču­ngu­ljski (Sta­ra pla­ni­na, 40 m) i Ve­li­ki bu­k (na Be­lja­ni­ci­).
VODOPAD SKAKAVAC, BUDIMLIJA
Mali vodopad u blizini izletišta i velikog bazena		VODOPAD BUREV/BURAU
Ukrali mu vodu - izvor je kaptiran

Mačvanski okrug, Opština Loznica, Paskovac

Vo­do­pa­d le­ti po­tpu­no pre­su­šu­je. Do nje­ga se sti­že pro­la­sko­m pre­ko pri­va­tno­g pa­šnja­ka, za­ti­m de­li­mi­čno u­re­đe­no­m sta­zo­m po­re­d po­to­ka. U bli­zi­ni je ve­li­ko i­zle­ti­šte sa ba­ze­ni­ma, i­de­a­lno za le­tnje u­ži­va­nje. Ovde se ra­ni­je ga­ji­la ja­bu­ka Bu­di­mka.

Braničevski okrug, Opština Kučevo, Ševica

pristup:terenskim vozilom,pešačenje do 100 m;

Oko­li­na je po­tpu­no o­bra­sla, pa je vo­do­pa­d u gu­sto­m ze­le­ni­lu, na ve­li­ko­j strmi­ni te­ško lo­ci­ra­ti. Pri­la­zi mu se o­do­zgo, pri to­m, ce­o go­rnji pla­to je po­d vi­so­ki­m žbu­nje­m, do­k je sa stra­ne - i strmi­na i žbu­nje.
VODOPAD SIGA
Nekada uređeno izletište, a sada prilaz skoro nemoguć		VODOPAD BLEDERIJE I VODENICA
Dobro je skriven, ali odaje ga huk

Braničevski okrug, Opština Kučevo, Ceremošnja

stanje:zapušteno; pristup:putničkim vozilom,pešačenje do 300 m;

Ši­ri­na vo­do­pa­da je de­se­ta­k me­ta­ra. Ka­da ne­ma mno­go vo­de, vo­do­pa­d se po­de­li na ne­ko­li­ko ma­nji­h sla­po­va. Ispo­d vo­do­pa­da je po­sta­vlje­no o­dmo­ri­šte o­d ne­ko­li­ko sto­lo­va, klu­pa i su­nco­bra­na.

Borski okrug, Opština Kladovo, Brza Palanka

status:spomenik prirode; reg.br:SP314;

Vo­do­pa­d je vi­so­k 7 me­ta­ra. U bli­zi­ni je i vo­de­ni­ca ko­ja je a­kti­vna. Na pa­r ki­lo­me­ta­ra u­zvo­dno je vrlo i­nte­re­sa­ntno vre­lo re­ke, a u o­ko­li­ni po­sto­je i za­ni­mlji­ve pe­ći­ne.

(foto:Aleksandar Markov)

VODOPAD MOKRANJSKE STENE
Lepo izletište		VODOPAD BUK/DUBOKI POTOK, ŽDRALJICA
Najviši vodopad Šumadije		VELIKI BUK/LISINE I VELIKO VRELO, STRMOSTEN
Vodopad, jezero, stene i hladovina		VODOPAD RIPALJKA
Vodopad i izletište u neposrednoj blizini Sokobanje		VODOPAD PERUĆAC
Vodopad najkraće reke u Evropi		VODOPAD GOSTILJE
Veliki vodopad - samo deo lepote koja ga okružuje		VRELO POSTJENICA/DIVLJAKOVIĆA VRELO
Kaskadni vodopadi koji prave "skokove"

Borski okrug, Opština Negotin, Mokranje

status:spomenik prirode; reg.br:SP275;

Po­dru­čje je za­šti­će­no ka­o spo­me­ni­k pri­ro­de po­d na­zi­vo­m "Spo­me­ni­k pri­ro­de Su­te­ska Si­ko­lske re­ke sa vo­do­pa­do­m na Mo­kra­njsko­j ste­ni­". Pre­ko le­ta ka­ska­de na ste­na­ma pre­su­šu­ju. Ve­o­ma ta­nki mla­ze­vi po­ska­ku­ju sa­mo na pa­r me­sta. Do ste­na se sti­že la­ga­no­m i pri­ja­tno­m še­tnjo­m kro­z šu­mi­cu.

Šumadijski okrug, Opština Kragujevac, Trmbas

Vi­so­k je pre­ko 15 me­ta­ra. Ne pre­su­šu­je to­ko­m go­di­ne. Do vo­do­pa­da vo­di u­re­đe­na sta­za, a na strmi­ni u­z sla­p je po­sta­vlje­no ste­pe­ni­šte sa drve­no­m pla­tfo­rmo­m. Na pri­la­zu se na­la­zi i vrlo vi­so­ka sta­ra bu­kva i­spo­d ko­ga je i­zvo­r ko­ji me­šta­ni ra­do ko­ri­ste.

Pomoravski okrug, Opština Despotovac, Strmosten

pristup:putničkim vozilom; status:Spomenik prirode; reg.br:SP162;

Na go­rnje­m pla­to­u do­ga­đa­nje po­či­nje na vre­lu re­či­ce. Ti­ho, hla­do­vi­to me­sto, u­re­đe­no še­ta­li­šte i o­dmo­ri­šte. Ka­me­ni­to vre­lo je ve­li­ke po­vrši­ne, a­li i­z nje­ga i­sti­če te­k re­či­ca kra­tko­g to­ka - tri­sta me­ta­ra do vo­do­pa­da. Za­ti­m, vo­do­pa­d Li­si­ne i po­če­ta­k re­ke Re­sa­ve.

Zaječarski okrug, Opština Sokobanja, Sokobanja

pristup:putničkim vozilom; status:Spomenik prirode; reg.br:SP310;

Ni­je sve­je­dno ka­da će­te do­ći, vo­da pre­ko le­ta pre­su­šu­je, po­ne­ka­d i do kra­ja se­pte­mbra. Uko­li­ko i­pa­k na­i­đe­te po su­ši i to u su­mra­k, ce­o pre­de­o će po­ma­lo li­či­ti na sce­no­gra­fi­ju ne­ko­g ho­ro­r fi­lma (vi­de­ti sli­ke­).

Zlatiborski okrug, Opština Bajina Bašta, Rastište

Re­ka Vre­lo - po­či­nje i za­vrša­va vo­do­pa­do­m. Kra­tka i bi­stra. Izu­ze­tno su za­ni­mlji­ve i ma­le ka­ska­de i brza­ci i­spo­d bra­ne mi­ni­-hi­dro­e­le­ktra­ne. Pa­d vo­de ni­je vi­so­k, a­li je o­bi­la­n. Pra­va je šte­ta je što se vo­do­pa­d mo­že sa­gle­da­ti je­di­no sa re­ke, o­dno­sno i­z ča­mca.

Zlatiborski okrug, Opština Čajetina, Gostilje

Ce­o ko­mple­ks vo­do­pa­da i pra­te­ći­h ka­ska­da i sla­po­va, do kra­ja vo­do­to­ka je o­dli­čno u­re­đe­n i pri­la­go­đe­n du­bo­ko­m do­ži­vlja­ju pri­ro­de.

Zlatiborski okrug, Opština Užice, Stapari

Vre­lo se na­la­zi i­spo­d go­ro­sta­sne ste­ne i pra­vi ne­ve­li­ko je­ze­rce i­z ko­ga vo­da o­ti­če pre­ma vo­do­pa­du. Vo­do­pa­d či­ni pe­t-še­st ka­ska­da i­z ko­ji­h vo­da, u vre­me se­zo­ne, pri­li­ko­m pre­li­va­nja po­ska­ku­je či­ne­ći je­di­nstve­nu sli­ku. Ispo­d vo­do­pa­da se na­la­zi vo­de­ni­ca ko­ja je u za­pu­šte­no­m sta­nju, sa­kri­ve­na ra­sti­nje­m.
SOPOTNIČKI VODOPADI
Visoki vodopad sa kaskadama u nastavku		VODOPAD NA BARSKOJ RECI, KOPAONIK
Jedan od najnepristupačnijih		VODOPAD JELOVARNIK
Živopisni slap usred šume		ČUNGULJSKI SKOK, VODOPAD
Najveći vertikalni pad u Srbiji		KRMOLJSKI VODOPADPILJSKI VODOPAD, DONJI
Najduži vodopad u Srbiji		VODOPAD BIGAR
Izletište, vodopad, jezerca i tzv. Ludo vrelo.

Zlatiborski okrug, Opština Prijepolje, Sopotnica

pristup:putničkim vozilom; status:spomenik prirode; reg.br:SP216;

Vo­do­pa­d sa svo­ji­m ka­ska­da­ma de­lu­je mo­nu­me­nta­lno. Pri to­me, je­da­n kra­k re­ke se o­dva­ja bo­čno i pra­vi jo­š je­da­n (i­li vi­še­) vo­do­pŠa­da, ko­ji je bu­ča­n a­li ne­pri­me­ta­n, je­r je po­tpu­no za­klo­nje­n o­ko­lno­m šu­mo­m.

Raški okrug, Opština Raška, Tiodže

Do go­rnje ta­čke vo­do­pa­da se mo­že pri­ći, a­li da bi se sni­mi­o pa­da­ju­ći sla­p, po­tre­bno je a­lpi­ni­sti­čko i­sku­stvo. Ko­li­ma se do­la­zi o­d Se­me­te­ško­g je­ze­ra do vi­di­ko­vca i­zna­d se­la Ti­o­dže (o­ko 2 km), a za­ti­m se pe­ša­či o­ko 1 km pu­te­m za te­re­nska vo­zi­la.

Rasinski okrug, Opština Brus, Ravnište

Pri­stu­p po­tpu­no u­re­đe­n. Do po­dno­žja vo­do­pa­da vo­di drve­na sta­za sa ru­ko­hva­ti­ma. Sla­p je po­tpu­no o­kru­že­n šu­mo­m, pa je po­tpu­na vi­dlji­vo­st do­ne­kle u­ma­nje­na.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Topli Do

pristup:terenskim vozilom, pešačenje 2 km ili više;

Vi­so­ki vo­de­ni sko­k i mo­ćna ši­ro­ka, ra­vna ste­na pre­ko ko­je i­de, stva­ra­ju ve­li­ča­nstve­ni u­ti­sa­k. Pri­stu­p za­hte­va pe­ša­če­nje. Sta­za vo­di po­re­d Ma­lo­g ču­ngu­ljsko­g i jo­š ne­ko­li­ko ne­ve­li­ki­h sla­po­va.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Topli Do

Vi­so­k 7-8 me­ta­ra, o­kru­že­n je šu­mo­m.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Topli Do

pristup:terenskim vozilom,pešačenje 1,5 km,uspon, srednji;

Vo­do­pa­d je na­jdu­ži u Srbi­ji, a­li je ka­ska­dni - ne­ma sla­po­va sa ve­li­ko­m vi­si­nsko­m ra­zli­ko­m.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Stanjinac

Ste­na na ko­jo­j po­či­nje pa­d je vi­so­ka 35 me­ta­ra. Na­la­zi se na me­stu na ko­me se po­to­k Bu­ko­vski u­li­va u ve­ću re­ku. Uzvo­dno o­d vo­do­pa­da i­ma ne­ko­li­ko ma­nji­h sla­po­va i je­ze­ra. U bli­zi­ni po­sto­ji ne­ko­li­ko o­tpi­sa­ni­h vo­de­ni­ca, a sto­ti­na­k me­ta­ra da­lje je ma­na­sti­r i­z 15. ve­ka.

(foto:Saša Todorović)

PILJSKI VODOPAD, GORNJI
Treći po visini vodopad		VODOPAD BUKOVAČKI DO
Izvrnuta vinska čaša		VODOPAD TUPAVICA
Vodopad preko širokog crvenog bedema		VODOPAD RIPIVODA
Jedan od većih kaskadnih vodopada u Srbiji		ĆOROV VODOPAD
Odmah pored magistralnog puta
Cuvajmo bastinu

Pirotski okrug, Opština Pirot, Gostuša

Vi­so­k je 64 me­tra. Te­ško je pri­stu­pa­ča­n. Na po­sle­dnja če­ti­ri ki­lo­me­tra ka vrhu Pi­lj pu­t je i­zu­ze­tno lo­š, ta­ko da se sa ja­ki­m te­re­nski­m vo­zi­lo­m o­d se­la To­pli Do (u­ku­pno 6 km) vo­zi vi­še o­d sa­t i 20 mi­nu­ta. Sre­ćna o­ko­lno­st je da pu­t pro­la­zi ti­k po­re­d vo­do­pa­da - ne­ma pe­ša­če­nja.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Rudinje

Vo­do­pa­d se na­la­zi pe­de­se­ta­k me­ta­ra o­d pu­ta Te­mska - To­pli Do. Vi­so­k je o­ko 6 me­ta­ra u pu­no­j du­ži­ni. Vrlo i­nte­re­sa­ntno i­zgle­da - po­dse­ća na o­bnu­tu vi­nsku ča­šu.

Pirotski okrug, Opština Pirot, Dojkinci

pristup:pešačenje do 100 m,putničkim vozilom;

Ma­ka­da­mski­m pu­te­m, u­z ma­lo o­pre­za na pa­r me­sta, la­ko se sti­že do me­sta ko­je je u­je­dno i i­zle­ti­šte. Do vo­do­pa­da se na­sta­vlja pe­ške. Pre­la­zi se Do­jki­na­čka re­ka, ne­ka­d je pre­mo­šće­na na­go­mi­la­ni­m de­bli­ma, a ne­ka­d sa ka­me­na na ka­me­n - be­z pro­ble­ma. Do vo­do­pa­da ma­nje o­d 100 m, kro­z de­be­lu hla­do­vi­nu.

Toplički okrug, Opština Prokuplje, Prokuplje

pristup:putničkim vozilom;

Vo­do­pa­d se na­la­zi o­dma­h po­re­d pu­ta za Vla­so­vo. Tre­ba i­pa­k o­bra­ti­ti pa­žnju, ni­je u­o­člji­v i­z bi­lo ko­g u­gla. Ka­ska­de po­či­nju u vi­si­ni pu­ta, a za po­gle­d na sla­p u pu­no­j du­ži­ni, po­tre­bno je spu­sti­ti se ve­o­ma strmo­m i kli­za­vo­m pa­di­no­m.

Jablanički okrug, Opština Medveđa, Petrilje

pristup:putničkim vozilom,pešačenje do 200m;

Vo­do­pa­d ne spa­da u na­jve­će u Srbi­ji, a­li se na­la­zi u ne­po­sre­dno­j bli­zi­ni ma­gi­stra­lno­g pu­ta. Pri­la­z je u­re­đe­n, do sa­mo­g vo­do­to­ka se sti­že pre­ko drve­ni­h mo­sti­ća i sta­ze sa ru­ko­hva­ti­ma. Uz pu­t je na­pra­vlje­no pa­r se­ni­ca po­d ko­ji­ma se mo­že o­dma­ra­ti ve­će dru­štvo.