Materijalna kultura Srbije

PREGLED UTVRĐENIH LOKACIJA



UTVRĐENjE RGOTINATRANSDIERNA
Na ušću Tekijskog potoka u Dunav; potpoljena dunavskom akumulacijom, 1970. godine.
MILOŠEVA KULA, CRNAJKASTRAŽA (MILANOVAČKA)/GRADAC
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Borski okrug, Opština Bor, Rgotina

(44.021788°N 22.233657°E)


Borski okrug, Opština Kladovo, Tekija

(44.680210°N 22.402843°E)


Borski okrug, Opština Majdanpek, Crnajka

(44.308584°N 22.135087°E)


Borski okrug, Opština Majdanpek, Golubinje

(44.461945°N 22.199036°E)


SREDNjEVEKOVNO UTVRĐENjE GRADAC, KREPOLjINTERME, VIMINACIJUM
Rimski grad/vojni logor koji se prostirao na više od 200 Ha
KUČAJNAKAONA, OSTACI GRADA
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Braničevski okrug, Opština Žagubica, Osanica

(44.228°N 21.676°E)


Braničevski okrug, Opština Kostolac, Selo Kostolac

(44.733225°N 21.211037°E)


period:rimski period:vizantijski status:arheološko nalazište od izuzetnog značaja šifra:AN0140


O samoj lokaciji je sve rečeno na stranici viminacium.org.rs


Više
Braničevski okrug, Opština Kučevo, Kaona

(44.442°N 21.628°E)


Braničevski okrug, Opština Kučevo, Kučevo

(44.483954°N 21.649155°E)


GRAD DRMANA I KUDELINA/ŽDRELO (MLAVSKO)
Istorijski međaš - osvajanjem ovog grada, srpska vlast prvi put prelazi na desnu obalu Velike Morave
LOKALITET BATAŠEVOGARDOŠ KULACARIČIN GRAD/IUSTINIANA PRIMA
Jedna od najatraktivnijih antičkih lokacija u Srbiji
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Braničevski okrug, Opština Petrovac na Mlavi, Ždrelo

(44.273°N 21.5345°E)


stanje:zapušteno stanje:vidljivi ostaci pristup:opasnost od pada pristup:otežan, gusto rastinje

Više
Grad Beograd, Opština Mladenovac, Mladenovac

(44.393325°N 20.739143°E)


Grad Beograd, Opština Zemun, Zemun

(44.8486674°N 20.4094058°E)


Jablanički okrug, Opština Lebane, Svinjarica

(42.9435423°N 21.6609945°E)


status:arheološko nalazište od izuzetnog značaja šifra:AN0024

Više
HISAR (LESKOVAČKI)
Najstariji kompleks crne metalurgije u Evropi
KULA KRALjEVIĆA MARKAPAVLOVO BRANIŠTESKOBALjIĆ/ZELEN GRAD
Tvrdi grad legendarnog junaka
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Jablanički okrug, Opština Leskovac, Leskovac

(42.991354°N 21.934971°E)



Na ovom lokalitetu pronađeni su metalni predmeti od izuzetnog značaja za nauku. Lokalitet sadrži tragove naselja iz neolita, bakarnog, bronzanog i gvozdenog doba, iz rimskog, vizantijskog i turskog perioda.


Više
Jablanički okrug, Opština Leskovac, Miroševce

(42.85818°N 21.841835°E)


Jablanički okrug, Opština Leskovac, Slatina

(42.84624°N 22.008652°E)


Jablanički okrug, Opština Leskovac, Vučje

(42.850408°N 21.912472°E)


pristup:pešačenje do 1.5 km pristup:uspon srednji


Lokacija je potpuno urasla u zelenilo. Kule i bedemi, očuvani u visini 1 do 2 metra, jedva se naziru.


Više
TVRĐAVA KULINE, LECERANOVIZANTIJSKO UTVRĐENjE I CRKVA, SIJARINSKA BANjA
Značajno mesto u vreme Vizantije
MORIČ, GORNjA LOPUŠNjAHARAM/HARAMVAR/UJ PALANKA/YENI HARAM, STARA PALANKA
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Jablanički okrug, Opština Medveđa, Donji Gajtan

(42.910957°N 21.533076°E)


lokacija:nepoznata


U zapadnom delu Leskovačke kotline, prvoj celi-ni pripadaju dva utvrđenja, jedno na Brajšorskom visu (kat. 170), a drugo na lokalitetu Kuline ili Jeriningrad u Lecu (kat. 182). Za fortifikaciju na Brajšorskom visu nedostaje bliži opis. Više podataka imaza utvrđenje na brdu ispod kojeg se spajaju Lecka i Rudnička reka, severozapadno od Leca (kat. 182). Tuse može ispratiti kontinuitet utvrđivanja od praistorijedo srednjeg veka. Ova fortifikacija je nepravilne osnove, približne površine 80 dž 45 m, okružena odbrambe-nim rovom. Vidljivi ostaci bedema, debljine oko 3 m,građeni su od lomljenog kamena vezanog krečnimmalterom (sl. 33). Odavde potiču nalazi iz eneolit-skog perioda, zatim novac Konstantina I, fragmenti ke-ramičkih posuda, ali i ostaci peći za topljenje rude. Eneolitska bakarna sekira nađena u blizini okna uka-zuje na značaj rudarstva na ovom prostoru od praisto-rije do danas. Utvrđenje u Lecu, na lokalitetu Kuline,sigurno se može dovesti u vezu sa rudarstvom i sva-kako je bilo važno u zaštiti rudarskih revira.Ka severoistoku, u prelaznoj visinskoj zoni, iz-među pobrđa i ravničarskih delova Leskovačke kotli-ne, izdvojena su utvrđenja oko Caričinog grada (kat.55), koja su činila širu mrežu njegove odbrane. (Sonja Stamenković: Rimsko nasleđe u Leskovačkoj kotlini)


Jablanički okrug, Opština Medveđa, Tulare

(42.775792°N 21.603273°E)


status:arheološko nalazište šifra:AN0159


Na lokaciji je vidljiva samo crkva novijeg datuma, sagrađena na temeljima starije. Slabo vidljivi ostaci bedema tvrđave, prema rečima meštana, nalazili su se u neposrednoj blizini, sa južne strane. Taj deo terena ne samo da je izuzetno strm, već je i potpuno urastao u zeleni gustiš, tako da je potpuno nepristupačan. Snimili smo samo deo stene sa severozapadne strane koji ilustruje strateški položaj brda na kome se tvrđava nalazila. Ispod brda se danas nalazi rudnik mermera.


Više
Jablanički okrug, Opština Vlasotince, Ravna Gora

(42.902489°N 22.200474°E)


pozicija:nepoznata

Južnobanatski okrug, Opština Bela Crkva, Banatska Palanka

(44.824976°N 21.340011°E)



Nalazi se na ostrvu Sapaja gde Karašica utiče u Dunav. Mesto je uglavnom potopljeno preko godine. Ostraci se mogu videti samo u vreme niskog vodostaja.


KULIČ GRADSTARI GRAD, KOVINVRŠAČKA KULA
Vinogradi, šuma, kula i paraglajderi
TVRĐAVA BAČ
Dok Mostonga nije presušila, bila je ostrvo
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Južnobanatski okrug, Opština Kovin, Kovin

(44.700676°N 21.026533°E)


Južnobanatski okrug, Opština Kovin, Kovin

(44.729744°N 20.975278°E)


Južnobanatski okrug, Opština Vršac, Vršac

(45.123°N 21.325°E)


stanje:savršeno


Objekat je potpuno renoviran. Kula je u savršenom stanju, manji objekat, sačuvanih zidova je konzerviran, plato i ograda popločani. U kuli na sva tri nivoa postoji muzejsko-izložbena postavka, a spoljne stepenice i visoki doksat su, kako ukras, tako i lep vidikovac.


Više
Južnobački okrug, Opština Bač, Bač

(45.3928°N 19.2218°E)


posete:svakodnevno


Centralna kula je potpuno obnovljena i pretvorena u izložbeni i muzejski prostor. Delovi bedema su restaurirani. Prilaz i drveni mostić, potkrovlje - vidikovac, kao i informacioni punkt čine celinu potpuno funkcionalnom.


Više
NASELjE I NEKROPOLA ČIBSKA ŠUMALOKALITET DONjA BRANjEVINA, DERONjE
Dom Crvenokose boginje
TVRĐAVA PETROVARADINLOKALITET ČARNOK
Očuvani bedem keltskog sela - opidum
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Južnobački okrug, Opština Bačka Palanka, Bačka Palanka

(45.275857°N 19.498711°E)


Južnobački okrug, Opština Odžaci, Deronje

(45.459213°N 19.136955°E)


šifra:AN144 pristup:putničkim vozilom stanje:zapušteno


Najstarija ratarska kultura Evrope. Ograđeno istraženo područje. Informaciona tabla i odmorište sa natkrivenim stolovima.


Više
Južnobački okrug, Opština Petrovaradin, Sremska Kamenica

(45.2519°N 19.8623°E)


Južnobački okrug, Opština Vrbas, Kucura

(45.52775°N 19.657377°E)


stanje:dobro pristup:putničkim vozilom


Elipsasti zemljani bedem visok oko 3 m, prostire se celim svojim obimom usred plodne oranice. Do lokacije se može stići putničkim vozilom - ako nije bilo obilnih kiša prethodnih dana. Po skretanju sa magistralnog puta na atarski put, vozi se manje od 2 km, pravo i stiče se do objekta, koji se ne može promašiti.


Više
TVRĐAVA SLOVAC
Tvrđava koja nikad nije služila svojoj nameni
ZAMAK TOPLICE MILANA, BERKOVACKRČMAREJERININ GRAD, BRANGOVIĆ
Ostaci velike tvrđave potpuno zapreteni rastinjem
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Kolubarski okrug, Opština Lajkovac, Slovac

(44.332820°N 20.066958°E)


pristup:pešačenje do 500m pristup:uspon, lak


Tvrđava je izgrađena neposredno pred tursko osvajanje Srbije. Oko njenih zidova nije se vodila ni jedna bitka. Cela osnova tvrđave je očuvana, bedemi su visoki od 0,5 do 1,5 metar. Međutim, gusto rastinje onemogućava sveobuhvatan pogled na ostatke.


Više
Kolubarski okrug, Opština Mionica, Berkovac

(44.215013°N 20.148732°E)



Navod u spisku starih gradova A. Deroka koji lokaciju označava kao "Zamak Toplice Milana, Berkovac" ima nedostataka. Prema objašnjenju gospodina Radivoja Arsića iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture Valjevo, lokacija se nalazi na samoj granici atara sela Berkovci, odnosno u centru Banje Vrujci na dvorišnom delu parcele koja pripada motelu Konak Kondir. Na parceli su pronađeni određeni arheološki artefakti, ali ništa ne ukazuje da su se tu nalazile veće, odnosno dvorske građevine.


Kolubarski okrug, Opština Mionica, Divčibare

(44.140833°N 20.009666°E)


Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Kovačice

(44.2122°N 19.858°E)


pristup:otežan, gusto rastinje pristup:nemoguć bez vodiča stanje:vidljivi ostaci pristup:pešačenje do 1 km


Na desnoj obali reke Gradac, iza rečne krivine prema vrhu brda prostiru se ostaci starog grada (još jedan "Jerinin" grad). Ostaci grada su potpuno neprimetni u gustoj šumici, obrasli upletenim žbunjem.


Više
SREDNjEVEKOVNO NASELjE STADIONKULA NENADOVIĆA, NA KLIČEVCU
Vojni objekt, zatvor, barutana, sada muzej
STARI GRAD, TOLISAVAC
Ostaci utvrđenja izgubljeni u gustoj šumici
KOSTAJNIK
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Valjevo

(44.2658463°N 19.8927093°E)


Kolubarski okrug, Opština Valjevo, Valjevo

(44.278261°N 19.885167°E)


status:spomenik kulture stanje:savršeno šifra:SK0256


Masivno visoko zdanje, sa uređenim pristupom, travnatim platoom okolo i širok vidik sa platoa.


Više
Mačvanski okrug, Opština Krupanj, Banjevac

(44.365880°N 19.456408°E)


pristup:pešačenje do 500 m period:srednji vek pristup:uspon, lak pristup:otežan, gusto rastinje stanje:vidljive osnove


Lokacija se nalazi blizu seoskog, makadamskog puta. Put nije savršen, ali je dobar. Od puta se odvaja šumski put (možda sa tvrdom podlogom, ne sećam se) i tu se mora parkirati. Šumskim putem oko 150m blagog uspona. Na mestu gde prestaje šumica sa desne strane, okrenuti za 180 i poći ivicom izmeću njive i šume. Posle pedesetak metara, ako se zađe u šumicu 20-tak metara, trebalo bi da se po pojave obrisi bedema visine do pola metra.


Više
Mačvanski okrug, Opština Krupanj, Kostajnik

(44.414925°N 19.284268°E)


DVORSKA, KRUPANjKOVILjKIN GRADGRADAC (LOZNIČKI), DRAGINACVIDIN GRAD
Zagonetni grad u šiblju na vrhu Vidojevice
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Mačvanski okrug, Opština Krupanj, Tolisavac

(44.442392°N 19.362032°E)


Mačvanski okrug, Opština Loznica, Banja Koviljača

(44.511004°N 19.165607°E)


pozicija:približna posete:nisu moguće


Lokacija se nalazi na privatnom posedu. Po informaciji koju smo dobili od meštana, privatni vlasnik je ranije ostavljao prostor slobodnim za pristup radoznalcima, ali, od nedavno, imanje je pod ključem.


Mačvanski okrug, Opština Loznica, Jarebice

(44.509387°N 19.401496°E)


Mačvanski okrug, Opština Loznica, Lešnica

(44.6325°N 19.335556°E)


pristup:terenskim vozilom pristup:pešačenje do 3 km stanje:vidljive osnove


Grad nije istraživan i poreklo mu je nepoznato, najverovatnija pretpostavka je da su ga gradili Turci. Ostaci su prekriveni zemljom i zelenilom, obrasli rastinjem. Na par mesta proviruju bedemi u visini cca 1 m. Međutim po konfiguraciji terena se jasno ocrtavaju konture gornjeg i donjeg bedema, kao dubokog jarka koji ih deli. Ocrtava se i prilaz koji je išao sa istočne strane. Osnova gornjeg platoa je, po laičkoj proceni 80 m u prečniku.


Više
KOSANIN GRAD
Ostaci rimske tvrđave ili kule - stražare
VELIKI GRAD/ĐURIMSKA STENA?SOKO GRAD/GRAD SOKO (DRINSKI), LAZAMA
Malop je ostataka utvrde, ali je zato vidikovac Nikad osvojen, srušen u miru
SREDNjEVEKOVNI DVORAC, GRADUŽINE DEBRC
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Mačvanski okrug, Opština Loznica, Milina

(44.602914°N 19.489086°E)


pristup:putničkim vozilom pristup:pešačenje do 300 m stanje:vidljivi ostaci


Od ostataka, izdvaja se kosina bedema i donji deo zida četvorougaone prostorije. Prostorija u jednom uglu ima udubljenje. Ostaci su potpuno urasli u gusto zelenilo. Ranije je, greškom, lokacija na vrhu brda, gde su vođene najžešće borbe cerske bitke imenovana kao Kosanin grad. Sada se ta lokacija, ispravno, naziva "šančevi" (toponim iz bitke) ili vila rustica po antičkom objektu nađenom i istraženom na tom mestu.


Više
Mačvanski okrug, Opština Ljubovija, Ljubovija

(44.144357°N 19.539530°E)


Mačvanski okrug, Opština Ljubovija, Ljubovija

(44.2705°N 19.43°E)


pristup:pešačenje do 2 km pristup:uspon, lak pristup:uspon, srednji


Od tvrđave su preostali samo delovi bedema na ulazu i deo jedne kule pored koje prolaze montažne stepenice za pristup na vrh. Na vrhu je betonirani plato sa metalnom ogradom i velikim krstom - poklonom nekog Nemca. Sa platoa vidik se pruža na obližnja brda i ravnicu na jugu. Ispred tvrđave je izletište sa par objekata koje je nekada bilo uređeno, a sada je potpuno zapušteno.


Više
Mačvanski okrug, Opština Vladimirci, Zvezd

(44.6426°N 19.917°E)



Bliže odredište: Mala Duboka (vikendica Oskara Daviča)


OSTACI GRADA, KORMANSTARI GRAD/BIGIR DELEN, ŠABAC
Sava odnela pola tvrđave
TRIJESKA/TRESKA/NEVADE(?)GRADINA, MAJDAN
Verovatno osmatračka kula; u blizini: "grčko" groblje na Lipi
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Mačvanski okrug, Opština Šabac, Korman

(43.554942°N 21.611437°E)


Mačvanski okrug, Opština Šabac, Šabac

(44.76383°N 19.70327°E)


posete:svakodnevno


Preostali deo tvrđave čine očuvamni bedemi u punoj visini, ali se osim zidina nema šta videti - drugog sadržaja nema, osim velikog savskog šetališta uz tvrđavu.


Više
Moravički okrug, Opština Gornji Milanovac, Lunjevica

(44.004880°N 20.513180°E)


Moravički okrug, Opština Gornji Milanovac, Majdan

(44.09788°N 20.5279°E)


pristup:pešačenje do 500 m pristup:uspon, srednji pristup:uspon, težak pristup:nemoguć bez vodiča


Vodič je neophodan, jer nema niti staze niti oznaka. Uspon (u dužini oko 350 m) je zahtevan zbog konstantne velike uzbrdice i prepreka na putu - trupaca, trulog granja, sipke zemlje i kamenja koje proklizava. Pažnja: Silazak je još teži. Postoji i drugi prilaz, sa zapadne strane - kolima se izlazi na istu izohipsu, posle se pešači oko 500 m, ali ni tu nema staze niti oznaka.


Više
KULA ORLOVIĆA PAVLAOSTRVICA/OSTROVICA
Vidikovac od skoro 360 stepeni, na potpuno verikalnoj i uskoj steni
OSTACI GRADA, CAREVA GLAVICATVRĐAVA GRADINA, RADALjEVO
Pretpostavlja se da je ovo bio grad Moravica, centar župe
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Moravički okrug, Opština Gornji Milanovac, Rudnik

(44.117998°N 20.534134°E)


Moravički okrug, Opština Gornji Milanovac, Varnice

(44.185868°N 20.458705°E)


period:srednji vek stanje:vidljivi ostaci pristup:putničkim vozilom pristup:pešačenje do 500 m pristup:uspon, težak pristup:opasnost od pada


Ostaci tvrđave - deo zida priljubljen uz vertikalnu stenu. Ostrovica je zaštićena i kao spomenik prirode (geološki).


Više
Moravički okrug, Opština Ivanjica, Brusnik

(43.310405°N 20.306051°E)



Po rečima Jeroslava Draškovića koji je često lovio u ovom kraju, na ovom vrhu postoje značajni ostaci starog utvrđenog objekta. U spisku A. Deroka, ne postoji približno pozicionirana lokacija. Najbliži navod je "Herčege, pored Ivanjice", s tim što se selo Erčege nalazi 12 km severoistočno od CG.


Moravički okrug, Opština Ivanjica, Ivanjica

(43.664°N 20.1166°E)


period:srednji vek


Sa gornjeg nivoa tvrđave se pruža izvanredan pogled od svih 360 stepeni - na reku Moravicu koja ga okružuje sa tri strane i dve velike doline uz reku, jednu prema Arilju i drugu prema Ivanjici.


KARAĐORĐEVI ŠANČEVILIŠKA ĆAVA, LIS
Značajni ostaci, a lokacija skoro nepoznata
TVRĐAVA SOKOLICA
Stena zvana Sokolica, stari grad, pećina "sa skrivenim blagom" i divan pogled
BOVAN/BOLVAN/JERININ GRAD (MORAVIČKI)
Kula - mrtva straža na grebenu iznad puta
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Moravički okrug, Opština Ivanjica, Javorska Ravna Gora

(43.432095°N 20.070443°E)


Moravički okrug, Opština Lučani, Turica

(43.799444°N 20.189722°E)


lokacija:približna preiod:ranovizantijski


Značajni ostaci ranovizantijskog utvrđenja i grada. Prostiru se na 4 hektara.


Moravički okrug, Opština Čačak, Ostra

(43.934233°N 20.519722°E)


status:spomenik kulture šifra:SK509 pristup:pešačenje do 1 km pristup:uspon lak i srednji


Sokolica je jedan od dva visa u Ostri. Viša od nje je Ostrica. Prepoznaje se po goloj steni koja se izdiže dvadesetak metara iznad okolne šume. Ispod stene na kojoj je grad, a malo iznad rečice, nalazi se pećina sa uklesanim krstom i sekirom. Vrlo je niska i nepristupačna.


Više
Nišavski okrug, Opština Aleksinac, Bovan

(43.622347°N 21.694083°E)


stanje:vidljivi ostaci pristup:putničkim vozilom pristup:pešačenje do 100 m pristup:nema oznaka


Jedini vidljiv objekt na lokaciji je kula, sačuvana u visini cca 3m, uz još par ostataka bedema ili drugog objekta.


Više
KULINA (ALEKSINAC)
Umesto tvrđave - put
TVRĐAVA LIPOVAC
Ostaci utvrđenja
NIŠKA TVRĐAVA
Prvi put izgrađena od kamena polovinom 2. veka
ŽELEZNIK, MILjKOVAC
Ostaci kule
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Nišavski okrug, Opština Aleksinac, Kulina

(43.419770°N 21.619543°E)


pozicija:nepoznata


Prema navodima arheologa koji su istraživali ovu lokaciju, ostaci tvrđave ne postoje - negde u prvoj polovini veka su poslužili kao materijal za izgradnju puta.


Nišavski okrug, Opština Aleksinac, Lipovac

(43.562543°N 21.835645°E)


pristup:uspon, težak pristup:otežan, gusto rastinje pristup:nemoguć bez vodiča


Prema rečima meštana, do ostataka put vodi preko vrha stene ispod koje je manastir, zatim kroz teren obrastao rastinjem i žbunjem. Objekat je nemouguće pronaći bez vodiča.


Više
Nišavski okrug, Opština Crveni Krst, Crveni Krst

(43.323097°N 21.895359°E)


status:spomenik kulture od velikog značaja šifra:SK0289 tag:tvrđava

Više
Nišavski okrug, Opština Crveni Krst, Miljkovac

(43.435336°N 21.867495°E)



U podnožju kule Železnik na jednom mestu cveta crveni božur. Oko kule se intezivno radi na uređenju pristupa, stepeništa sa rukohvatom. Od kule do izletišta Vidrište uređuju se staze i mesta za odmor.


Više
GRADIŠTE, MILjKOVAC
Ostaci utvrde cara Justinijana
KOPRIJAN (?)/KORVINGRAD/KURVINGRAD/KURVINOKALE
Neprekinuta istorija utvrde od Rimljana do Turaka
LATINSKI GRAD (NIŠKI)VIŠEGRAD, SIĆEVO
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Nišavski okrug, Opština Crveni Krst, Miljkovac

(43.4298°N 21.8714°E)


lokacija:približna


Od celog utvrđenja, danas se mogu videti samo ostaci apside pripadajuće bazilike. Osim toga, na pojedinim mestima se mogu ispratiti linije bedema. U neposrednoj blizini lokacije se nalazi "Jovina jama", mesto na kome se intenzivno kopalo u potrazi za legendarnim, zakopanim, blagom.


Više
Nišavski okrug, Opština Doljevac, Malošište

(43.221610°N 21.845256°E)


status:spomenik kulture od velikog značaja šifra:SK0205


O tvrđave je preostao samo bedem na jednoj strani. Pristup tvrđavi je uređen, ali se, očigledno, ne održava svakodnevno. Od parkinga pored restorana do koga se dolazi kolima, prema vrhi vodi popločana staza sa osvetljenjem i klupama uz put. Pedesetak metara ispod tvrđave izrađeno je nadsvođeno odmorište za par desetina ljudi.


Više
Nišavski okrug, Opština Niška Banja, Donja Studena

(43.267863°N 22.078872°E)


Nišavski okrug, Opština Niška Banja, Sićevo

(43.3358981°N 22.083497°E)


TVRĐAVA SVRLjIG
Malo ostataka, pogled na sve četiri strane, veritalne litice i pruga ispod
ŠANAC/JEREMIJINO BRDORADOŠEVACATANAS, KRUPAC
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Nišavski okrug, Opština Svrljig, Varoš

(43.474028°N 22.094444°E)


stanje:vidljivi ostaci pristup:putničkim vozilom pristup:pešačenje do 100 m pristup:uspon, lak


Tvrđavi se lako pristupa. Kolima se stiže asfaltnim putem do na 200m od ulaza u tvrđavu. Pristup na plato tvrđave ide kroz prirodni uski i dugački usek, koji je sigurno bio nepremostiva prepreka osvajačima. Na vrhu su preživele dve kule, s tim što je jedna od njih, iz nepoznatih razloga, minirana 1999 godine. Po rečima meštana, miniranje je izvršeno dinamitom, sa zemlje, odnosno nije posledica pogotka rakete iz vazduha. Ispod vertikalnih litica teče Svrljiški Timok, a njegovim kanjonom ide pruga za Knjaževac čuvena po broju tunela i mostova - i jednih i drugih ima preko 30.


Više
Pirotski okrug, Opština Babušnica, Donje Krnjino

(43.096202°N 22.405688°E)


Više
Pirotski okrug, Opština Babušnica, Radoševac

(43.090673°N 22.444806°E)


Pirotski okrug, Opština Pirot, Krupac

(43.117432°N 22.678783°E)


ZDRAVČINAMOMČILOV/PIROTSKI GRAD
Stari grad i debela hladovina velikog parka, šetališe - u centru grada
TVRĐAVA TEMACGRADIŠTE (TEMTIŠKO)
Ostaci grada
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Pirotski okrug, Opština Pirot, Pirot

(43.1490787°N 22.5849812°E)


Pirotski okrug, Opština Pirot, Pirot

(43.158°N 22.582°E)


stanje:dobro

Više
Pirotski okrug, Opština Pirot, Pirot

(43.189552°N 22.570144°E)


Pirotski okrug, Opština Pirot, Sukovo

(43.070843°N 22.6788718°E)


SMEDEREVSKA TVRĐAVADRAGOŠEVAC/JERININ GRAD (JAGODINSKI)DEVOJAČKA STENA, STARI GRAD
Pored Jagodine, ima ostataka
SUTESKA, GRABOVAC
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Podunavski okrug, Opština Smederevo, Smederevo

(44.6697345°N 20.9263362°E)


Više
Pomoravski okrug, Opština Jagodina, Dragoševac

(43.86250°N 21.24111°E)


Pomoravski okrug, Opština Jagodina, Jagodina

(43.9753588°N 21.2410703°E)


Pomoravski okrug, Opština Jagodina, Međureč

(43.9609656°N 21.1830285°E)


TVRĐAVA PETRUS
Ogromna geometrijska stena i ostaci tvrđave visoko iznad Crnice
ARHEOLOŠKI LOKALITET ŽUPANjEVACTVRĐAVA PREVEŠTLOKALITET VELIKI VETREN, VRH JUHORA
Keltsko utvrđenje, druidska(?) pećina
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Pomoravski okrug, Opština Paraćin, Zabrega

(43.9205°N 21.53°E)


pristup:pešačenje do 400 m pristup:uspon, srednji


Skoro pravilni kvadar čini potpuno prirodna stena na vrhu brda koja je kumovala lokaciji. Do lokacije se stiže sa platoa pored Crnice na kome se nalazi manastir Sv. Jovana Glavoseka. Penje se vidljivom stazom kroz šumu, oko 400m. Uspon je srednje težak. Pri prolasku kroz nekadašnji ulaz u grad, bedemi sa strane i velika kula se vide, ali su prilično zaklonjeni rastinjem. Teško im je i prići, zbog strmine i gustine šiblja. Vidljivi su ostaci kule na gornjem platou, na ivici koja se nadnosi nad put i reku ispod.


Više
Pomoravski okrug, Opština Rekovac, Županjevac

(43.809701°N 21.0106763°E)


Pomoravski okrug, Opština Rekovac, Lepojević

(43.7459289°N 21.0787535°E)


Pomoravski okrug, Opština Rekovac, Sekurič

(43.81250°N 21.26333°E)


LOKALITET JERININ GRAD, VOJSKA KOD SVILAJNCA
Jerinin grad u ataru sela Vojska
ROMANOV GRAD
Stari grad još čeka istraživače
LOKALITET PILjAKOVAC, KRŽINCEMARKOVO KALE, VRANjE
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Pomoravski okrug, Opština Svilajnac, Bagrdan

(44.102517°N 21.209298°E)



Višeslojno naselje iz praistorije, antike i srednjeg veka. Smešteno je na uzvišenju Čukara - Gradac (kota 248m). Vidljivi ostaci temelja.


Pčinjski okrug, Opština Surdulica, Dugojnica

(42.6719°N 22.1845°E)


pristup:pešačenje 500m pristup:uspon, težak pristup:nemoguć bez vodiča stanje:vidljive osnove period:kultura/vlast vizantijski


Ova lokacija do sada nije istraživana. Na lokaciji postoji nekoliko nevelikih gomila kamenja, verovatno ostaci bedema i ulazne kapije. Prostor koji ispinjavaju ostaci iznosi 300 puta 100 m (vrlo slobodna procena). Pošto istraživanja nisu rađena, sve iznete procene potiču od "divljih" arheologa.


Više
Pčinjski okrug, Opština Vladičin Han, Manajle

(42.719700°N 22.070631°E)


lokacija:približna


Nedaleko od ušća potoka German u Južnu Moravu. Autoput E75 ga deli na dva jednaka dela.


Pčinjski okrug, Opština Vranje, Vranje

(42.581431°N 21.889545°E)


Više
TVRĐAVA KOZNIKLOKALITET NEBESKE STOLICE
Bogomolja na krovu Srbije
LAZAREV GRAD/ALADžA HISAR/ŠAREN GRAD
Završen iste godine kada se odigrala bitka na Marici
ZEMLjANI GRAD/KUKLjIN
Problematičan navod u spisku starih tvrđava u Srbiji
Rasinski okrug, Opština Brus, Grad

(43.455322°N 20.939875°E)


Rasinski okrug, Opština Brus, Ravnište

(43.261962°N 20.8354°E)


pristup:žičarom pristup:pešačenje do 1500 m


Arheološki kompleks čine ostaci kasnoantičkih objekata i ostaci bazilike iz doba ranog hrišćanstva


Više
Rasinski okrug, Opština Grad Kruševac, Kruševac

(43.583632°N 21.321610°E)



U okviru kompleksa se nalaze ostaci donžon kule, ostaci bedema, crkva Lazarica, Narodni muzej, spomenik Knezu Lazaru, kao i osnove drugih objekata koji su pripadali tvrđavi. Arheološka istraživanja kompleksa su i dalje u toku.


Rasinski okrug, Opština Grad Kruševac, Kukljin

(43.603048°N 21.271350°E)


pristup:putničkim vozilom period:gvozdeno doba period:srednji vek


U Spisku starih tvrđava u Srbiji (A. Deroko, 1950) postoji navod "Zemljani grad (Kukljin) - je utvrđenje udaljeno 10 km severozapadno od Kruševca. Danas postoje ostaci utvrde". U razgovoru sa arheolozima gradskog muzeja u Kruševcu obavešteni smo da u mestu Kukljin postoje samo ostaci naselja koje je postojalo od praistorije do srednjeg veka. Vidljivi nadzemni ostaci ne postoje.


GRABOVAC/JERININ GRAD (MORAVSKI), TRSTENIK
Visoko na brdu iznad magistralnog puta i Morave
LOKALITET NA BRDU MALI BLAGOTINKULA TODORA OD STALAĆATVRĐAVA MALETINA/TRUBAREVO
Uspomena na stražu nad Moravom
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Rasinski okrug, Opština Trstenik, Grabovac

(43.6374°N 20.9733°E)


stanje:značajni ostaci

Više
Rasinski okrug, Opština Trstenik, Poljna

(43.7208163 °N 21.114472°E)


Rasinski okrug, Opština Ćićevac, Grad Stalać

(43.67045°N 21.40426°E)


Rasinski okrug, Opština Ćićevac, Mojsinje

(43.620648°N 21.494137°E)


pristup:


Od ostataka postoji tridesetak metara bedema u visini 1.5 do 2 metra, ulazni prostor omećen nazanakama dve kule, kao i savršeno očuvani polukružni prostor širine desetak metara između dva (pretpostavljena) niza bedema.


MAGLIČ/JERININ GRAD (IBARSKI)STARI RAS(?)/GRADINA, PAZARIŠTE
Jedna od najvećih brdskih tvrđava kod nas
GRADSKO UTVRĐENjE, NOVI PAZAR
Kula Motrilja i gradski park
LOKALITET GRADINA, POSTENjE
Postoji teza da je ovo bio stari grad Ras
Raški okrug, Opština Kraljevo, Maglič

(43.6137859°N 20.5499697°E)


Više
Raški okrug, Opština Novi Pazar, Doljani

(43.127719°N 20.414943°E)


status:UNESCO svetska kulturna baština šifra:PKIC0024 pristup:pešačenje do 1 km pristup:uspon, srednji stanje:značajni ostaci


Uspon do objekta kreće iz turističkog kompleksa u podnožju brda. Staza uspona je obeležena i vidljiva. Uspon je na tri mesta od po sto metara srednje težak. Uspon je dug 950 m. Stazu je uradilo provatno preduzeće u čijem je vlasništvu hotel u podnožju. Nedavno smo čuli (leto 2018.) da je u pripremi izgradnja puta do Gradine kojim će se moći kretati i autobusi.


Više
Raški okrug, Opština Novi Pazar, Novi Pazar

(43.1387072°N 20.5169362°E)



Potpuno je očuvana jedna kula - Kula Motrilja, zatim ostaci još dve kule i delovi bedema. Na centralnoj površini tvrđave nalazi se uređeni gradski park, zvani Bedem.


Raški okrug, Opština Novi Pazar, Postenje

(43.172444°N 20.548778°E)


status:arheološko nalazište šifra:AN0096

SREDNjEVEKOVNI GRAD JELEČ
Čardak ni na nebu ni na zemlji
STARI GRAD BRVENIKDUBOVSKA KULA, STARI GRADTVRĐAVA OBOĐE
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Raški okrug, Opština Novi Pazar, Vojkoviće

(43.026435°N 20.560952°E)


pristup:pešačenje do 3 km pristup:uspon, zahtevan


Dosta veliki delovi građevine su dobro očuvani. Međutim, sa razdaljine se uočava jedino glavna kula, sve ostalo je prikriveno gustim zelenilom. Pogled sa vrha je pravi doživljaj.


Raški okrug, Opština Raška, Brvenik

(43.358898°N 20.639177°E)


Raški okrug, Opština Raška, Jošanička Banja

(43.3543601°N 20.720469°E)


Raški okrug, Opština Raška, Jošanička Banja

(43.372128°N 20.743016°E)


pozicija:nepoznata

ZEMLjANO UTVRĐENjE VAŠKAPULOKALITET PEREŠ, HAJDUKOVO
Život je ovde bujao pre 10000 godina
STARI GRAD NA TISI
Ostaci bedema, većim delom potopljeni
VRDNIČKA KULA
Pretpostavlja se objekat potiče iz rimskog doba
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Severnobanatski okrug, Opština Kanjiža, Horgoš

(46.148°N 19.9812°E)


Severnobački okrug, Opština Subotica, Šupljak

(46.107519°N 19.840945°E)


status:spomenik kulture od velikog značaja

Više
Srednjobanatski okrug, Opština Novi Bečej, Novi Bečej

(45.596305°N 20.117475°E)


period:turska vladavina stanje:vidljivi ostaci pristup:pešačenje do 100 m


Na lokaciji se, zavisno od vodostaja Tise mogu videti: - deo bedema sa tablom, koji izranja iz vode; pristupačniji je sa rečne strane - deo kule ili bedema, pedesetak metara uzvodno, ukopani ispod nivoa terena.


Više
Sremski okrug, Opština Irig, Irig

(45.144°N 19.775°E)


stanje:loše period:rimski


Sama kula je u dobrom stanju. Bedemi i kula na ulazu nisu konzervirani, plato između nije uređen. Na postoji ulaz u unutrašnjost kule.


Više
TVRĐAVA KUPINIK
Prvi srpski velikaš, stanovnik grada, bio je Radič Postupovič
TVRĐAVA RAČA
Tvrđava je razrušena do temelja, a materijal (cigle) razvučen
TVRĐAVA MOROVIĆ
Impozantna građevina nad ušćem dve reke
DESPOTOVAC/TURSKI ŠEŠIR, BERKASOVO
"Pošumljena" tvrđava iz doba poslednjeg srpskog despota Jovana
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Sremski okrug, Opština Pećinci, Kupinovo

(44.698117°N 20.034431°E)


period:srednji vek


Očuvana linija bedema u visini 2m


Više
Sremski okrug, Opština Sremska Mitrovica, Sremska Rača

(44.892198°N 19.349422°E)


Sremski okrug, Opština Šid, Morović

(45.006565°N 19.217670°E)


period:14. vek period:turski


Od utvrđenja preostali su bedemi koji opasuju zemljano uzvišenje i to severni sa leve strane ulaza, istočni i južni u celoj dužini. Zapadni deo bedema skoro ne postoji. Utvrđenje potpuno prekriva trougao koji formiraju dve reke pred ušćem. Na gornjem platou nema tragova gradnje iz tog doba. Cela površina je prekrivena zemljom, a jedini objekt na platou je savremena stambena zgrada.


Više
Sremski okrug, Opština Šid, Šid

(45.151887°N 19.271455°E)


pristup:putničkim vozilom stanje:vidljive osnove pristup:otežan, gusto rastinje


Tragovi utvrđenog grada - zemljani rovovi i dve polukružne veštačke uzvišice. Od gustog rastinja vide se obrisi samo na par mesta. Vrhu prve od dve zaravni ne može se prići, trnovito šiblje je gusto isprepleno, a strmina velika. Na vrh druge se može pristupiti, prilaz je nešto manje strm i manje zarastao. Na licu mesta se prepoznaju bedemi i useci, njihov zemljani deo, čak mislim, u svoj svojoj dubini (visini). Uspon na vrh je izuzetno strm sa južne strane, dok je sa istočne mnogo blaži.


Više
OSTACI SREDNjEVEKOVNE TVRĐAVE I CRKVE, GORNjE GRGURE
Tvrđava, crkva i zavetno drvo
IVAN KULA/KULA KOSANČIĆ IVANA
Prema legendi, iz ovog utvrđenja su Kosančić Ivan i Toplica Milan poveli vojsku u Kosovski boj
MARINA KULAKULA MILANA TOPLICE
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Toplički okrug, Opština Blace, Muzaće

(43.251383°N 21.178108°E)


stanje:vidljivi ostaci


Ostaci crkve Svetog Pantelejmona su vidljivi i konzervirani. Po rečima meštana, ostaci (minimalni) bedema srednjevekovne tvrđave, vizantijske ili srpske, nalaze se na brdu iznad crkve. U blizini se nalazi zavetno drvo.


Toplički okrug, Opština Kuršumlija, Ivan Kula

(42.949324°N 21.4114°E)


stanje:značajni ostaci


Do objekta iz centra sela ima manje od 600 m pešačenja, od čega oko 200 m dobre strmine. U zavisnosti od vremenskih uslova, putničkim vozilom se može prići do prve veće strmine i time smanjiti pešačenje na pola. Terensko vozilo može da izgura do kraja. U planu je popravka puta i uređenje mesta za normalan pristup i parkiranje.


Više
Toplički okrug, Opština Kuršumlija, Kuršumlija

(43.136391°N 21.2915903°E)


Više
Toplički okrug, Opština Prokuplje, Biča

(43.213878°N 21.394309°E)


pozicija:nepoznata

BREGOVINSKO KALE/DRENGRAD
Ranije nije bilo puta, sada nema tvrđave
GRADIŠTE, GORNjA BRESNICA
Potpuno nepoznata i neistražena
HISAR/PROKUPAČKI GRAD/(HAMEUM)/(KOMPLOS)/(TOPLICA)
Izazivao je strahopoštovanje: čak su ga i Osmanlije zaobilazile u vreme svoje najveće najezde
JUG BOGDANOVA/VODENA KULA
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Toplički okrug, Opština Prokuplje, Bregovina

(43.066783°N 21.561367°E)


status:spomenik kulture od velikog značaja šifra:AN0041


Od zidanih bedema skoro da nema tragova, iako se na slikama sa ranijih iskopavanja vidi da su postojali.


Više
Toplički okrug, Opština Prokuplje, Gornja Bresnica

(43.363742°N 21.419260°E)


pristup:pešačenje do 300 m. pristup:uspon lak


Nalazi se na nižem od dva naspramna vrha istog brda koja razdvaja usek (moguće veštački). Zaravan na kojoj se nalaze ostaci utvrde, ovalnog je oblika, otprilike 60 puta 30 m. Prepoznaju se prilaz i ulaz u objekt, kao i prolaz dužinom tvrđave. Vidljivi su ostaci kule, bedemi na par mesta, kao i kamenom ograđen otvor (bunar?).


Toplički okrug, Opština Prokuplje, Prokuplje

(43.226946°N 21.576674°E)


stanje:vidljivi ostaci period:rimski period:turska vladavina period:srednji vek


Do restorana na vrhu se može i kolima. Može se i stazom (stepenicama) do vrha, što zahteva jedan dobar napor. Takođe, postoji i trim staza oko brda.


Više
Toplički okrug, Opština Prokuplje, Prokuplje

(43.228207°N 21.577592°E)


status:spomenik kuture od velikog značaja šifra:SK1372

TVRĐAVA RGAJELOKALITET DONjA BRESNICA, JASTREBAC
Jedan od istraživanih lokaliteta povezanih sa praistorijskom metalurgijom na Jastrepcu
SREDNjEVEKOVNO NASELjE, KRNjI GRAD
Mačka je išla sa krova na krov od Bresnice do Krnjeg Grada
TVRĐAVA KOZALj
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Toplički okrug, Opština Prokuplje, Rgaje

(43.1094175°N 21.4899493°E)


Toplički okrug, Opština Prokuplje, Zdravinje

(43.340503°N 21.392312°E)


pristup:putničkim vozilom stanje:pokriveno zemljom


Po rečima meštana, na ovom mestu pronađeni su ostaci ložišta sa šljakom i zgurom.


Toplički okrug, Opština Prokuplje, Zdravinje

(43.292340°N 21.411958°E)


Zaječarski okrug, Opština Knjaževac, Bučje

(43.653626°N 22.1423557°E)


LATINSKI GRAD (RTANjSKI)SOKO GRAD (BANjSKI)/SOKOLAC
Šetalište pored reke u senci vertikalne stene, zatim uspon i - kula
VRMDžA/LATIN GRAD
Kamena grdosija iznad sela koja nosi ostatke utvrde i orlovska gnezda
LOKALITET BODROG
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Zaječarski okrug, Opština Sokobanja, Mužinac

(43.861284°N 21.852661°E)


Zaječarski okrug, Opština Sokobanja, Sokobanja

(43.635030°N 21.892968°E)


pristup:pešačenje do 500 m pristup:uspon, lak pristup:uspon, srednji


Tvrđava se nalazi u okviru gradskog izletišta Lepterija, koje je zaštićeno kao Predeo izuzetnih odlika. Sa tvrđave se pruža pogled samo prema severu, ostali pravci su zaklonjeni višim brdima.


Više
Zaječarski okrug, Opština Sokobanja, Vrmdža

(43.715161°N 21.817274°E)


stanje:vidljivi ostaci


Vrlo upečatljivo mesto. Selo vijuga između tri ili četiri grupe gromadnih stena, ne nižih od 50 m u odnosu podnožje. Iznad samih seoskih kuća je stena na kojoj se nalazio grad. Od grada je ostao samo jedan poveliki zid, priljubljen uz stenu. Na platou na vrhu nema vidljivih ostataka. Sada je tamo pozornica i mesto na kome se održava Vrmdža fest, kao i vidikovac. Sa platoa puca pogled nadaleko na jug. U blizini sela je jezero Vrmdža, nastalo nedavno, prirodnim putem. Jezero je u prijatnom ambijentu, neveliko, okruglo i idealno za obići jedan krug oko. Na putu do jezera je izvor Vrmdžanske reke, kao i Deda Mijina vodenica. Vodenica radi, može se kupiti brašno, a uz nju je prijatan restoran i mesto za odmor.


Više
Zapadnobački okrug, Opština Sombor, Bezdan

(45.810185°N 18.996114°E)


TVRĐAVA KOZJAKKULINA/KULINGRAD/SOLOTNIK
Ostaci grada ne vrhu vertikalne stene
TVRĐAVA PARAMUN
Rimski grad; ostaci utvrde ispod guste šume
ZLOSTUP
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Zlatiborski okrug, Opština Bajina Bašta, Rogačica

(44.052941°N 19.639013°E)


pozicija:nepoznata

Zlatiborski okrug, Opština Bajina Bašta, Solotuša

(43.898155°N 19.601836°E)


pristup:pešačenje do 1 km pristup:uspon, težak


Uređene planinarske staze - više njih. Uređeno odmorište i informacije na početnoj tački - odmah iza crkve. Dole na toku rečice objekat za koji je navedeno da je vodenica. Grad je na vrhu brda, a prema informaciji na tabli do vrha ima preko 1 km, odnosno penjanje traje više od 90 minuta. Staza je obeležena.


Više
Zlatiborski okrug, Opština Kosjerić, Paramun

(44.05°N 19.855°E)


pristup:putničkim vozilom pristup:pešačenje do 200 m pristup:otežan, nema staze stanje:vidljive osnove


Prepoznaje se, po obliku terena, elipsasta osnova cca 60 x 80 m (vrlo gruba procena). Može se proceniti pravac bedema i prolaza. Sve je pod travom i šibljem.


Više
Zlatiborski okrug, Opština Kosjerić, Tubići

(43.976567°N 19.9438793°E)


SUBJELTVRĐAVA JAGAT
Tvrđava građena pre Nemanjića
TVRĐAVA SJEVERINTVRĐAVA MILEŠEVAC/HISARDžIK
Neosvojivi bedemi i kule iznad Mileševke
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Zlatiborski okrug, Opština Kosjerić, Tubići

(43.9983671°N 19.9582099°E)


Zlatiborski okrug, Opština Priboj, Crnuzi

(43.579741°N 19.506515°E)


pozicija:približna


Brdo Mali Bić, kod predajnika


Zlatiborski okrug, Opština Priboj, Sjeverin

(43.586036°N 19.369432°E)


lokacija:nepoznata

Zlatiborski okrug, Opština Prijepolje, Sedobro

(43.362220°N 19.727800°E)


pristup:putničkim vozilom pristup:pešačenje do 200m pristup:uspon, srednji status:spomenik kulture


Vidljivi su bedemi sa južne strane, očuvana donja kula. Vide se i ostaci istočne i dve zapadne kule. Bedemi na platou su pod gustim zelenilom i nisu potpuno uočljivi.


Više
KOVINGRAD/JERININ GRAD (LIMSKI)
Skoro potpuno prirodna tvrđava, nebu pod oblake
TREŠNjICA/MALI GRADSREDNjEVEKOVNI GRAD, UVAC
Ostaci kule i bedema
SAMOGRAD, GRGAJE
u izdanju ARHEOLOŠKA KARTA NOVOG PAZARA, TUTINA I SJENICE, Premovic Aleksic, Dragica, 2014
(objekt/lokaciju nismo obišli)
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Zlatiborski okrug, Opština Prijepolje, Džurovo

(43.454993°N 19.636985°E)


pristup:terenskim vozilom


Tvrđavu štite prirodne formacije stena, više nego što ima građenih bedema. Na vrhu je greben, oko koga nema puno prostora za komunikaciju, pa je pitanje koliki je bio krug tvrđave i gde je bila odbrana sa južne strane. Sama kula je izdvojena i teška za prilaz.


Više
Zlatiborski okrug, Opština Ljubovija, Gornja Trešnjica

(44.140962°N 19.536578°E)


Zlatiborski okrug, Opština Sjenica, Gornje Lopiže

(43.357777°N 19.957026°E)


Više
Zlatiborski okrug, Opština Sjenica, Grgaje

(43.109092°N 19.896989°E)


TVRĐAVA RAVNA STENAGRADINA, STAPARI
Praistorijski lokalitet i ranovizantijsko utvrđenje
STARI GRAD, UŽICE
Grad Nikole Altomanovića
BAKIĆEVI DVORI, VENČAC
Dvor poslednjeg srpskog despota - ni kamena na kamenu
(objekt/lokaciju nismo obišli)
Zlatiborski okrug, Opština Užice, Drežnik

(43.771978°N 19.925405°E)


Zlatiborski okrug, Opština Užice, Stapari

(43.848937°N 19.733475°E)


pristup:putničkim vozilom pristup:pešačenje do 400 m


Na lokalitetu se uočavaju: - prilazni pravac, upravan na kosinu brda - zid bedema, visine metar, dužine oko trideset, - dve kružne zemljane formacije, moguće osnove dve kule - centralna humka visine pet metara, prečnika dvadesetak, takođe moguće mesto kule - tragovi "divljih" kopača - iskopan obični bakrač na mestu, kako nam je vodič objasnio, gde su meštani, uz radove, pripremali sebi hranu. Takođe se uočava dominantan položaj utvrđenja u odnosu na dolinu etinje.


Zlatiborski okrug, Opština Užice, Užice

(43.851325°N 19.828196°E)


period:srednji vek


Područje grada se nalazi u rekonstrukciji. Pri tome, pristup turistima nije blokiran. Osnove svih bedema i objekata unutar njih su konzervirane i vidljive. Ograde i rukohvati postoje na svim kritičnim mestima. Pravci kretanja su omogućeni na centralnom i gornjem nivou. Table sa informacijama objašnjavaju svaki pojedini nivo, odnosno objekt. Postoje i dva laguma ispod gornjeg novoa tvrđave, a služili su za skrivanje zbegova.


Šumadijski okrug, Opština Aranđelovac, Banja

(44.273480°N 20.599130°E)


stanje:nazire se mesto period:srednji vek


Na lokaciji su vidljivi arheološki radovi na dva ili tri manja objekta. Objekti su pokriveni, a visina ostataka govori da su u pitanju samo osnove zdanja. Table sa informacijama postoje, postoji i natkriveno odmorište, takođe i putokaz za skretanje na glavnom putu.


Više
JERININ GRAD, JERININO BRDO, GRADAC
Tvrđava na idealnom mestu, ali je - nema
BORAČKI KRŠ, VIDIKOVAC I ISTORIJA
Crkva iz 14. veka, staro groblje, ostaci starog grada i vidikovac
TVRĐAVA PAJSIJEVIĆ
Skriveno i sasvim nepoznato utvrđenje
TVRĐAVA ČESTIN
Od ostataka - samo gomile kamenja, zaravnjene i obrasle rastinjem
Šumadijski okrug, Opština Batočina, Gradac

(44.152562°N 21.031883°E)


pristup:putničkim vozilom status:arheološko nalazište


Grad više ne postoji, ali može se konstatovati da je ovo idealno mesto za kontrolu puta pored Lepenice. Prošetali smo gornjim platoom u potrazi za bilo kakvim ostacima, ali uzalud. U dnu brda nalaze se i dve praistorijske pećine, takođe u statusu zaštićenog arheološkog nalazišta.


Šumadijski okrug, Opština Knić, Borač

(43.9641°N 20.6027°E)


pristup:pešačenje do 200 m pristup:uspon, srednji stanje:vidljivi ostaci stanje:vidljive osnove


Na grebenu Krša vidljive su nevelike osnove crkve i kule, sa ostacima zida do 1 m visine. Sa grebena se pruža veličanstven pogled sve do gružanskog jezera, a može mu se prići kroz zabran i šumicu sa severne ili preko kamenoloma sa južne strane. Pri penjanju kroz šumicu, nailazi se na jedan veći zid, verovatno deo neke građevine i na još par manjih ostataka. Ispod istočne, veoma strme, ivice Krša nalazi se srednjevekovna crkva koja je uz manja oštećenja preživela Turke. U porti se uz debelu hladovinu stoletnih stabala nalaze i srednjevekovne nadgrobne ploče. Odmah do ulaza u portu, sa desne strane, nalazi se staro groblje prepuno spomenika iz 19. veka, a verovatno i starijih. Groblje je do pre par godina uredno održavano, ali je sad prepušteno i zaraslo u travu i korov. Stotinak metara dalje od crkve, putem koji savija ka kamenolomu nekada je bilo kupalište. Podignuta je mala brana, pa je i sada kupanje moguće, samo što nema izletnika kao ranije. Pritom, Boračka reka je oduvek bila izuzetno hladna, čak i preko leta.


Više
Šumadijski okrug, Opština Knić, Pajsijević

(43.853722°N 20.698667°E)


pristup:pešačenje do 3 km


Prema rečima našeg vodiča, ova tvrđava se ne spominje ni u jednom dokumentu od 16. veka naovamo. Nije uvrštena u spisak starih gradova A. Deroka. Ostaci, odnosno prepoznatljiva konfiguracija terena, ukazuju na ovalni objekt dimenzija 70 x 50 metara. Osim putanje bedema i unutašnjeg prolaza, laički, nismo mogli prepoznati poziciju ulaza ili kula utvrđenja. Možda bi se obrisi objekata dali raspoznati da nije cela površina obrasla gustim rastinjem.


Šumadijski okrug, Opština Knić, Čestin

(43.88833333°N 20.822061°E)


stanje:nazire se mesto pristup:pešačenje do 500 m pristup:uspon, lak


Do lokacije se lako stiže. Na oko 500 m od centra sela, dobrim seoskim putem, može i kolima. Od objekata nema ničeg vidljivog. Prepoznaje se samo mesto ulazne kapije, kao i pravac glavnog prolaza.


Više
SUGUBINASUGUBINA