Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Crkva je podignuta između 1701-1714. godine. Glavni oltar od crvenog mermera završen je tek 1774. g. Uporedo sa građenjem crkve isusovci su do same crkve sazidali i svoju rezidenciju koja je do 1719.g. imala samo jedan trakt. Te godine položeni su temelji za ostala tri trakta, tako da do sada cela zgrada sa crkvom čini zatvoren četvorougaonik. Među baroknim i barokiziranim građevinama na tlu Vojvodine, samostan Sv. Jurja je sačuvao autentičan izraz epohe u kojoj je nastao i jasno se izdvaja svojom arhitektonskom čistotom i estetskom umerenošću. Nalazi se u podnožju bedema Petrovaradinske (Gornje) tvrđave, uz sam zid.Crkva je jednobrodna građevina, sagrađena u obliku izduženog pravougaonika kojem je dodat još jedan manji u apsidalnom delu. Ukupna dužina joj je 36,72 m, a širina 15,45 m. Nad ulaznim delom se nalazi hor koga nose dva masivna profilisana stuba, dok je prostor ispod hora zasveden krstastim svodom. Cela građevina je zasvedena plitkim poluobličastim svodom od daščane oplate koju nosi krovna konstrukcija crkve. Unutrašwost crkve je veoma jednostavna. Raskoš u baroknim oblicima svesno je naglašen na glavnim i sporednim oltarima. Na čitavoj glavnoj fasadi izražen je snažan vertikalizam, naglašen sa četiri pilastra koja se pri vrhovima utapaju u dva horizontalno profilisana venca, i u preseku sa wima stvaraju kapitele. Dva srednja pilastra nose lučni fronton sa frizom, a dva manja, krajnja, nose po jednu vazu. Harmoničnu arhitektonsku vrednost zabata remeti zvonik. Ispod crkve se nalaze dve kripte. Ulaz u jednu je sa ulice, desno od glavnog ulaza. Na južnom delu kripte nalazi se mali otvor u polukružnoj niši u kojem su pored Raspeća, dva barokna mermerna anđela. Iza oltarske apside nalazi se još jedna kripta manjih dimenzija.Severni trakt konaka je najstarija građevina posle crkve, ali je u prvobitnom obliku zadržao samo podrumsku osnovu. Izmene je pretrpeo verovatno dogradnjom ostalih traktova konaka, između 1720-1734.g. Konaci po svojoj arhitektonskoj koncepciji predstavljaju uobičajeni tip građevine ove vrste. Sistem niza soba povezanih hodnikom ovde je nešto izmewen- namesto otvorenih arkada u hodnicima imamo prozore u punim zidovima. Obrada spoljnih površina je jednostavna, izuzev glavne ulične fasade severnog konaka, koju tri kordonska venca dele u tri spratne visine. U ritmičkom razmeštaju prozorskih otvora prvog sprata, nenametljivo je ukomponovana polukruža niša sa kipom sv. Ignacija, osnivača isusovačkog reda. Nad ulaznim vratima je kružni prozorski otvor sa iskovanom gvozdenom rešetkom. Naročit akcenat dat je kolskom ulazu koji donekle povezuje fasadu severnog konaka sa glavnim licem barokne crkve.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 sr.wikipedia.org

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Kao barokni objekat, tipa 'kuće u prirodi', sa jednostavnim rešenim eksterijerom kome poseban pečat daje volumen mansardnog krova i primenjenim konceptom 'velike sale' u središtu enterijera predstavlja raritetan primer stilskog arhitektonskog dela u Vojvodini. Objekat su izgradili jezuiti u periodu boravka u Petrovaradinu od 1693. godine do 1773. godine, kada je ovaj katolički red zabranjen. Nacrti za gradnju nisu pronađeni, a predpostavlja se da je objekat služio kao letnjikovac, ili po novijim istraživanjima kao školska zgrada. Naziv 'Špilerova kuća' nastao je po vlasniku iz prve polovine XX veka. Parterni slobodnostojeći objekat, tipa 'kuće u prirodi', postavljen je uvučeno u odnosu na zakrivljenu uličnu regulaciju. Ima izduženu pravougaonu osnovu, koja je proširena na levoj strani uličnog dela. Jednostavno rešen spoljni izgled uz primenjenu masivnu tehniku gradnje, ukupni volumen sa mansardnim krovom pokrivenim biber crepom, sa teškim rešetkama od kovanog gvožđa na prozorima i zidanom kapijom sa dve velike kamene kugle pri tlu, govore o arhitektonskom delu baroknog stila. Ovu činjenicu potvrđuje orginalno sačuvan enterijer. Najreprezentativnija je ˝velika sala˝ smeštena u središte kuće, kvadratne osnove, sa jednostavno rešenom svodnom konstrukcijom – četiri široka luka koja se susreću nad središtem prostora. U tremu gde se oni sučeljavaju, na širokoj površini, izveden je dominantan rokajni element (rozeta), a na ravnim površinama četiri ugla nalazi se po jedan ornament: asocijacija na malteški krst, rokajni kvadrat sa vitražom, krug sa motivom sunca i još jedan kružni ornament, danas znatno oštećen. Ornamenti su izvedeni kao štuko-reljefi smesom sige, mermerne prašine i kreča. Ulaz u podrum koji ima pet prostorija je iz dovrišta tj. nije u okviru osnovnog gabarita kuće. Sistem svodova je raznovrstan i složen, ipak najupečatljiviji su poluobličasti i poluelipsati.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 snezanapolis.com

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Na stenovitom, isturenom vulkanskom masivu severnih padina Fruške Gore, uz koje je Dunav ukopao duboko usko korito i oko koga pravi jedan od većih zavijutaka u svom srednjem toku prema jugoistoku, formirano je naselje Petrovaradin. Neposredno iznad i ispod Petrovaradina, Dunav je veoma rasplinut i širok, čak i do nekoliko kilometara, dok je na ovom mestu njegovo korito suženo na oko 350 m, što je davno uočeno i već nekoliko hiljada godina redovno korišćeno za prelazak sa jedne obale na drugu, bez obzira na nešto brži tok matice reke.
Velika austrijska tvrđava, podizana između 1692. i 1780. godine, dominira na visokoj obali Dunava potpuno prekrivši ostatke ranijih utvrđenja na Petrovaradinskoj steni. Ozbiljnijih arheoloških istraživanja same tvrđave i njene neposredne okoline nije bilo sve do nedavnih zaštitnih iskopavanja koja su pokazala da su ustaljena mišljenja o arheološkoj jalovosti Petrovaradinske stene ishitrena razmišljanja onih koji su inertno smatrali da je prisustvo bastiona Marije Terezije jedini, iako maestralni, civilizacijski domet mesta. Zaštitna istraživanja Petrovaradinske tvrđave koja su na prostoru Gornje tvrđave započela 2002. godine, rezultirala su nemerljivim doprinosom u popunjavanju istorijske linije stene na kojoj je grad podignut
Ona su otkrila potpuno novu, do sada nepoznatu sliku iz prošlosti Petrovaradina. Najstarije stanište čoveka, verovatno neandertalca, nedavno je posvedočeno na Gornjoj tvrđavi sa preko dve hiljade alatki. Ovi dragoceni, civilizacijski najvredniji nalazi nisu zasenili otkrića nekoliko kulturnih stratuma potonjih vremena. Praistorijski bedem sa palisadom i širokim rovom upućuje na značajnu ulogu Petrovaradinske gradine u vekovima pre dolaska rimljana na Dunav. Obimom i položajem on je prednjačio u odnosu na obližnje savremene gradine, a poslužio je i rimskim legionarima u izgradnji bedema Kuzuma. Ta trasa gradinskog i kasnije rimskog utvrđenja, prepoznatljiva je na terenu i tokom čitavog srednjeg veka. Upravo za period dominacije ugarske kraljevine vezuje se kulturološki i arhitektonski najvrednije razdoblje istorije Petrovaradina kada je izgrađena cistercitska opatija Belafons, jedan od najprestižnijih samostana tog vremena.
Austrijska monarhija je početkom XVIII veka pretvorila Petrovaradinski plato u nesavladivi hrišćanski bastion, skoro sasvim uklonivši znatne ostatke opatije. Mesto crkve i klostera teško je pritisnuto zgradom Arsenala, najveće građevine barokne citadele. Tako je sjajni primer sakralne arhitekture katoličke Evrope - sa svim dostignućima sažetog ali prefinjenog arhitektonskog izraza - ustupio mesto remek delu druge vrste dostojnom da, po građevinskim dometima u baroknom stilu, nasledi produhovljenijeg srednjovekovnog prethodnika.

Petrovaradin je fortifikaciono-urbanistička celina na desnoj obali Dunava, nasuprot Novom Sadu. Na mestu rimskog Kuzuma nastao je u srednjem veku Petrikon, čiji su ostaci srušeni 1690. Od 1692. do 1780. traje izgradnja sadašnjeg Petrovaradina. Na uzvišici iznad Dunava sagrađena je Tvrđava, kao fortifikacioni objekat po sistemu francuskih utvrđenja graditelja Vobana, a prema projektu austrijskih vojnih inženjera Marsiljija, Kajzersfelda i Vamberga. Sastoji se iz Gornjeg i Donjeg grada. Gornji grad je Tvrđava u užem smislu, opasana visokim bedemima sa strmim serpentinastim odsecima. Donji grad čini malo naselje sa mrežom uskih ulica i višespratnih zgrada sa malim dvorištima. Zaštićen je otkopima i bedemima. U Gornjoj tvrđavi izgrađen je niz podzemnih laguma i galerija, ukupne dužine 16 km. Na njoj se nalaze: Arsenal - Mamulina kasarna, Jednostavna kasarna, Duga kasarna, Oficirski paviljon i Toranj sa satom. Od nekoliko porušenih objekata treba pomenuti Linhenštajnovu kasarnu. U Donjoj tvrđavi - Vaserštatu, pored kompleksa oficirskih stanova sa magistratom, nalaze se bolnice, stari arsenal, zgrada kasarne i druge javne zgrade. U njoj je rođen ban Josip Jelačić. Ispod same Tvrđave je župna crkva Sv. Juraja, a pravoslavna je u gradu. Vodena kapija danas je porušena. U okviru bedema je nova Beogradska kapija.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 hr.wikipedia.org

 adnos.org

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Rimokatolička crkva Marije Snežne na Tekijama u Petrovaradinu, sazidana je sa leve strane puta koji vodi ka Sremskim Karlovcima i Beogradu. Današnji izgled dobila 1881. godine, kada je po projektu arhitekte Hermana Bolea i uz veliko zauzimanje župnika i književnika Ilije Okrugića i biskupa Josipa Juraja Štrosmajera izgrađena nova crkva. Tada su u enterijeru postavljena tri nova oltara, skulpture i zvona. Prvu kapelu na ovom mestu izgradila je grofovska porodica Brauner kao spomenik na mestu pogibije generala Braunera tokom bitke i pobede hrišćanske vojske nad Turcima 5. avgusta 1716. godine, kada je praznik ove svetiteljke. Crkva je jednobrodna građevina, produžena iza oltarskog dela sakristijom. Brod je podeljen udvojenim pilastrima na tri traveja i širi je od oltarskog prostora i sakristije. Zasvođenje broda izvedeno je poluobličastim svodom sa rukavcima, a oltarski prostor dubokom kupolom. Na njenom vrhu postavljeni su krst i polumesec kao simbol koji ukazuje na to da je ova bogomolja pripadala i hrišćanima i muslimanima. Iznad priprate je hor sa orguljama. Manji prostor priprate flankiran je kulama - zvonicima kvadratne osnove u koje je smešteno kružno stepenište. Na zvonicima su visoke, plehom pokrivene kupaste kape, a uz njih još četiri nad uglovima, manjih dimenzija. Otvori su izvedeni u formi romaničkih bifora, slepih trifora i rozetom nad glavnim oltarom. Glavni portal, kao i svi prozori na zidovima objekta konstruisani su polukružno. Horizontale su izvedene zupčastim i stepenasto profilisanim frizovima. Krov crkve je dvoslivan, pokriven biber crepom. Uz istočni, podužni zid, izgrađena je nadstrešnica od drveta sa vešto rezanim rubovima. Na istočnoj fasadi nalazi se nadgrobni spomenik sa nadgrobnom pločom (u nivou tla) sveštenika i književnika Ilije Okrugića Sremca. Spomenik i nadgrobna ploča su od ružičastog mermera sa tekstom na latiničnom pismu. Dimenzija spomenika je 80x110 cm, a dimenzija ploče je 193x100 cm. Na zapadnom zidu crkve je spomen-ploča poginulim, nestalim i umrlim stanovnicima Petrovaradina u Prvom svetskom ratu. Ploča je od crnog mermera, dimenzije 115x200 cm, sa tekstom na latiničnom pismu. Ploča je postavljena 1934. godine i sadrži spisak od 96 imena. Ispred crkve nalazi se kameno Raspeće, na postamentu od kamena. Južno od crkve, napravljena je Kalvarija sa 14 postaja - križnog puta.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 sh.wikipedia.org

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Prostorna kulturno istorijska celina u Sremskoj Kamenici obuhvata spahijski posed sa kraja HVIII i početka HIH veka sa dvorcem, pomoćnim zgradama i prostranim parkom i predstavlja jednu od najreprezentativnijih celina spahijskih poseda iz ovog vremena. Koncipirana u klasicističkom stilu, ukomponovana u prostor engleskog pejzažnog vrta ukrašenog skulpturama, sa rastinjem koje se slobodno razvija, zgrada dvorca građena je u etapama, od 1797. do 1811. godine. Današnji izgled dobila je rekonstrukcijom i dogradnjom iz 1834-36. godine, kada je uređen i park oko dvorca. Ekonomski objekti dovršeni su 1850. godine. U HIH i početkom HH veka, sve do 1918. godine, dvorac sa parkom se nalazio u posedu vlasteoske porodice Karačonji. Na severoistočnoj fasadi, nad ulazom, nalazi se i ploča sa zapisom o vlasnicima imanja - plemićkoj porodici Marcibanji. Dvorac je pravougaone osnove, formiran od četiri objekta koji formiraju atrijumsko dvorište. U dekorativnoj obradi dosledno je korišćen klasicistički stilski repertoar sa kolonadama dorskih stubova, trougaonim timpanonima iznad prozora, dekorativnom plastikom na fasadama i stilizovanom ornamentikom od kovanog gvožđa.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 spomenicikulture.mi.sanu.ac.rs

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Kuća u Sremskoj Kamenici, u Karađorđevoj ulici br. 21, podignuta je 1797. o čemu svedoči natpis izveden u malteru na donjem delu uličnog zabata. Postavljena je na uličnoj regulacionoj liniji, a po vertikali se sastoji od podruma, prizemlja i tavanskog dela. Do adaptacije to je bila kuća uobičajenog trodelnog rasporeda, sa tremom, zidanim stubovima i otvorenim arkadama. Zgrada ima bogatu dekoraciju ulične fasade, sa baroknom kiblom koja se završava dvema volutama, ispod koje je plastično izveden motiv svevidećeg oka. Donje ivice kible se završavaju četvrtastom volutom - meandrom. Kuća je adaptacijom unutrašnjeg prostora i naročito zatvaranjem trema izgubila prvobitne karakteristike i danas služi kao stambeni objekat.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 spomenicikulture.mi.sanu.ac.rs

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Crkva je građena od 1742-1758. godine kao poslednji odjek podržavanja naših starih zadužbina. Jednobrodna je sa petostranom oltarskom apsidom, širokim pravougaonim pevničkim prostorimam, podužnim naosom i desetostranim kubetom na preseku transepta. sazidana je od pritesanog kamena peščara žućkaste boje, prošarane ciglama, fasade oživljene nizom slepih arkada i arkatura u kombinaciji kamena, opeke i maltera. Prozori su kamene bifore. Pretpostavlja se da je zidne slike radio Amvrosije Janković 1760. godine. Slike su rađene uljem na osnovi od crvenog bolusa. U polukaloti oltarske apside je ilustracija damaskinove himne 'O tebe radustsja obradovaneje' (15 m2). Više ulaznih vrata su Blagovesti (76x130 cm). Na stubovima u priprati su Bogorodica sa Hristom (46,5x30 cm) i Isus Hristos (46,5x50 cm). U naosu je Krunisanje Bogorodice (2x3m) a u niši proskomidijeEuharisteja (12x65 cm). Ikonostas je slikao Stefan gavrilović (1800. godine sklopljen ugovor). Ikone u soklu su: prve ikone nema, Sretenje, Uspenje Bogorodice, Isceljenje oduzetog, Krštenje, Vaskrsenje Lazarevo. Prestone ikone su: sv. Simeon, sv. Nikola, Bogorodica, Isus Hristos, Jovan Krstitelj, sv. Sava arhiepiskop srpski. Na carskim dverima Blagovesti , na južnim anđeo vodi Tobiju, na severnim arhanđel Mihailo. Nad južnim dverima su Ulazak u Jerusalim, nad se imena ne mogu porčitati. Desno od sv. Trojice su, dole - vaskrsenje i Silazak sv. Duha; apostol i jevanđelisti Matej i apostol Toma, gore - još četiri apostola. Ispod monumentalnog krsta sa strane su ikoe Bogorodice i Jovana Bogoslova, a više njih dva kružna medaljona, niže Bogorodice i Jovana Bogoslova su po tri ovala, dva dole i jedan gore, i u njima stojeće figure, verovatno proroka Rezbarija ima klasicistički smisao. Na Bogorodičinom tronu je gore Bogorodica i potpis Mihailo Radosavljević iz 1786. godine. Dole je prikazan Izvor života. Na arhijerejskom tronu je arhijerej i manje figure sa strane. U crkvi se nalazi i ikona sv. Arhangela Mihajila, rad Steve Todorovića, dim. 170x130 cm. U crkvi se takođe nalaze jedna rukopisna knjiga, četiri štampane knjige (3 jevanđeljai trebnik, svi iz XVII veka) i više crkveno-administrativnih knjiga. Pravoslavna crkva posvećena rođenju presvete Bogorodice građena je od 1742-1758. godine u duhu srpske srednjovekovne arhitekture sa elementima baroka. Jednobrodna je građevina sa petostranom oltarskom apsidom, širokim pravougaonim pevničkim prostorimam, podužnim naosom i desetostranim kubetom na preseku transepta. Zidana je u kombimaciji pritesanog kamena peščara, žućkaste boje i cigala. Na fasadama je niz slepih arkada u kombinaciji kamena, opeke i maltera. Prozori su kamene bifore. Uz zapadno pročelje sredinom XVIII veka dozidan je kameni trospratni zvonik sa naglašeno visokom baroknom kapom. Prvobitni ikonostas iz 1753. godine kao i živopis iz 1754. godine oslikali su Jovan Vasilijevič i Vasilije Ostojić, spajajući tradicionalni pravoslavni ikonopis sa baroknim koloritom, svetlom i perspektivom. Današnja oltarska pregrada, rezbarski rad Marka Vujatovića iz 1797. godine, dekorisana je u baroknom maniru sa naglašenom simetrijom bliskoj klasicizmu. Ikonostas sa kraja XVIII veka, rokajnog kolorita, rad je Stefana Gavrilovića iz 1802. godine. U crkvi se nalazi i ikona arhanđela Mihajla koju je naslikao 1856. godine slikar Stevan Aleksić. Pretpostavlja se da je zidne slike radio Amvrosije Janković 1760. godine. U crkvi se takođe nalaze jedna rukopisna knjiga, četiri štampane knjige (3 jevanđeljai trebnik, svi iz XVII veka) i više crkveno-administrativnih knjiga. Jedna rukopisna i četiri stare knjige u crkvi zaštićene su posebim rešenjem Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture, Petrovaradin, broj 667 od 7. decembra 1966. godine.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 sr.wikipedia.org

 sh.wikipedia.org

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Nalazi se u ulici Jovana Jovanovića Zmaja br. 1, u najstarijem delu Kamenice, u neposrednoj blizini centra. Sagrađena je u drugoj polovini HIH veka. Kuća je panonskog tipa, pravougane osnove, visokog dvoslivnog krova, jednostavnih fasada bez plastičnog ukrasa. Značajna je zbog toga što je u njoj, od 1875. sa prekidima živeo i umro jedan od najpoznatijih i najplodnijih srpskih pesnika Jovan Jovanović Zmaj (1833-1904), lekar-humanista, pokretač i urednik časopisa za decu 'Neven'. U kući se nalazi Zmajev muzej sa stalnom postavkom koja obuhvata veliki broj eksponata vezanih za pesnikov život i rad. Najveći deo svojih aktivnosti Zmaj je utrošio na prigodne političke, socijalne, satirične i humorističke pesme, koje je uspeo da digne na nivo univerzalnog značenja. Bio je verni pristalica slobodoumnih ideja Svetozara Miletića i veoma je značajna njegova patriotska poezija, prožeta plemenitim, dosledno progresivnim, opšteljudskim idealima. U dečijoj poeziji, u jugoslovenskim okvirima, ostao je nenadmašan, a u proceni celokupnog stvaralaštva svrstava se među naše najveće pesnike, kako po lakoći versifikacije i kvalitetu svojih izuzetno toplih, lično akcentovanih pesama, tako i po svojevrsnoj hronici društvenih zbivanja svog doba. Obimni konzervatorski radovi na objektu izvedeni su 1973, na fasadi 1991.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 sr.wikipedia.org

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Glavna zgrada 'Englesko-jugoslovenske dečije bolniceˮ za lečenje tuberkuloze kostiju i zglobova, izgrađena 1934. godine po projektu arhitekte Hmara. Za ideju o gradnji i vođenje složenog postupka obezbeđivanja dokumenata zaslužena je dr Ketrin Makfejl, lekarka iz Škotske. Prostran slobodnostojeći objekat osnove razvučenog ćiriličnog slova 'Pˮ izgrađen je na padini Fruške gore. Visoki parter na kraju krila podignut je za jedan sprat. Krovovi su složeni, četvorovodni, pokriveni biber crepom. Na ravno malterisanim fasadama dekoracija je sasvim svedena. Ispod krovne strehe izvedeni su, ugaono postavljenim opekama, udvojeni zupčasti frizoni, a oko otvora plitka malterska profilacija. Na podu ulaznog hola izveden je teraco-mozaik sa figurom lava – simbolom Škotske. Iznad glavnog ulaza je medaljon sa simboličnom figurom dečaka i zapisom 'salvate parvulosˮ (čuvajmo decu). Uz južnu i zapadnu fasadu izrađena je široka terasa sa pogledom na Dunav i bačku ravnicu. Unutrašnja organizacija prostora je tipična za bolničke ustanove – dugački hodnici i sobe u nizu. Pomoćna zgrada pravougaone osnove, projektovana za namenu vešernice, izgrađena istovremeno kada i glavna zgrada. Zbog strmog terena jedna podužna fasada je parterna, a naspram, ka zgradi bolnice, spratna sa dve duboke terase (levo) i izbačenom vertikalom (desno). Projektom istog autora, osnovni arhitektonski elementi i dekoracija prate izgled glavne zgrade. Spomen-bista dr Ketrin Makfejl (bronza), na postamentu od crnog mermera (25x25x140 cm), postavljena 1984. godine ispred ulaza u glavnu zgradu bolnice. Autor je vajar Ratko Gigić iz Novog Sada. Spomenik kulture, stilski svedene arhitekture, promišljeno prilagođen ambijentu fruškogorske padine, poseduje kulturno-istorijske i ambijentalne vrednosti. Značajan je za istoriju zdravstva Srbije i negovanje pijeteta prema dr Ketrin Makfejl, velikoj humanitarki i prijatelju srpskog naroda.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 sr.wikipedia.org
 www.pravno-informacioni-sistem.rs

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Bitka kod Petrovaradina vođena je 1716. između austrijske i turske vojske. Turci su bili poraženi i prinuđeni na povlačenje, a sam Damad Ali-paša smrtno je ranjen. Austrijska vojska zaplenila je veliku količinu oružja i ratne opreme. Eugen Savojski, čuveni vojskovođ a i još veštiji diplomata, poreklom Francuz, istakao se u ratovima protiv Turske, najpre kod Petrovaradina 1716, a zatim prilikom osvajanja Beograda 1717, posle čega je došlo do sklapanja Požarevačkog mira. Na vrhu Vezirac između Petrovaradina i Bukovca, postavljen je 1902. spomenik posvećen velikoj pobedi Eugena Savojskog, izrađen od belog mermera, na četvrtastom postolju iznad koga se uzdiže stub iz tri dela, od kojih je najviši krst. Na donjem delu spomenika, ograđenog gvozdenom ogradom, ispisan je tekst na latinskom jeziku.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 sr.wikipedia.org

 sr.wikipedia.org

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Izgradnju nove crkve u Bukovcu započeo je 1794. zidarski majstor iz Sremskih Karlovaca Johan Eben, a nastavio je zidarski majstor Andreas Hintermajer sa pomoćnikom Antonom Fridrhom 1807. Izgleda da posao nije najbolje obavljen jer je već 1833. obnavlja novosadski zidar Matijas Frelih. Ikonostas je rezbario Marko Vujatović, karlovački majstor, koji je tokom prve četvrtine XVIII veka načinio čak 13 ikonostasa, uglavnom u Sremu. Prema ugo-voru iz 1810. ikonostas, pevnice i arhijerejski tron izveo je Stefan Gavrilović 1812-13, značajan srpski kasnobarokni slikar na koga neoklasicistička shvatanja nisu mnogo uticala i koji je ostao blizak likovnom stvaralaštvu Jakova Orfelina i Teodora Kračuna. Jedan triptih iz XVIII potiče verovatno iz starije građevine. Pripisan je Dimitriju Bačeviću, poznatom slikaru tzv. prelaznog stila, tj. ranobaroknog srpskog slikarstva. Dve celivajuće dvostrane ikone su rad nepoznatog majstora iz XVIII veka, a ostale su slikane ili obnavljane početkom HH veka, i nemaju umetničkih vrednosti, osim ako nisu preslikane. Ista zapažanja odnose se i na zidne slike na svodovima u čitavoj unutrašnjosti crkve, od oltarskog prostora do priprate i hora.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 sr.wikipedia.org

Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Dve česme u Ledincima, predgrađu Novog Sada, napravljene su u XVIII veku i to ili pre oslobođenja od Turaka ili ubrzo po njihovom odlasku, što se zaključuje po njihovim stilskim karakteristikama. Danas se nalaze neposredno uz saobraćajnicu, u porti crkve Prenosa moštiju svetog Nikole, sagrađene 1827-1829. godine. Česme imaju po dve lule, zidane su pravilno tesanim, krupnim komadima krečnjaka, sa nišama za odlaganje tasova za zahvatanje vode.
Jugozapadno od crkve je česma kojoj se pristupa stepeništem sa južne strane, a na naspramnoj strani je veliko betonsko korito. NJen dominantni ukras je dvostruko profilisan, u temenu prelomljeni luk, dok su na centralnom polju u dva nivoa ozidane tri niše sa karakteristično oblikovanim završecima. Celina je zamišljena kao zid sa nižim bočnim krovovima koji se oslanjaju na nadvišeno srednje polje. Ono je rešena zabatno i pokriveno dvoslivnim krovom. Pretpostavlja se da godina 1885, pribeležena na česmi, potiče iz doba obnove.
Česma severoistočno od crkve ranije je bila u sklopu pijace. Ima dvoslivni krov i timpanon, koji se oslanja na jak arhitrav, ukrašen rozetom. U centralnom polju česme izveden je profilisani slepi sedlasti luk koji flankiraju dve omanje niše uklopljene u lizene. Nevešto usklesana 1842. godina verovatno beleži neku popravku.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/

 sr.wikipedia.org

 fruskac.net

 sh.wikipedia.org

 fruskac.net

 www.stazeibogaze.info

 sites.google.com

 gemhunters.rs
 sites.google.com

 sr.wikipedia.org

 sr.wikipedia.org
 www.spomenikdatabase.org