putnike, radoznalce, istraživače, avanturiste, ljubitelje, bicikliste, motoriste, pešake, planinare, fotografe, putopisce, profesionalce i amatere, omladinu i penzionere, kao i sve nepomenute, knjiga
Pravac Srbija
Prikaži mapu
KOMENTARI
KOMENTARISANO
VAŠ KOMENTAR (poželjna je bilo kakva identifikacija)
POŠALjITE KOMENTAR
KAKO SMO PUTOVALI
##DIVLICA##
Snimljeno: 22.05.2022
1.
Kultura-Hram-Crkva/Pravoslavna
Crkva Sv. arhanđela Gavrila, Molovin
O B J E K T
Crkva (1)
Crkva (2)
Crkva (3)
Crkva (4)
status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; šifra:SK1451; nastanak:1801.; stil:barok,klasicizam;
Osim prozora nad kojima su blagi lukovi, na fasadi su sve ostale linije preve i pod pravim uglom. Objekt se nalazi na malom nasutom uzvišenju.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Monumentalna crkva Sv. Nikole podignuta je u drugoj polovini HVIII veka. Visinom broda i zvonika kao i gabaritom prevazilazi sremske crkve toga vremena. Koncepcijom prostora i oblikovanjem arhitektonskog ukrasa pripada savremenim baroknim rešenjima sakralnog graditeljstva. Jednobrodna je građevina s polukružnom apsidom i visokim prizidanim zvonikom. Neuobičajene su jedino segmentne izvijene lisnije prozorskih otvora na apsidi i bočnim zidovima broda. Naglašene visine hrama potencirane su udvojenim izduženim pilastrima jednostavnih profilisanih kapitela. Ispod krova izveden je jednostavan profilisani venac. Spratnost zvonika naglašena je horizontalnim kordonskim vencima, a visina i masivnost potencirani su ugaonim plitkim pilastrima sa jedinstvenim profilisanim kapitelima. Glavni ulaz je na zapadu dok se na južnom zidu nalazi bočni portal. Visoki ikonostas iz druge polovine HVIII veka rezbaren je u baroknom duhu sa izvesnim rokajni elementima. Vinova loza sa grožđem, hrastovo lišće i ružini pupoljci ovijaju se oko ikona i stubova na ikonostasu. Mitropolitski presto i pevnice, stolovi i delovi crkvenog nameštaja rezbareni su kao ikonostas, što doprinosi utisku jedinstvenog i autentič nog baroknog enterijera hrama. Ikonostas je 1787. oslikao Grigorije Nikolić, zemunski slikar. Somborski slikar Jovan Nedeljković bio je pozvan da obnovi ikonostas 1825. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1365; nastanak:1747.; stil:barok;
Podignuta je na uzvišenom platou iznad sela. Stambeni i objekti za skupove čine deo istog kompleksa.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U selu Sot u podnožju Fruške Gore, desetak kilometara severoistočno od Šida, sagrađena je krajem prve polovine HVIII veka rimokatolička crkva posvećena Sv. Katarini. Vreme podizanja određuje i predstava patrona hrama sa točkom, simbolom svetiteljkinog mučeništva, naslikana 1747. u duhu baroknih stilskih stremljenja. Kao jedan od starijih sakralnih objekata u Sremu, građevina je tokom dva i po veka postojanja pretrpela izvestan broj prepravki i dogradnji. Od istoka ka zapadu - kako je hram orijentisan - nižu se sakristija, svetilište i pravougaoni brod crkve, pri čemu je prostor sakristije najniži i najmanji, a brod najveći i najviši, pa se tako konture spomenika i u visini i u osnovi povećavaju od oltarskog dela ka pročelju građevine, koja je na zapadnoj strani završena dvospratnim zvonikom. Reprezentativnosti zapadne fasade, koja je u stepenovanju masa dobila najistaknutije mesto, doprinose i lezene koje uokviruju dvokrilni portal nadvišen polukružno završenim prozorskim otvorima zvonika. Od arhitektonskih elemenata koji na podjednako estetski kao i konstruktivni način učestvuju u spoljnoj dekoraciji, valja pomenuti kontrafore prislonjene uz južnu fasadu, na mestima gde su u enterijeru zidovima razdvojeni pojedinačni prostori građevine. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Ovi spomenici su uglavnom vezani za kugu - kao zaštita ili kao zahvalnost što je mesto kuga zaobišla. Nismo saznali istoriju i razloge postavljanja ovog kipa.
Kip Sveto trojstvo, Sot
Snimljeno: 31.03.2018, 22.05.2022
4.
Priroda-Voda-Jezero
Jezero Sot
P R I L A Z
Tabla
Info pano
O B J E K T
(video klip) Jezero
Jezero (1)
Jezero (2)
Jezero (3)
Vikendice
Pogled iz vazduha (1)
Pogled iz vazduha (2)
I Z B O R
Tabla i ... prilozi
Krug iz vazduha
P O S E T I O C I
Biljana Sremac
Jezero odmah uz put
pristup:putničkim vozilom;
Iako se nalazi uz sam put, jezero okružuje divna i čista priroda. Nekoliko vikendica sa strane ne kvare utisak.
Kamena piramida sa spomen pločama postavljena je pod krošnjama malog parka u centru sela.
Spomenik poginulim me{tanima u NOB, Quba
Snimljeno: 22.05.2022
6.
Kultura-Memorijal-Spomenik
Spomenik italijanskim partizanima
P R I L A Z
Glavna ulica (1)
Glavna ulica (2)
O B J E K T
Spomenik pred školom
Spomenik (2)
Period:Drugi svetski rat;
Spomenik je podignut kao posveta italijanskim partizanima poginulim na Sremskom frontu Nalazi se ispred škole, u centru.
Spomenik italijanskim partizanima
Snimljeno: 22.05.2022
7.
Kultura-Hram-Crkva/Pravoslavna
Crkva Sv. Dimitrija, Ljuba
P R I L A Z
U sporednoj seoskoj ulici
O B J E K T
Crkva (1)
Crkva (2)
Crkva (3)
O K O L I N A
Drvo uz crkvu
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1363; nastanak:1910.; stil:barok;
Neveliki objekt niskog tornja, ne poseduje osim ulaznih i prozorskih otvora ništa od arhitektonskih ukrasa. Neke od ikona u crkvi predstavljaju hronološu i stilsku celinu vrednu zaštite.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Selo LJuba smešteno je na zapadnim obroncima Fruške gore, par kilometara severno od Erdevika. U njemu je, na mestu starije drvene kapele sa početka HIH stoleća, podignuta 1910. crkva posvećena Sv. Dimitriju. Ova skromna bogomolja u vidu jednobrodne građevine, sa omalterisanim i okrečenim zidovima od čerpića, ima na istočnoj strani oltarsku apsidu, dok se na zapadnoj, direktno iz dvoslivnog krova pokrivenog biber-crepom uzdiže drvena konstrukcija zvonika-kule. Osim dva ulaza na zapadnom i južnom zidu, odnosno polukružno završenih prozora, fasade seoske crkve u LJubi ne nose nikakvu vrstu arhitektonske dekoracije. U unutrašnjosti hrama, niskom pregradom izdvojena je priprata od naosa, a ikonostasom oltarski prostor. Određen broj ikona (prestone, carske dveri, Deizis, apostoli, krst sa Raspećem) predstavlja hronološki i stilski jedinstvenu celinu. Datovane su zahvaljujuć i ispisanoj godini 1748. kraj Bogorodice sa malim Hristom na prestolu i na predstavi Nedremanog oka. Na dverima, u natpisu pored figure Bogorodice iz Blagovesti na dverima navodi se ime Ninko, za koje se ne može utvrditi da li pripada naručiocu ikona ili zografu baroknog opredeljenja, čija su dela prepoznata u još nekim sremskim crkvama. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1354; stil:tradicionalni; stanje:dobro; nastanak:pre 1864.;
Kuća sa uzdignutim podužim tremom (kong ili gong) i lepim dvorištem. Pravljena je od pletera i blata.
Meštani su nam rekli da u kući živi starija žena. Međutim, iako smo zvonili (na vratima postoji električno zvono) i kucali na prozore, niko nam se nije odazvao. Kapija je niska, pa smo napravili par snimaka. Bez mnogo rezultata, jer je zelenilo na dvorišnoj strani potpuno prekrilo trem koji se vidi na staroj slici koju smo skinuli sa neta.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U selu LJuba, u ulici Jugoslovenske narodne armije broj 5, podignuta je četvorodelna kuća koja po svojim karakteristikama predstavlja tipičan primer kuće sa područja Fruške gore. Tačno vreme gradnje nije poznato, ali se pouzdano zna da je u katastarsku mapu ucrtana 1864. Kuća je podignuta na zidanom soklu, sa zidovima od pletera oblepljenog blatom. Prvobitni krovni pokrivač od slame zamenjen je biber crepom. Na dvorišnoj strani zgrade nalazi se gonak sa devet hrastovih stubova i ulaz u podrum koji je ispod prednje sobe. Raspored prostorija je tradicionalan: na uličnoj strani je gostinska soba, slede kuhinja, zadnja soba i ostava. Kuća je, sudeći po sačuvanom delu, prvobitno imala bogatu floralnu dekoraciju drvene ograde koja ju je opasivala, a od koje se očuvao samo jedan deo. Drveni stubovi na tremu takođe su raskošno dekorisani. Izgubivši prvobitnu funkciju stanovanja, kuća je danas napuštena. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
"Pošumljena" tvrđava iz doba poslednjeg srpskog despota Jovana
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1347; pristup:putničkim vozilom,otežan, gusto rastinje; stanje:vidljive osnove; period:srednji vek;
Tragovi utvrđenog grada - zemljani rovovi i dve polukružne veštačke uzvišice. Od gustog rastinja vide se obrisi samo na par mesta. Vrhu prve od dve zaravni ne može se prići, trnovito šiblje je gusto isprepleno, a strmina velika. Na vrh druge se može pristupiti, prilaz je nešto manje strm i manje zarastao. Na licu mesta se prepoznaju bedemi i useci, njihov zemljani deo, čak mislim, u svoj svojoj dubini (visini). Uspon na vrh je izuzetno strm sa južne strane, dok je sa istočne mnogo blaži.
Izbodoh se na trnje, pokušavajući uspon sa juga; bezuspešno. Tek posle sam pronašao prilaz sa istoka. Popeo sam se na drugu (severnu) polovinu tvrđave, ali je rezultat bio mršav: svuda samo šiblje i rastinje, nigde ni metar pogleda za iole pristojnu fotku.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Castrum Berekszo identičan je sa nazivom savremenog mesta Berkasova u Sremu, pored koga se nalaze tragovi utvrđenog grada, u narodu poznatog kao Despotovac. O nastanaku Berkasova ne može se ništa pouzdano reći. Zna se da je od 1474. u posedu despota Vuka, a potom njego-vih sinovaca. Tokom proputovanja kroz ove krajeve grof Marsilji naišao je na njegove ostatke i na osnovu njih napravio tlocrt utvrđenja. Utvrđenje je podignuto na oniskoj, delimično veštačkoj uzvišici koja je sa jedne strane okrenuta dolini, a sa druge se oslanja na talasastu zaravan. Svaki jači napad mogao je gradu da nanese ozbiljne štete. Berkasovo su razorili Turci. Danas se vide samo zemljani radovi, i to dve nepravilne, približno polukružne zaravni opkoljene dubokim rovom, a južna i zemljanim bedemom (koji je i sam sa jugozapadne strane bio zaštićen rovom). Pored toga, još jedan bedem štiti severnu zaravan sa njene istočne strane. Ne zna se da li je tvrđava imala i gradske zidove ili su zemljani bedemi bili utvrđeni samo palisadama. Nikakva istraživanja nisu vršena. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Kao redak primer starijeg tipa sremskih ambara, sagrađen 1836. godine, od hrastovine, u skeletnoj konstrukciji, sa ispunom od tesanih dasaka, dvoslivnog krova pokrivenog biber crepom za koji se može pretpostaviti da je prvobitno bio od šindre, ovaj ambar sa tremom izvedenim u zabatnom delu podržavanjem balkona, bogato obrađenim stubovima trema i 'balkona', kao i profilacijom balkonske ograde, spada među bolje primere svoje vrste. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1348; nastanak:1778.; stil:barok;
Svi autori vrednih ikona i zidnih slika nisu potpuno identifikovani.
Zatekli smo crkvu u fazi krečenja i renoviranja. Zato je bila otvorena i u nedelju, kasno po podne.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Izvedena je u maniru baroka, između 1766. i 1778. Koncipirana je kao jednobrodna crkvena građevina sa polukružnom oltarskom apsidom na istoku. Visoki zvonik, naglašene limene kape rokajnih formi, naknadno je prizidan uz zapadnu fasadu. Skladnu i smirenu fasadnu dekoraciju čine prislonjeni pilastri i profilisan krovni venac. Reprezentativan višespratan ikonostas, bogato ukrašen barokno rokajnim motivima, rad je nepoznatog umetnika. Dugo se smatralo da je autor zidne slikane dekoracije iz 1787. Kuzman Kolarić, plodan poznobarokni slikar-dekorater. Novija istraživanja ukazuju na Andreju Šaltista iz Novog Sada, čiji je potpis pronađen i na ikonostasu manastira Privina Glava, takođe pripisivanom Kolariću. Tokom vremena slikarstvo oltarske pregrade berkasovske crkve je pretrpelo znatne promene različitim prepravkama. Za izradu živopisa angažovan je 1862. Pavle Čortanović. Bogorodičin i Mitropolitski presto ukrasio je ikonama Svetozar Popović 1910.Konzervatorski radovi su izvedeni 1982. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Vidljivih ostataka rimskih nema, ostao je samo naziv, koji su arheološka istraživanja potvrdila. Voda izvire sa dna, tako da nema vidljivog vrela. Pored bazena nalazi se jedno ograđeno vrelo, sa, takođe, podvodnim izvorištem. Pored uređenog izletišta uz Banju (rimsko kupatilo), na početku jezera Sot se nalazi još jedno takvo.
Puno vode, puno prostora, puno hladovine - divno mesto za odmor. --- Pre polaska za Bruje, seli smo u kafić u centru Erdevika. Pitali smo grupu meštana za susednim stolom za najbližu pekaru. "Pravo niz ulicu, 200 metara" - reče jedan, dok drugi uskače: "Nema toliko, tu je odmah, na 50 metara". Preraste ovo odmah u spor između njih dvojice, koji se na kraju završi opkladom. Ne prođe ni minut, stvori se tu metar na izvlačenje i krenuše svi niz ulicu u premeravanje. Tačno 100 metara! Niko nije dobio, obojica promašili za duplo.
Rimsko kupatilo i jezero Bruje
Snimljeno: 31.03.2018
13.
Kultura-Manastir
Manastir Privina Glava
O B J E K T
Stara crkva (1)
Stara crkva (2)
Stara crkva (3)
Stara crkva (4)
O K O L I N A
Prozor (1)
Prozor (2)
Prozori
P O S E T I O C I
Manastir sa najvećim brojem crkava
status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; šifra:SK1038; stil:barok;
Manastirska crkva, Saborna, inače spomenik kulture od izuzetnog značaja, nije jedina u porti manastira. Ima ih još tri i mada su novijeg datuma, estetki se potpuno uklapaju u manastirski kompleks.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Po legendi, manastir je osnovan u XII veku kao zadužbina nekog Prive (Pribe), po kome je dobio ime. Turska dokumenta iz 1566/67. potvrđuju njegovo postojanje, a tokom 1688, u Austroturskom ratu, stradao je i opusteo. Na prostoru nekadašnje kasnosrednjovekovne crkve podignut je sredinom HVIII veka manastirski kompleks koji čini crkva Sv. arhanđela Gavrila i Mihaila i zidani dvospratni konaci sa južne i istočne strane. Hram ima trikonhalnu osnovu sa kupolom na slobodnim stupcima. Konhe su spolja petostrane. Priprata je posebna prostorna jedinica, poluobličasto zasvedena, a uz njenu zapadnu fasadu dozidan je krajem HVIII veka masivni, dekorisani zvonik. Očuvani ikonostas sa rokajnom rezbarijom predstavlja izuzetno kvalitetan umetničko-zanatski rad nepoznate radionice. Sudeći po zapisu iz 1791. u pevnici, pretpostavlja se da je oslikavanje ikonostasa, ikona na stubovima pred oltarom i ikona na prestolima kao i zidne slike u čitavoj crkvi izveo Kuzman Kolarić. Ovo slikarstvo karakteriše lak crtež manirističko-barokne linije i kolorit pastelnih tonova. U crkvi su se nalazili portreti viđenijih ličnosti crkvene istorije, radovi Aksentija Marodića, Teodora Ivanovića, Butkovića i dr. Tokom 1954-56. obavljeni su skromniji konzervatorski zahvati, a od 1987. vrše se obimniji radovi na obnovi manastirskog kompleksa i restauracija i konzervacija ikonostasa. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1358; stil:barok;
Prvobitno je građen kao letnja biskupska rezidencija, a odmah po izgradnji više puta je menjao namenu. Služba u hramu se vrši na staroslovenskom i rusinskom. Sem hrama zdanje ima i dva vrtića, a jedan je za decu sa specijalnim potrebama. U zgradi su i sobe za učesnike raznih manifestacija Šidu. Zdanje ima status spomenika kulture od velikog značaja.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sagrađena je oko 1780. kao rezidencija Vasilija Božičkovića, biskupa novokanonizovane unijatske biskupije (1776). U okviru pravougaone jednospratne građevine tipične za drugu polovinu HVIII veka, projektovana je crkva smeštena u južnom traktu. Skromno obrađeno zidno platno raščlanjeno je kordonskim vencem, plitkim pilastrima i profilacijom koja naglašava glavni ulaz. Pored strmog četvorovodnog krova, poseban akcenat kompoziciji daje bogatije oblikovani zabat nad ulazom u crkvu i barokni zvonik, ukazujući svojom izdvojenošć u na namenu ovog dela zgrade. Početkom treće decenije HH veka tu je osnovan samostan grkokatoličkih redovnica (Rusina), dok je za vreme II svetskog rata u zgradi bila smeštena partizanska bolnica. Posle rata u zgradi 'Ruskog dvora' nalazila se muzička škola, dok je danas to ponovo samostan grkokatoličkih redovnica. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Sadašnja adresa: Ul. Save Šumanovića 118 Prema google-streets na navedenoj adresi ne postoji takav objekt.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Zastupljen je i princip da štampariju ne može osnovati pojedinac nego da ona mora biti svojina stranke, znači akcionarska zadruga zemljoradnika iz Šida i okolnih sela. Zbog toga je Korać i predložio da se upiše 1.000 zadružnih deonica, svaka po 25 kruna. Na ovaj način su mogla da se obezbede potrebna finansijska sredstva za osnivanje štamparije i knjižare i da se obezbedi sve drugo što je neophodno za rad štamparije. Udeli su mogli da se plaćaju u ratama a štamparijom se upravljalo u smislu trgovačkog zakona i svaki akcionar (ulagač) je mogao svoja sredstva koja je uložio da dobije nazad kad god to zaželi ali posle isteka od pet godina. Zemljište gde je trebala da se podigne zgrada štamparije poklonio je Đoka Pivarević, a ostali seljaci su prevozili materijal i pomagali prilikom podizanja zgrade. Kada je zgrada podignuta, kupljena je jedna stara mašina od partijske 'Pučke tiskarne', dok je celokupan štamparski materijal nabavljen u Pešti od nekadašnje knjižare Ranka Milića. Tako je otvorena štamparija u Šidu, a prvi broj 'Prava naroda' štampan je 24. novembra 1909. godine. List je štampan jedanput nedeljno, petkom, naizmenično ćirilicom i latinicom u dve hiljade primeraka i rasturan je među seljacima Srema, Slavonije i Hrvatske. Glavni faktor štamparije bio je Đorđe Todorović, sinovac Pere Todorovića, poznatog političara i novinara iz Beograda. Administraciju i rasturanje štampe vodio je Lazar Đorđević. Prvih godina kao učenici radili su Aca Radivojšić i Miloš Đorđević. U upravnom odboru do 1914. godine bili su još pored Vitomira Koraća i LJubomira Crepulića, Ignjat Koički, Đura Dančo, Dušan Kekić, Nedeljko Bašičević, Andrija Torma, Ika Stanojević, Stevan Mirković i Petar Acić. U štampariji je pored novina štampan još i propagandni materijal Socijalističke stranke, knjige poznatih socijalističkih pisaca, kako naših tako i stranih. Od naših pisaca štampane su knjige Svetozara Markovića, Dimitrija Tucovića, Dušana Popovića, Filipa Filipovića, Vitomira Koraća i Triše Kaclerovića. Od stranih pisaca štampani su prevodi austrijskih socijalista Adlera, Kauckog, Sombarta, nemačkih Berštajna i Bebela, francuskih Prudona i Sen Simona. Štampani su takođe i kraći prevodi Marksa i Engelsa. Ova štamparija je bila veoma cenjena i u radničkim krugovima. To je bila prva štamparija u Hrvatskoj, Slavoniji, Sremu, Bačkoj i Banatu, koja nije bila vlasništvo privatnika, nego jedne partijske organizacije koja se pre svega borila za radnička prava, političke slobode i bolje uslove rada, pre svega za osmočasovno radno vreme i zdravstvenu zaštitu zaposlenih.Kada je 1910. došlo do velikog štrajka štamparskih radnika u N.Sadu, oni su u dogovoru sa svojim drugovima iz Šida prebacili 30 šegrta u Šid i smestili ih kod pojedinih članova Socijalističke stranke . Tek kada su poslodavci u N.Sadu izašli u susret štrajkačima ovi šegrti su vraćeni u Novi Sad. Posle Todorovića faktori u štampariji su bili Aleksandar Zaharić, Stojan Tanić i Dragutin Pleša ( posle 1914. g.) Kada je 1914. izbio Prvi sv. rat štamparija je prestala sa radom i tek 1921. počela ponovo da radi. Ponovo je štampano 'Pravo naroda'. Za upravnika je izabran Juraj Bukšek a za glavnog i odgovornog urednika Dragutin Beker. Krajem 1923. štamparija je prestala sa radom, prešla u privatno vlasništvo pošto je G.O. Socijalističke stranke prodao Dušanu Babiću iz Šida.U periodu od 1927. do okupacije ova štamparija je štampala razne obrasce, od 1927-1930 štampan 'Rad', patrijski list Okružnog odbora Radikalne stranke za Srem. U to vreme se štampa zdravstvena biblioteka narodu pristupačnim jezikom, sa temama iz narodnog zdravlja. Ovu biblioteku, u vidu brošura manjeg formata uređivao je dr Andrija Štampar, kasnije poznati stručnjak za narodno zdravlje i higijenu sela. Poslednjih nekoliko godina biblioteku je uređivao i na njoj sarađivao dr Kosta Grčić, sreski lekar u Šidu. Od 1926 -1931. u štampariji je radio Josip Haramina a od 1931-1948., sa prekidom okupacije, Milenko Babić. Godine 1948. štamparija je nacionalizovana. Između dva rata u šatmpariji su radili sledeći radnici: LJubomir Ninković, Vojin Rajšić i Omerka Knežević. Kada je 1941. propala Jugoslavija štampariju su preuzele ustaše i za celo vreme rata ona je radila u znatno smanjenom obimu-štampala je samo obrasce za potrebe ustaške vlasti. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ambar je star oko stotinu godina, od drveta je, skladnih dimenzija, očuvan, dekorativan. Objekat je odignut od zemlje i postavljen na soklu od cigalja u visini od jednog metra. Služi za smeštaj i čuvanje zrnaste hrane. Malih je dimenzija, bez trema. Tipičan je predstavnik tradicionalne narodne arhitekture. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1361; stil:tradicionalni;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Vajat u Šidu, Ul. Zmaj Jovina br. 27, 0.Šid Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Veliko ravničarsko jezero sa obiljem sadržaja. Obala oko jezera je delimično uređena. Na samom pristupu, pred mostom koji prelazi preko brane, uređen je mali centar za izletnike, ali očigledno se ne održava redovno.
Ispod kuća u naselju Belnjača, ali i širem okruženju nalazi se velika rimska nekropola. Sarkofag pronađen na ovoj lokaciji izložen je u dvorištu Galerije slika Save Šumanovića.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Arheološko nalazište - nekropola 'Beljnjača' nalazi se na uzvišenju oko 2,5-3 metra u odnosu na okolni teren. Pre Drugog svetskog rata deo ovog terena je korišćen kao pozajmište za ciglanu i tom prilikom su otkrivena dva sarkofaga i konstatovani su površinski nalazi antičkih opeka i građevinskog materijala, kao i velika količina fragmenata freska, što je utvrđeno prilikom iskopavanja i istraživanja u maju mesecu 1998. godine. Slučajni nalaz u novembru 1997. godine velike količine fragmenata fresaka i rimskog sarkofaga, koji je bogato dekorisan i načinjen od jednog komada kamena, spoljnih dimenzija 2,17x1,39 x 0,87 metara, postavljen na postament od četiri kamene ploče dimenzija 2,70 x 1,75 x 0,27 metara, ukazuje da je na ovom mestu postojala nekropola sa sakralnim objektima (kapela) iz perioda III - IV veka n.e. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1357; nastanak:1765. (?); stil:barok;
Veliki objekt krasi zanimljiv ikonostas i bogata dekoracija unutrašnjih zidova. Odmah uz crkvu je park sa zanimljivim biljnim aranžmanima.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Monumentalna crkva Sv. Nikole podignuta je u drugoj polovini HVIII veka. Visinom broda i zvonika kao i gabaritom prevazilazi sremske crkve toga vremena. Koncepcijom prostora i oblikovanjem arhitektonskog ukrasa pripada savremenim baroknim rešenjima sakralnog graditeljstva. Jednobrodna je građevina s polukružnom apsidom i visokim prizidanim zvonikom. Neuobičajene su jedino segmentne izvijene lissnije prozorskih otvora na apsidi i bočnim zidovima broda. Naglašene visine hrama potencirane su udvojenim izduženim pilastrima jednostavnih profilisanih kapitela. Ispod krova izveden je jednostavan profilisani venac. Spratnost zvonika naglašena je horizontalnim kordonskim vencima, a visina i masivnost potencirani su ugaonim plitkim pilastrima sa jedinstvenim profilisanim kapitelima. Glavni ulaz je na zapadu dok se na južnom zidu nalazi bočni portal. Visoki ikonostas iz druge polovine HVIII veka rezbaren je u baroknom duhu sa izvesnim rokajni elementima. Vinova loza sa grožđem, hrastovo lišće i ružini pupoljci ovijaju se oko ikona i stubova na ikonostasu. Mitropolitski presto i pevnice, stolovi i delovi crkvenog nameštaja rezbareni su kao ikonostas, što doprinosi utisku jedinstvenog i autentič nog baroknog enterijera hrama. Ikonostas je 1787. oslikao Grigorije Nikolić, zemunski slikar. Somborski slikar Jovan Nedeljković bio je pozvan da obnovi ikonostas 1825. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1359;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Podignuta je 1867. kao pivara, kasnije je pretvorena u poštu, a dugi niz godina je u njoj živeo i radio slikar Sava Šumanović. Mnogi izvori ukazuju na to da je objekat pretrpeo razne izmene i dogradnje, što otežava njegovu prostornu analizu iz vremena kada je sagrađen. Danas u ulici Save Šumanovića br. 4, pravougaonog oblika sa tri prostorije okrenute ka ulici, hodnikom i jednom prostorijom sa dvorišne strane, imala je i trem na istoku koji je kasnije bio zamenjen novim prostorijama. Zgrada je solidno građena od opeke i ćerpiča. Za razliku od dvorišnih fasada koje su bile samo malterisane, ulična je bogato dekorisana. Poseban akcenat u obradi i rasporedu elemenata arhitektonskog oblikovanja dat je središnjem rizalitu oivičenom pilastrima i trouglastim završetkom. Lučno završenim prozorima iznad kojih se nalaze baldahinski ukrasi od maltera i godina izgradnje, centralni deo fasade čini zajedno sa atikom jedinstvenu i najraskošnije obrađenu celinu. Bočni delovi kompozicije raščlanjeni su pravougaonim prozorima sa profilisanim malterskim ramom i bogato obrađenim krovnim vencem sa konzolama, između kojih se nalaze kružni tavanski otvori u obliku stilizovanog cveta. Na zgradi su konzervatorski radovi izvođeni više puta, poslednji put 1997. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1360;
Galerija najproduktivnojeg i jednog od najcenjenijih srpskih slikara Galerija je, zajedno sa zgradom, legat Savine majke.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Prizemni objekat iz HIH veka po svojim arhitektonskim vrednostima predstavlja značajan primer bogate građanske kuće. Danas u ulici Sv. Save br. 7, ranije Maršala Tita br. 11, velika i prostrana, sa odeljenjima raspoređenim u nizu u obliku ćiriličnog slova G, sadrži i dvorišno krilo pod pravim uglom. Po uobičajenim pravilima graditeljstva toga doba, posebna pažnja je bila posvećena obradi ulične fasade. Devet ujednačeno postavljenih otvora oblikovano je na isti način sa jednostavno profilisanim okvirima, i timpanonima oslonjenim na konzole u kojima su predstavljeni ukrasi u obliku pehara. Ispod dvoslivnog krova pokrivenog crepom je pažljivo profilisan potkrovni venac sa konzolama i dekorativnim ružama koje se nalaze i iznad prozora. Po raskošnosti obrade posebno se izdvaja velika drvena ulazna kapija na desnoj strani. Izuzev medaljona sa glavom lava i floralne dekoracije, na kapiji su ponovljeni i neki motivi sa glavne fasade, čime je dobijena jedinstvena i skladna celina. Kuća je bila vlasništvo porodice Šumanović. Posle II svetskog rata im je oduzeta, a 1962. pretvorena je u galeriju, kada je pretrpela znatne izmene. Po idejnom projektu arh. Ivana Antića iz 1985. izvršena je dogradnja Galerije i spajanje postojećeg prostora sa šidskom školom. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ambar se nalazi u dvorištu, sagrađen je 1806. godine (ovaj podatak je urezan na prednjoj strani direka trema kao i inicijali majstora). Majstor je bio samouk. Ambar je sagrađen od hrastovih greda i dasaka, bogato je dekorisan i skladnih je dimenzija. Ovo je jedan od starijih ambara na ovom području Srema i kao takav pogodan je za prenošenje putem vlačenja. Dvoslivnog je krova, pokriven biber crepom sa malim tremom na kome se odlažu poljoprivredne alatke vezane za žitarice. Ambar je podeljen u šest okana s tim što su dva najveća okna pomična tj. pregradne ograde se mogu ukloniti i od dva da se napravi jedno okno. Veoma dekorativno su obrađeni prednji stubovi na gonku u obliku pravougaonika, elipsi sa stubićima, sa urezanim cvetnim motivima u pravougaonim podelama kao i sa klasjima žita u ornamentici što govori da je ovo poljoprivredni objekat. Postavljen je na ciglenom postamentu u visini šest redova cigli i to iz tri dela, u širini četiri horizontalno postavljene cigle na levom i desnom kraju kao i u sredini na pet redi cigala. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1352; nastanak:1890.; stil:neogotika;
Crkva je potpuno zaklonjena zelenilom. Našao sam jedan jedini ugao iz koga se može snimiti toranj (skoro) u celini. Ostalo možete videti na licu mesta.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sagrađena je 1890. pod preovlađujućim uticajima neogotike. Orijentisana je u pravcu sever-jug, a koncipirana kao jednobrodna izdužena crkvena građevina sa poligonalnom oltarskom apsidom i pravougaonim bočnim prostorima, od kojih zapadni služi kao sakristija. Visokim zvonikom, uz koji su sa obe strane prizidane jednospratne kule, završava se južno pročelje. Unutrašnjost hrama je podeljena na tri traveja zasvedena krstastim svodovima. Veliki broj prozorskih otvora, od kojih su mnogi ukrašeni vitražima, doprinosi utisku monumentalnosti, na kojoj je naročito insistirano kada je unutrašnji prostor u pitanju. Dekorativnost fasada naglašena je kontraforima sa zapadne, istočne i severne strane. Glavni ulaz je flankiran stupcima iznad kojih su luneta sa plastično obrađenom predstavom Hrista i timpanon. Ukras zvonika čine horizontalni profilisani venci kojima je obeležena spratnost i niz slepih arkada u vrhu. Bogata drvorezba 'po ugledu na tirolske oltare' i slikana dekoracija ikonostasne pregrade rad su anonimnih autora nesumnjivih zanatskih sposobnosti i likovnih iskustava. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Centralni trg u selu nazvan je Trg mladih. Park čine paralelno sađeni drvoredi sa obe strane glavne ulice. Proteže se duž celog jednog bloka od preko 300 metara, a s obzirom da celom dužinom ide 6 do 8 nizova stabala, to je izuzetno velika količina kiseonika po glavi svakog žitelja.
Park na trgu mladih, Erdevik
Snimljeno: 22.05.2022
27.
Kultura-Hram-Crkva/Pravoslavna
Crkva Sv. Nikole, Erdevik
P R I L A Z
Ulaz u portu
O B J E K T
Toranj crkve
Crkva
Unutrašnji prostor crkve
Ikonostas
Mobilijar
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1351; nastanak:1804.; stil:barok,klasicizam;
Ikonostas sa vrednim ikonama bogato je izrezbaren i ukrašen. Crkva je u skorije vreme sređivana. Mobilijar je restauriran.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sagrađena je 1804. u duhu klasicizma kao jednobrodna građevina skladnih proporcija, sa polukružnom oltarskom apsidom na istoku i reprezentativnim zapadnim pročeljem, kojim dominira visoki zvonik. Uz njega su sa obe strane prizidane jednospratne kulice. Skladno ukomponovanu fasadnu dekoraciju čine prislonjeni pilastri i višestruko profilisani potkrovni venci. Uska limena kapa zvonika, čija je spratna podela naglašena bogato profilisanim vencima, potencira nameru graditelja da kod erdevičkog hrama stvori utisak stremljenja u visinu. Ikonostasna rezbarija iz 1806. rad je Joanesa Lašoka i Sigismunda Egermana. Za slikanu dekoraciju oltarske pregrade angažovan je 1817. Georgije Bakalović, koji je autor i zidnih slika u oltaru. Ovo je prva veća Bakalovićeva naruxbina koja, i pored očiglednih uticaja baroka, predstavlja zrelo klasicističko ostvarenje, na kome je prepoznatljiv njegov karakterističan koloristički temperament. Ostale partije na zidovima oslikao je Jovan Nedeljković 1829. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Spomenik se nalazi na centralnom trgu, okružen zelenilom velikog parka. Centralni trg u selu nazvan je Trg mladih.
Spomenik palim borcima i `rtvama fa{izma, Erdevik
Snimljeno: 22.05.2022
29.
Priroda-Šuma-Stablo
Dva stabla hrasta lužnjaka u Gibarcu
O B J E K T
Dva hrasta (1)
Dva hrasta (2)
Dva stabla (1)
Dva stabla (2)
Dva stable rastu jedno uz drugo, deli ih svega pola metra. Na licu mesta nema nikakvog obeležja zaštićenog spomenika prirode.
Nismo našli opis i razloge zaštite na nekom službenom sajtu. Dimenzije, krošnja i starost nisu kod ova dva stabla izuzetan atribut (po našoj laičkoj proceni).
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Dva stabla hrasta lu`waka u Gibarcu
Snimljeno: 22.05.2022
30.
Kultura-Memorijal-Spomenik
Spomenik palim borcima NOR, Gibarac
P R I L A Z
Spisak prvi
Spisak drugi
O B J E K T
Spomenik (1)
Spomenik (2)
period:Drugi svetski rat;
Spomenik čini trostrani betonski beli obelisk sa, takođe, trostranim postamentom na kome su sa dve strane spiskovi poginulih u toku NORa. Meštani kažu (što je i verovatno) da je na vrhu obeliska stajala petokraka, ali je uklonjena od strane neoznatih.
Spomenik palim borcima NOR, Gibarac
Snimljeno: 22.05.2022
31.
Kultura-Hram-Crkva/Rimokatolička
Crkva Sv. Ivana Nepomuka, Gibarac
P R I L A Z
Zapis o obnovi crkve
O B J E K T
Crkva (1)
Crkva (2)
Pročelje crkve
Crkva (3)
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1362; nastanak:19. vek, polovina;
Skoro obnovljena fasada, okrečena je dvobojno. Deluje živahno.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U selu Gibarac nadomak Šida sagrađena je, početkom druge decenije prošlog veka, rimokatolička crkva posvećena Sv. Ivanu Nepomuku. Osnovni deo hrama predstavlja jednobrodna građevina koja je na istoku završena spolja petostranom oltarskom apsidom, dok se na zapa-dnoj strani uzdiže zvonik. Bočna fasadna platna su raščlanjena plitkim pilastrima, ko-ntraforima i segmentno završenim prozorima, od kojih je onaj iznad sakristije (dozidane uz južni deo prezviterijuma) nešto manjih dimenzija od ostalih. Simetrično rešeno pročelje crkve podeljeno je pilastrima na tri polja: u centralnom se nalazi ulaz u hram nadvišen prozorom, a na bočnim slepe niše. Iznad profilisanog krovnog venca je trapezoidni fronton koji prati linije dvoslivnog krova i na koji se nadovezuje četvorostrani zvonik zasečenih ivica. Na glavnom oltaru gibaračke crkve čuva se slika anonimnog ma-jstora XIX veka, izvedena u tehnici ulja na platnu, sa predstavom patrona crkve u molitvi, okruženog anđelima. Unutrašnjost crkve ukrašava zidna slika Sv. Trojice kao i drvena, delimično pozlaćena propovedaonica pokrivena baldahinom. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1349; nastanak:19. vek, sredina (?); adresa:Svetog Save 7;
Nalazi se na širokom neograđenom placu pored crkvene porte. Mali je po dimenzijama, ali ukrašen vrednom rezbarenom dekoracijom.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Tačno vreme nastanka ovog ambara, u ulici Maršala Tita br. 7, nije poznato, ali se po analogiji može pretpostaviti da je nastao sredinom XIX veka. Građen je od hrastovine u skeletnoj konstrukciji, sa tremom na čeonoj strani. Dvoslivnog je krova, sa biber crepom kojim je pokrivena i okapnica ispod zabata. Trem je zatvoren vertikalno unizanim letvama podeljenim u tri pojasa; donji od ravno rezanih, a srednji i gornji od lučno profilisanih. Stubovi trema ukrašeni su tradicionalnim načinom majstorske obrade: horizontalnom profilacijom, nazubljenom linijom i rozetama. Krajnja jednostavnost zabata ukazuje da je on nastao naknadno, kao posledica dotrajalosti prethodnog, što podrazumeva da je i prvobitni drveni pokrivač zamenjen današnjim. Mada skromnije obrade on predstavlja za Srem već sasvim redak primer ambara sa tremom na čeonoj strani. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1350; nastanak:druga četvrtina 19. veka; adresa:Svetog Save 42; stanje:solidno;
Nastao je u drugoj četvrtini 19. veka. Nosi status spomenika kulture od velikog značaja. Ono što ga odlikuje je upotrebljeni materijal. Ambar je izgrađen isključivo od drveta. Čak su i spojevi rađeni drvenim klinovima, bez ijednog parčeta metala.
Imali smo sreće, vrata kuće koja se inače ne koristi, otključao nam je komšija kome je poveren ključ. Konstrukcija je za sada u dobrom stanju, ali pošto je krov počeo da prokišnjava, trebalo bi preduzeti odgovarajuće mere što pre.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Među najreprezentativnije primere ambara sa tremom na čeonoj strani spada ovaj, u ulici Svetog Save br. 42. Vreme njegovog nastanka nije poznato ali bi se po analogiji mogao datovati približno u drugu četvrtinu prošlog veka. Građen je hrastovinom u skeletnoj konstrukciji na jakim hrastovim temeljačama. Dvoslivnog je krova pokrivenog biber crepom kojim je zamenjen prvobitni od šindre. Trem je u donjem delu zatvoren uobičajenom pregradom od dasaka u obliku parapeta, a u gornjem, profilisanim letvama. Drveni luci postavljeni između ugaonih i središnjih stubova, stvaraju utisak da su one lučno završene. Dekorativnom obradom ističu se stubovi trema. Posebno su upečatljiva dva središnja, ulazna stuba, naglašeno masivna i gotovo skulptoralno obrađena sa prorezima u gornjem konusnom delu. Zabat iako nije ukrašen, urađen je majstorski veoma solidno, od otesanih cepanih dasaka zakošeno slaganih u središnju vertikalnu gredu. Sudeći po zarezima za kosnike na ugaonim stubovima i zarezu po sredini venčanice imao je okapnicu ispod zabata. Ilustrujući jednu od faza u razvoju zgrada za smeštaj i čuvanje žita on skladnim proporcijama i bogatom dekoracijom predstavlja najizražajniji primer ambara sa tremom na čeonoj, ulaznoj strani. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1346; nastanak:1805.; stil:barok;
Prethodna, stara crkva od pletera, srušena je 1760. godine. Crkva karakteriše ikonostas sa vrednim ikonama, bogato izrezbaren i ukrašen.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sazidana je 1805. na mestu crkve od pletera, srušene 1760. Projektovana je kao jednobrodna građevina, u maniru baroka. Oltarski prostor je spolja i iznutra polukružan. Ukupnim izgledom dominira naglašeno visok zvonik, prizidan uz zapadni zid. NJegovu plastičnu dekoraciju čine ugaoni pilastri, kordonski venci kojima je istaknuta spratnost, i višestruko profilisan krovni venac. Podužne fasade su ukrašene prislonjenim pilastrima. Ravnoteža i sklad ostvareni su kombinacijom vertikalne i horizontalne podele. Svi prozorski otvori su završeni lučno. NJihova veličina i brojnost doprinose reprezentativnom izgledu unutrašnjeg prostora. Bogatu rezbu, nalik na čipku, višespratne ikonostasne pregrade izveo je Marko Konstantinović 1826. Slikana dekoracija iz 1831. rad je Konstantina Pantelića, školovanog u Beču. Osrednji crtač ali izvanredan kolorista, Pantelić u Bačincima kombinuje elemente baroka i klasizizma, ostvarajući jednu od značajnijih slikanih religioznih celina za izučavanje prelaznog perioda. Konzervatorski radovi izvedeni su 1983. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Po rečima meštana, postojao je drvored od bar četiri stabla bele topole. Jedno od stabala je bilo zaštićeno. Pošto su sada na licu mesta sam dva, ni po čemu izuzetna stabla, pretpostavljamo da je baš zaštićeni primerak uništen.
Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Bela topola, Kukujevci
Snimljeno: 31.03.2018
37.
Istorija-Naselje-Praistorija
Gradina na Bosutu
O B J E K T
Na samoj obali, pored mosta (1)
Na samoj obali, pored mosta (2)
Gornji plato lokaliteta (1)
Gornji plato lokaliteta (2)
Betonski stubić - geodetska tačka
O K O L I N A
Pogled preko Bosuta (1)
Pogled preko Bosuta (2)
I Z B O R
Šta se može videti kroz trnje ...
... i čičak
P O S E T I O C I
Ovde je život bujao vekovima
period:bakarno doba,gvozdeno doba; status:arheološko nalazište od velikog značaja; šifra:AN0122;
Višeslojno naselje sa nalazima od neolita do srednjeg veka. Delimično oštećeno izgradnjom puta. Obeleženo je tablom pored puta, ali je sam plato prepušten šiblju i korovu.
Mesto za parkiranje je na pedesetak metara prema Vašici. Na platou smo primetili mnogo tragova nasumičnog kopanja; amateri-radoznalci?
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Lokalitet Gradina nalazi se u ataru sela Vašice kod Šida, na levoj obali Bosuta. Svojim položajem i visinom dominira okolnim terenom. Rezultati dosadašnjih istraživanja pokazali su da se radi o višeslojnom praistorijskom naselju sledeće hronološko-stratigrafske slike: neolit - naselje sopotsko-lenđelske kulture; eneolit - kultura Boleras Černavoda II; rano i srednje bronzano doba - vinkovačka i vatinska kultura; starije gvozdeno doba - materijal bosutske kulture sa tri razvojne faze; mlađe gvozdeno doba - naselje Skordiska. Vertikalna stratigrafija doseže debljinu oko 6 m. U okviru starijeg gvozdenog doba (koje je stratigrafski zastupljeno na 3,15 m) izdvojena je bosutska kulturna grupa. Tokom ovog razdoblja građene su nadzemne kuće sa podnicama formiranim od nekoliko slojeva barske gline, koje su potom glačane. Osnove peći i većih ognjišta fundirane su keramikom i drugim materijalom. U srednjem veku na manjem delu Gradine nalazila se nekropola, a oko lokaliteta formiralo se kasnosrednjovekovno naselje. Arheološka istraživanja ovog nalazišta vršena su u dve etape: tokom 1964/65. i između 1975-88. godine. Danas je Gradina oštećena izgradnjom savremenog puta Batrovci - Šid. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1353; nastanak:1770.; stil:barok;
Doziđivanjem zvonika kao i bočnih strana koje vizuelno stapaju zvonik sa ivicama pročelja, stvoreno je jedinstveno arhitektonsko rešenje. Kako su se Hrvati iz mesta iselili tokom devedesetih godina, objekt je neko vreme korišćen potpuno nenamenski.
Crkvu smo zatekli u renoviranju.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U selu Kukujevci, smeštenom desetak kilometara jugoistočno od Šida, sagrađena je 1770. rimokatolička crkva Sv. Trojstva. Uz jednobrodni hram podignut je zvonik sa bočno dozidanim odeljenjima, čijim je fasadama - dijagonalno postavljenim u odnosu na čeoni i podužne zidove građevine - vešto prebrođena razlika u širini između naosa i zvonika. Visoki sokl, plitki pilastri, profilisani horizontalni venci i uski prozori predstavljaju dominatne arhitektonske elemente u spoljašnoj obradi crkve. Piramidalno završen zvonik, tek za trećinu viši od glavnog dela hrama i bez karakterističnih baroknih obeležja, doprinosi monolitnoj silueti spomenika. Kako je građevina orijentisana u pravcu sever-jug, petostrani prezviterijum smešten je na severnom kraju crkve, dok se na istočnoj strani nalazi sakristija. U kukujevačkom hramu čuva se slika mađarskog umetnika Falkonera, datovana u početak XIX veka, sa predstavom Skidanja Hristovog tela s krsta. Crkva Sv. Trojstva bila je znatno oštećena tokom II svetskog rata; posleratne obnove nisu joj vratile prvobitni izgled. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Živan Milisavac (srpski književnik, akademik, sekretar i predsednik Matice srpske) rano je prihvatio levičarske ideje. Kao student bio je jedan od organizatora Omladinskog kulturno-privrednog pokreta (OMPOK) 1936. godine i urednik omladinskog lista Naš život (1936-1938). U septembru 1939. pozvan je na odsluženje vojnog roka u protivavionskoj odbrani u Beogradu, a zatim u garnizon u Aleksincu. Zbog komunističke delatnosti vojni rok mu je produžen, pa je u vojsci ostao sve do kapitulacije aprila 1941. Prvih godina Drugog svetskog rata u Jugoslaviji živi ilegalno u Sremskoj Kamenici, da bi se u septembru 1943. priključio partizanima. U IV vojvođanskoj brigadi bio je zadužen za kulturno-prosvetni rad, a kada je brigada prešla u Istočnu Bosnu, postavljen je za komesara prateće čete brigadnog štaba. U februaru 1944. premešten je u Agitprop Glavnog štaba Vojvodine, gde je radio na informativnim biltenima. Od maja 1944. do oslobođenja Novog Sada, 29. oktobra 1944, uređivao je partizanski list Istina. NJegova kuća značajna je po tome što su u njoj u periodu od novembra 1943. do 22. jula 1944. godine održavani sastanci OK KPJ i Narodno-oslobodilačkog odbora za Srem, na kojima su donošene odluke važne za razvijanje ustanka i organa narodne vlasti u ovom kraju. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Ku}a u Ul. Lole Ribara 21, Batrovci
Snimljeno: 22.06.2019
40.
Kultura-Memorijal-Memorijalni centar
Spomen park Sremski front
P R I L A Z
Pred ulazom u kompleks
Pred ulazom u kompleks (2)
Informacija
O B J E K T
Centralna aleja
SFSN!
Reljefni plan bitke, od Beograda do Vinkovaca
Ploče sa nazivima jedinica
Imena poginulih po jedinicama
Muzej
Muzej, centralni hol
Nemačko naoružanje i oprema
Deo dokumentarne postavke (1)
Deo dokumentarne postavke (2)
Oružje u pretećem stavu (1)
Oružje u pretećem stavu (2)
P O S E T I O C I
Najveća frontovska bitka u Jugoslaviji
status:znamenito mesto od izuzetnog značaja; šifra:ZM0041;
Spomen park je podignut 1988. godine kao posveta najvećoj frontovskoj bici u Jugoslaviji u toku Drugog svetskog rata. Bitka je u fazama trajala od oktobra 1944. do aprila 1945. godine. U okviru kompleksa staza od ulazne kapije vodi preko velikog kružnog trga. Trg je uokviren zidom sa nazivima jedinica, a duž staze su postavljeni niski zidovi sa imenima poginulih. Dominantna (i jedina) boja je crvena. Na kraju staze nalazi se muzej. Sadržaj postavke čine fotografije, mape i primerci oružja iz vremena bitke.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U poslednjoj fazi Drugog svetskog rata, Nemci su, da bi obezbedili povlačenje svojoj armiji na severozapad, formirali Sremski front kao deo opšteg strategijskog plana u Jugoslaviji. Ratne operacije su vođene od 21. oktobra 1944. godine do 13. aprila 1945. godine i završene su oslobođenjem Vinkovca i celog Srema. Spomenički kompleks, posvećen Sremskom frontu, podignut je 1988. godine i nalazi se nedaleko od sela Adaševaca, sa desne strane puta Beograd–Zagreb. Sastoji se iz tri celine: Sabirališta, sa 70 vertikalnih podzida u koje su ugrađene ploče sa nazivima svih jedinica koje su učestvovale u borbama na Sremskom frontu i tri reljefa na kojima je prikazan raspored naših i neprijateljskih odbrambenih linija; Aleje časti, na kojoj je ispisano 15.000 imena palih boraca Jugoslovenske, Crvene i Bugarske armije; Muzeja koji sadrži skulpture od gipsa koje je uradio Jovan Soldatovića, autor celog kompleksa, i koje se posmatraju uz zvučne i svetlosne efekte u aranžmanu Ateljea 212, muzeološku postavku Vojnog muzeja iz Beograda, dva reljefa od hrastovih daščica sa scenama sa fronta i kompoziciju od uništenog i izlomljenog neprijateljskog oružja, puški kragujevki i simbola večne vatre. Ceo kompleks, a posebno muzej, je tokom 1992/1993 godine teško oštećen i demoliran da bi 1994. godine bio obnovljen i, sa malim izmenama, doveden u prvobitno stanje. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1356; nastanak:12. vek; stil:gotika;
Crkva potiče iz 12. veka, a pre samo nekoliko godina je obnovljena i otvorena kao novo ekumensko svetilište. Nalazi se na groblju. Građena u romansko-gotskom stilu, deluje veoma impozantno.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Selo Morović se nalazi na ušću reke Studve u Bosut, petnaestak kilometara južno od Šida. Na groblju van naselja sačuvana je rimokatolička crkva Sv. Marije, jedna od najstarijih sakralnih građevina u Sremu. Dve graditeljske faze, stilski vezane za romansko odnosno gotsko arhitektonsko nasleđe, svakako određuju njen nastanak u vreme mnogo pre prvih pomena crkve u pisanim izvorima HVII stoleća, dok legende navode niz istorijskih ličnosti kao moguće ktitore. Današnji hram predstavlja plod intervencija koje su vršene tokom vekova njegovog postojanja. Najstariji deo crkve je svetilište sa polukružnom apsidom i romanski obrađenim prozorskim otvorima, dok se na zapadnoj strani nadovezuje nešto širi i viši naos čiji su prozori završeni gotski prelomljenim lucima, a nadvišeni okulusima sa kamenim četvorolisnim rozetama. Uz zapadno pročelje je kula kvadratne osnove koja iznad drugog nivoa prelazi u osmostranu. Pored prozora, jedini arhitektonski elementi koji oživljavaju fasadna platna predstavljaju masivni kontrafori, bez jasne konstruktivne uloge. Jednostavno rešene kamene fasade crkve u Moroviću doprinose njenom rustičnom izgledu koji je u saglasju sa starinom ovog spomenika kulture. Konzervatorski radovi su izvođeni u periodu 1968-72. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1364; stil:barok;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Umesto stare pravoslavne crkve u Moroviću sa početka HVIII veka - koja je, kako potvrđuju arhivski podaci, bila 'od pletera, pokrivena šindrom' - podignuta je krajem prve polovine narednog stoleća nova, jednobrodna građevina sa polukružnom apsidom na istoku i zvonikom nad zapadnim delom hrama. Na gotovo skulptorski obrađenim fasadama smenjuju se lezene naglašenih profilisanih kapitela i veoma istaknute niše sa prozorskim otvorima. U prizemlju zapadnog pročelja, čiji je centralni rizalit neznatno izbačen upolje, nalaze se tri lučna prolaza, a iznad dve slepe niše i u sredini prozor. Nad krovnim vencem je dvoslivni krov; on se na zapadnoj fasadi završava barokno formiranim frontonom koji prerasta u zvonik. Istom stilskom opredeljenju pripada i rezbarija oltarske pregrade, uz upliv rokoko elemenata dekoracije. Morovićki ikonostas ne predstavlja jedinstvenu stilsku i hronološku celinu. Sastoji se od manje pregrade prenete iz starije crkve i delova dodatih radi prilagođavanja novom prostoru. Prvobitne ikone su nastale tokom sedme decenije HVIII veka i pripisane su Vasiliju Romanoviču, slikaru koji je iskustva ukrajinskog baroka preneo iz svog zavičaja na teritoriju Karlovačke mitropolije. Pri radu u Moroviću, ruskom majstoru pomagao je i njegov učenik Mojsej Subotić. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
period:14. vek,srednji vek,turski; status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1355;
Od utvrđenja preostali su bedemi koji opasuju zemljano uzvišenje i to severni sa leve strane ulaza, istočni i južni u celoj dužini. Zapadni deo bedema skoro ne postoji. Utvrđenje potpuno prekriva trougao koji formiraju dve reke pred ušćem. Na gornjem platou nema tragova gradnje iz tog doba. Cela površina je prekrivena zemljom, a jedini objekt na platou je savremena stambena zgrada.
Na južnom zidu postoji stepenište kojim se može spustiti do malog rta između dve reke. Nivo rta je skoro u visini vodene mase. Pošto su obe reke bile u punoj snazi u vreme našeg nailaska, a južni zid sa treće strane zatvara prostor, prizor je bio fantastičan.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Morović, srednjovekovno utvrđenje i varoš na ušću Studve u Bosut, sazidano je posle 1332. po nalogu mačvanskog bana Jovana Marotija. Kratko vreme bilo je u posedu despota Đurđa Brankovića, a onda prelazi u ugarske ruke, do dolaska Turaka. Na NJeigel-ovoj karti iz 1699. pred utvrđenjem se vide dva kanala sa mostovima. Osnova utvrđenja je trapezasta. Na sačuvanim uglovima, okrenutim Bosutu, nema kula (prema NJeigel-ovom crtežu izgleda da ih je na drugim dvama bilo). Utvrđenje je građeno od opeka. Bedemski zidovi, debljine oko 2 m , očuvani su u visini 2-2,5 m , sa delimično vidljivim spoljnim ojačanjima - kontraforima. Izvan utvrđenja nalazi se crkva posvećena Sv. Mariji, sa zvonikom čiji su otvori urađeni u obliku krstoobraznih puškarnica. Oko crkve je kasnosrednjovekovno groblje. Morović je zapusteo posle turskih osvajanja. Do sada nisu vršena ni arheološka ni arhitektonska istraživanja. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:znamenito mesto od velikog značaja; šifra:ZM0038;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U Višnjićevu, na seoskom groblju, trudom školske omladine podignut je 1878. spomenik na grobu Filipa Višnjića. Ovaj veliki narodni pesnik i guslar, rođen je 1765. u Međašima u Bosni. NJegove pesme koje obiluju istorijskim podacima o srpskom ustanku i odišu lepotom zaboravljenog jezika ostale su upamćene zahvaljujući predanom zapisivanju Vuka Stafanovića Karaxića. Spomenik od sivog mermera u formi piramide, visine oko 1.80 o, izradio je R. Srešnjak u Beču. U gornjem delu urezane su gusle, ispod njih tekst, a još niže slika Filipa Višnjića. Grob je ograđen gvozdenom ogradom. Između dva svetska rata selo Grk, u kome je živeo i umro Filip Višnjić, dobilo je ime Višnjićevo. Spomenik je obnovljen 1952. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Naslovna strana
