putnike, radoznalce, istraživače, avanturiste, ljubitelje, bicikliste, motoriste, pešake, planinare, fotografe, putopisce, profesionalce i amatere, omladinu i penzionere, kao i sve nepomenute, knjiga
Pravac Srbija
Prikaži mapu
KOMENTARI
KOMENTARISANO
VAŠ KOMENTAR (poželjna je bilo kakva identifikacija)
POŠALjITE KOMENTAR
KAKO SMO PUTOVALI
##DIVLICA##
Snimljeno: 16.02.2017
1.
Priroda-Voda-Jezero
Jezero Trešnja
O B J E K T
Led (1)
Led (2)
P O S E T I O C I
Nekada vrlo popularno izletište, danas - gotovo zaboravljeno
pristup:putničkim vozilom;
Izletište je ostalo bez posetilaca. Jedini ugostiteljski objekt, restoran pored jezera, stoji napušten oprljenih zidova.
Bili smo usred zime, a ipak smo bili iznenađeni - jezero je bilo potpuno zaleđeno. Led je bio toliko debeo da se komotno moglo pregaziti do suprotne obale. Nismo, ipak, iskušavali sreću.
nastanak:80-te godine 19. veka; status:spomenik kulture; šifra:SK0809; stanje:savršeno; stil:tradicionalni;
Kuća je u privatnom vlasništvu, perfektno očuvana i koristi se. Familija Žmurić nije imala naslednike, kuća je u skorije vreme otkupljena.
Jedan od malobrojnih objekata narodne gradnje sačuvanih u perfektnom stanju. Nažalost, nova visoka kapija sprečava radoznale poglede (svako ima pravo na privatnost). Ljubaznošću komšinice, kuću i vajat smo snimili iz njenog dvorišta, nadajući se da nikoga nećemo naljutiti. Inače, u krugu kojih 100m, videli smo još nekoliko starih seoskih kuća kojima bi trebalo posvetiti malo pažnje.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Grada Beograda Kuća Žmurića je nastala osamdesetih godina XIX veka kao organizovana funkcionalna i građevinska celina za potrebe života i rada jednog tipičnog seoskog domaćinstva toga vremena. Nalazi se na domaćinstvu koje je u periodu zaštite bilo je jedno od retkih očuvanih ruralnih celina ovog tipa na beogradskom području. Ovakva zbijena kućišta su nastala spontano i čine adekvatan okvir za život i rad manje porodične zadruge, koja krajem XIX veka u selima beogradske okoline čini osnovnu seosku jedinicu. Kuća Žmurića, osim što je centralni objekat na domaćinstvu, značajna je i kao pojedinačni spomenik narodnog graditeljstva. Kao tipski predstavnik takozvane mlađe moravske kuće, veoma prisutne na beogradskom području, ona ilustruje, s jedne strane, tipsku raznovrsnost narodne arhitekture područja, a sa druge, neosporne građevinske i estetske kvalitete te arhitekture. U okviru kućišta od značaje su bile privredne i pomoćne zgrade zbog svoje funkcionalnosti, arhitektonske i likovne obrade i tradicionalne tehnike gradnje. Danas postoji samo kuća, dok su pomoćni objekti porušeni ili potpuno devastirani. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture; šifra:SK0115; nastanak:1820-tih; stanje:urušeno; adresa:Socijalističkog saveza 10;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Grada Beograda Han je podignut 1830. godine i sve do Drugog svetskog rata nije menjao namenu. Kada je potreba za hanovima kao prenoćištima nestala korišćen je kao kafana, zatim stan, a već duže vreme je napušten. Po svojim osnovnim tipskim obeležjima pripada tipu tzv. starije moravske kuće naročito rasprostranjene u ovoj oblasti tokom prve polovine XIX veka. Objekat ima pravougaonu osnovu sa podužnim arhitravnim tremom koji se na obe strane završava sasvim neuobičajno - uzdignutim pravougaonim doksatima. Prvobitan raspored, koji je kasnije izmenjen je delio han sledeće prostorije: veliku kafansku salu, kuhinju, dva hodnika i četiri sobe za prenoćište. Neposredno uz objekat, s njegove jugozapadne strane, nalazila se konjušnica koja je do danas porušena. Han je bondručne konstrukcije postavljene na temeljne kamene zidove. Podrum zidan u lomljenom kamenu prostire se ispod trećine zgrade. Spoljni zidovi imaju ispunu od kamena, dok su pregradni zidovi, takođe u bondručnoj konstrukciji, ispunjeni opekom. Krovna konstrukcija je drvena sa vešaljkama i jakim drvenim gredama, pokrivena ćeramidom. Prozori su dvokrilni, dupli, a vrata jednokrilna od punog drveta. Podovi u objektu su od opeke i dasaka. Glavni arhitektonski akcenat na hanu čine pomenuti trem sa ugaonim doksatima i veliki krovni ispusti. Han je delimično urušen. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Grada Beograda Han u Gornjoj Ralji podignut je sedamdesetih godina XIX veka. Pravougaone je osnove s podužnim tremom duž glavne ulične fasade. Objekat se sastojao od deset prostorija: dve kafanske sale s kuhinjom i ostavom u severnom delu i pet soba za stanovanje odvojenih podužnim hodnikom u južnom delu zgrade. Raspored je kasnije izmenjen zatvaranjem doksata i trema na bočnoj fasadi kao i postavljanjem pregradnih zidova unutar pojedinih prostorija. I pored navedenih promena prvobitna prostorna dispozicija je još uvek sagledljiva. Han je bondručne konstrukcije sa ispunom od kamena. Temelji objekta su zidani u lomljenom kamenu, a ispod jednog dela zgrade nalazi se podrum. Krovna konstrukcija je drvena sa vešaljkama i jakim drvenim gredama, a pokrivač je od biber-crepa. Posebno arhitektonsko rešenje čini široki trem s drvenim stubovima koji zahvata dve fasade praveći na sastavu nešto uzdignutiji ugaoni doksat. Po svom arhitektonskom oblikovanju, prostornom rešenju i obradi han Pantića predstavlja jedan od najreprezentativnijih primeraka ove, namenski specifične arhitekture u beogradskoj okolini. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0016; stil:balkanski; nastanak:1838.;
Planira se pretvaranje prostorija hana u zavičajni muzej. Kuća je renovirana, savršeno. Za sada je zatvorena za posete.
Sa nestrpljenjem čekamo da se otvori muzej.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Grada Beograda Sopotski han se nalazi na putu koji je nekada vodio od Beograda do Kragujevaca. Predstavlja zametak današnje varošice, centar oko koga se u drugoj polovini 19. veka formirala varošica Sopot. Kao objekat javne namene u kome i oko koga se osim živog trgovačkog prometa odvijao i društveni život Sopota i okoline, han predstavlja stecište svih značajnih istorijskih zbivanja vezanih za kosmajsku oblast tokom 19. veka. Zgrada je spratna, pravougaone osnove, sa podrumom ispod jednog dela. Građena je u bondručnoj konstrukciji sa ispunom od ćerpiča, dok su temelji i podrumski deo od tesanog kamena. Na frontalnoj fasadi, na spratu se nalazi veliki, podužni trem, sa koga se preko dvoja vrata ulazilo u glavni prostor - kafanu i svratište, sa tri sobe za prenoćište. Sa aspekta vrednovanja narodne arhitekture, sopotski han je po svojim prostornim rešenjima, arhitektonskoj obradi i likovnim obeležjima, jedan od najreprezentativnijih primeraka balkanske arhitekture na beogradskom području. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Kuća građena na selu, ali po skladu i veličini, može biti i varoška
pristup:privatni posed; posete:nisu organizovane; status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0112; stil:tradicionalni;
Kuća je prostrana, sa širokim natkrivenim doksatom. Enterijer kuće obiluje interesantnim detaljuma - vrata, prozori, čak i jedan jedinstveni ugaoni orman. Ispod terase je podrum, koji je renoviran, ali strogo prema originalnoj izvedbi. Kuća je i dalje u vlasništvu potomaka.
Vlasnik, gospodin Žujović, potomak graditelja kuće, bio je dovoljno ljubazan da nama, radoznalcima bez ikakve najave, otvori vrata i pokaže celu kuću. Imali smo sreće, kaže, što smo ga zatekli kod kuće; obično je na traktoru, negde u njivi.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Grada Beograda Stara kuća porodice Žujović locirana je na padini iznad glavnog seoskog puta, u neposrednoj blizini nekadašnjeg centra sela. U okviru arhitektonskog nasleđa beogradskog područja, koje se uglavnom sastoji od različitih varijanata balkanske kuće poput šumadijske, moravske i kosovske, kuća Žujovića se ističe kao eksponat gotovo čistog stila balkanske arhitekture. Izvanredan položaj kuće, na kosi, sa uzdignutim čardakom sa koga se pruža vidik na kosmajske padine, karakterističan je i predstavlja jedan od najvećih kvaliteta ove arhitekture. Osnova kuće je pravougaona, dimenzija deset sa sedam metara. Temelji i podrum su u lomljenom kamenu. Konstrukcija je bondručna sa ispunom od čatme. Četvoroslivni krov pokriven ćeramidom ima velike ispuste s funkcijom nadstrešnice. Sa južne strane kuće nalazi se trem, koji izdignut na stubovima predstavlja varijantu čardaka. Čardak nije samo 'salon u vazduhu', letnja odaja za ukućane, nego jedinstven likovni element. Na trem se ulazi spoljašnjim stepeništem. Prozori na kući imaju drvene rešetke i kapke, što deluje izuzetno dekorativno. Prostor unutar kuće podeljen je na četiri jednake prostorije. Tavanice i podovi su od dasaka, osim u odžakliji gde je pod od opeke a tavanice obložene lepom. Materijal, primenjena konstrukcija, organizacija unutrašnjeg prostora, izuzetna plastična ekspresivnost i sklad prirodnih tonova čine ovu kuću izrazito uspelim primerkom narodnog graditeljstva. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
period:Prvi svetski rat; pristup:pešačenje do 200m,uspon, srednji;
U blizini ovog mesta vođene su u Prvom svetskom ratu žestoke i krvave borbe. Kosturnica se nalazi na vrhu Beli kamen. Na kameni zid spomenika postavljeni su stihovi Đure Jakšića.
Značaj događaja znatno prevazilazi skromne dimenzije objekta.
Spomen kosturnica poginulih u Prvom svetskom ratu
Snimljeno: 23.10.2016, 27.01.2018
10.
Momenti-Vidikovac
Vidikovac na vrhu Kosmaja
O B J E K T
Kula na vidikovcu (1)
Objekt (3)
Kula na vidikovcu (2)
O K O L I N A
Pogled sa vrha kule
Pogled (2)
Panorama levo, vrh predajnika, panorama desno
P O S E T I O C I
Drvena kula na tri sprata
pristup:putničkim vozilom;
Sa kule sa pruža vidik nadaleko prema Beogradu Šumskom stazom koja pored kule sa desne strane vodi naniže, doći ćete do druge znamenitosti - spomen kosturnice iz Prvog svetskog rata.
Do kule se može doći kolima, ali pošto većini posetilaca tih 300 m služi za laganu šetnju, preporučujemo da parkirate auto na početku staze/puta. Ako produžite pored kule, šumskom stazom sa desne strane naniže, doći ćete do druge znamenitosti - spomen kosturnice iz Prvog svetskog rata. Malo smeta što po sredini vidika ide vrh releja.
Kompleks čine ostaci crkve, konaka i trpezarije. Plato na kome je manastir je okružen šumom i pogodan je za izlete, koliko i za obilazak ostataka manastira. Do vrha Kosmaja vodi šumska staza. Manastir je obnovio despot Stefan, a ostaci su iskopani nedavno.
Putokaz u Nemenikućama na mestu gde se skreće prema manastiru, postoji. Na mestu zadnjih kuća, gde se sa asfalta prelazi na makadam nema oznake. Makadamom se vozi 200-300 m. Ceo ambijent zaboravljenog manastira okruženog ne previše gustom šumom tankih visokih stabala je vrlo inspirativan, stvara potpuno jedinstvenu atmosferu. Treba ga osetiti.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Grada Beograda Manastirski kompleks Kastaljan smešten je na istočnoj, šumom pokrivenoj padini Kosmaja prema naselju Nemenikuće. Kompleks se sastoji od crkve, konaka i trpezarije. Na osnovu rezultata sistematskih arheoloških iskopavanja, arhitektonske i stilske analize otkrivenih objekata i pokretnog arheološkog materijala, mogu se izdvojiti tri faze gradnje i korišćenja prostora. Prvoj i najstarijoj fazi pripada crkva čija se gradnja može smestiti u XIV vek. U drugoj fazi crkva je pretrpela izvesne izmene, a tada je podignuta i trpezarija. To je vreme početka XV veka, naglog uspona tek stvorene despotovine Srbije. Novoizgrađeni objekat sa prepravljenom crkvom u funkciji kapele, služio je despotu Stefanu kao letnji dvor. Treću fazu gradnje i konačno uobličavanje prostora u manastirski kompleks predstavlja podizanje konaka. S obzirom na utvrđene značajne arheološke i istorijske činjenice, kao i na izrazitu arhitektonsku vrednost očuvanih ostataka manastirskog kompleksa, sa nataloženim graditeljskim postupcima primenjivanim u srazmerno dugom vremenskom periodu od XIV do kraja XVII veka, kada je manastir razoren, kompleks na lokalitetu. Kastaljan predstavlja spomenik izuzetnih vrednosti za proučavanje i saznanja o vremenu Srbije despota Stefana Lazarevića, a naročito za oblast Kosmaja koja je u to vreme imala ulogu velikog verskog centra. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Spomenik vojvodi iz Prvog srpskog ustanka u rodnom mestu
pristup:putničkim vozilom; period:Prvi srpski ustanak;
Rogača je u vreme Prvog srpskog ustanka bila značajno mesto, sudeći po odluci o ustanovljenju jedne od prve dve službene pošte u ustaničkoj Srbiji (druga je bila u Velikom Borku), kao i po spomenicima dvojice istaknutih ustanika - Katića i (nadgrobnom) Pavla Cukića. Odmah preko puta spomenika nalazi se vrlo lepa crkva, po spoljašnjosti - kopija oplenačke. U crkvi su sahranjene kosti Janka Katića, pošto su prenete sa mesta prvobitne sahrane. Takođe u crkvi su sahranjene i kosti 600 boraca Timočke divizije palih na Kosmaju 1914. godine.
period:Prvi srpski ustanak; status:spomenik kulture; šifra:SK0808;
Pavle Cukić je poznata ličnost iz Prvog srpskog ustanka. Spomenik se nalazi uz sam put, skoro u centru sela, na malo izdignutoj parceli. Osim male granitne ploče sa uklesanom, sad već nečitljivom posvetom, nema drugih obeležja ili informacija. Interesantna je priča o nalasku spomenika koji je dugo vremena čamio pod zemljom. Otac sadašnjeg vlasnika je kupio posed i doselio se ovde pedesetih godina prošlog veka. Dok je privodio teren nameni, otkopavanjem tog dela parcele, naišao je na kamenu ploču i tako otkrio do tada nepoznati istorijski artefakt. Uz Cukićev spomenik stoji i manji beleg nepoznatog pokojnika.
Dok smo fotografisali, prišao nam je meštanin, vlasnik parcele i ispričao interesantnu priču. Naime, njegov otac, Ratko(?) Popović je kupio posed i doselio se ovde pedesetih godina prošlog veka. Dok je privodio teren nameni, otkopavanjem tog dela parcele, naišao je na kamenu ploču i tako otkrio do tada nepoznati istorijski artefakt.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Grada Beograda Nadgrobni spomenik vojvode Pavla Cukića iz 1817. godine, lociran je sa leve strane seoskog puta koji iz centra sela vodi u 'Arnautski kraj'. Spomenik je izrađen od tvrđeg peščara zelenkaste boje, koji je korišćen za izradu nadgrobnika na širokom području beogradske okoline. Po obliku i obradi predstavlja tipski nadgrobni beleg beogradskog područja iz perioda dva poslednja veka. Čeloglavi spomenik ima oblik izduženog kvadra sa zaobljenim završetkom i ispupčenjem u sredini, koje ide celom debljinom kamenog bloka. Dekorativna obrada izvedena je uobičajenim postupkom urezivanja i plitke plastike, stilizovanom predstavom ljudske figure koja je takođe tipična za ovo vreme i lokalitet. Lepo otesana horizontalna ploča nema nikakvih ukrasa. Na pojedinim mestima na gornjoj strani nazire se urezana linija, koja je išla duž bridova. Pored Cukićevog spomenika pronađena su i dva manja kamena belega bez natpisa, duboko utonula u zemlju. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
period:Prvi srpski ustanak; datum:24. februar 1804. ;
I Turska i srpska strana su dogovorile susret, prividno radi pregovora. U pucnjavi koja je odmah nastala, ranjeni su dahija Aganlija i Stanoje Glavaš, a pobedu je odnela srpska strana. Ovaj događaj se vodi kao prva bitka Prvog srpskog ustanka. U selu nema obeležja posvećenog ovom događaju.
U selu nema nikakvih obeležja vezanih za ovu bitku. Nismo uspeli da saznamo ni na kom prostoru se odvijala bitka. Snimili smo centar sela - mesnu kancelariju i to je sve.
Naslovna strana
