putnike, radoznalce, istraživače, avanturiste, ljubitelje, bicikliste, motoriste, pešake, planinare, fotografe, putopisce, profesionalce i amatere, omladinu i penzionere, kao i sve nepomenute, knjiga
Pravac Srbija
Prikaži mapu
KOMENTARI
KOMENTARISANO
VAŠ KOMENTAR (poželjna je bilo kakva identifikacija)
POŠALjITE KOMENTAR
KAKO SMO PUTOVALI
##DIVLICA##
Snimljeno: 10.07.2022
1.
Priroda-Fenomeni
Sofijini izvori/krugovi
P R I L A Z
Rampa na pristupnoj stazi
O B J E K T
Mesto "energetske aktivnosti"
Visoke krošnje na mestu (1)
Visoke krošnje na mestu (2)
P O S E T I O C I
Mnogi ljudi tvrde da su stajanjem/sedenjem na ovom mestu određeni broj minuta, osetili olakšanje neke svoje muke.
Ovde se tokom Drugog svetskog rata nalazio partizanski centar, odnosno zborno mesto sa podzemnim bazama. Spomen na te događaje predstavlja spomen-groblje, informacije na panoima, kao i posvete u kamenu, a za informacije postoji omanji muzej sa dve prostorije i odgovarajušom postavkom. Rad muzeja zasniva se na dobroj volji nekoliko ljudi koji su organizovani kao SUBNOR Sremska Mitrovica. Pored memorijala, okolni prostor je posvećen i turizmu i rekreaciji.
Ova lokacija je ujedno i mesto koje izletnici posedaju vikendima i državnim paznicima.
Spomen obele`je Boravi{te Prve ~ete
Snimljeno: 17.07.2022
8.
Turizam i ugostiteljstvo-Izletište
Izletište Mošin Grob
P R I L A Z
Informacija
Znak na putu
O B J E K T
Prostor livade
Grob (1)
Grob (2)
Grob (3)
P O S E T I O C I
period:Drugi svetski rat;
Izletište na Fruškoj gori, nalazi se na livadi na kojoj je, u povlačenju, sahranjen partizan Boško Sanadrović Moša. Moša je bio borac Treće vojvođanske udarne brigade.
Mnogo različitih posveta borcima i poginulima tokom partizanskog rata 1941-1945. Pored posvete osnivanju 8. vojvođanske brigade, po prostoru su raspoređene manje i veće grupe ploča posvećene pojedincima ili grupama ljudi. Stablo jabuke po kojoj je mesto dobilo ime, još je živo i nalazi se u centru kompleksa. Stotinak metara ispod zaravni, u šumi nalazi se ozidani izvor.
Žalosno je da je većina imena i posveta potpuno nečitljiva.
Kompleks čine novija planinarska kuća, seoski čardak, klupe i stolovi pod natstrešnicama. Mesto je predviđeno i za odmor biciklista. Neposredno iza objekta nalazi se zaravan Popov Čot.
Edukativni centar Popov ^ot
Snimljeno: 10.07.2022
11.
Momenti-Vidikovac
Vidikovac, Ležimir
P R I L A Z
Put koji ide od groblja
O B J E K T
Pogled na selo (1)
Pogled na selo (2)
P O S E T I O C I
Snimili smo Spomenik NOB-u u Ležimiru i podigli dron. Sa uzvišenja pogled se pruža nadaleko i naširoko.
Vidikovac, Le`imir
Snimljeno: 27.06.2021
12.
Kultura-Manastir
Manastir Petkovica, Šišatovac
P R I L A Z
Informacija
Obeležje
O B J E K T
Manastirska crkva (1)
Manastirska crkva (2)
Manastirska crkva (3)
Pročelje manastirske crkve
Stare freske (1)
Stare freske (2)
O K O L I N A
Malo osveženja - po ovolikoj vrućini, dovoljan je pogled
P O S E T I O C I
status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; šifra:SK1046; nastanak:16. vek(?);
Patina starih fresaka, delimično ogoljeni zidovi i stubovi ogoljeni stvaraju autentični ambijent prohujalih vremena. Pogled na malo jezero u dnu porte rashlađuje letnju atmosferu.
Po mom skromnom sudu, freske (ono što je ostalo) su izuzetne. Morali smo brzo da obavimo slikanje i okrenemo nazad. Svadba koja se privodila kraju baš u vreme našeg dolaska pretila je da zakrči dva km uskog puta do Šišatovca. To je razlog što fotografisanju i obilasku objekta nismo posvetili dužnu pažnju.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Zbog očuvanosti izvornog stanja, posebno mesto među fruškogorskim manastirima pripada crkvi manastira Petkovica. Po predanju, crkvu je podigla udovica Stefana Štiljanovića i tu kao monahinja provela svoje poslednje dane, dok se u pisanim izvorima pominje u XVI veku. Šišatovački metoh postala je još od 1741. Poreklom osnovnih oblika – trikonhalna osnova sažetog plana sa kupolom i priprata kao posebna prostorna jedinica – vezuje se za odjeke crkava moravske grupe, ali je osobenom čine spolja četvorostrane apside, postolje kupole zasečeno na uglovima tako da obrazuje osmougaonik, tri niše na južnoj fasadi oblikovane sa posuvraćenim lukom i asimetričan položaj prozora. Zidne slike dobila je 1588. trudom monaha Akakija. NJihov sadržaj, raspored i ikonografija kazuju da je tvorac idejnog programa morao biti u to doba veoma dobro bogoslovski obavešten. Trojica slikara izvela su složenu dekoraciju koja obuhvata odabrane scene iz ciklusa Velikih praznika, Stradanja, Hristovih posmrtnih javljanja, po dve scene iz ciklusa arhanđela i Bogorodice, carski Deizis uklopljen u program proskomidije, lik sv. Georgija Novog Kratovca. Svojim nesumnjivim likovnim vrednostima živopis pripada onom umetničkom toku koji se oslanja na štampane predloške. U II svetskom ratu crkva je znatno postradala, a tada je uništen i ikonostas ktitora Milenka Vučkovića iz 1735. Opsežni konzervatorsko-restauratorski radovi sprovedeni su u periodu 2002–2005. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; šifra:SK1045; nastanak:1520(?); stil:barok,klasicizam;
Veliki manastirski kompleks. Elegantna crkva, puna impresivnih detalja na fasadi. Visoki toranj i visoka kupola. Veliki manastirki konak, jednim delom još u rekonstrukciji.
Nažalost, unutar crkve se nije moglo, u toku je bila poseta nekog od crkvenih velikodostojnika.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Na jugozapadnim obroncima Fruške gore, u dolini Jaroškog potoka, nalaze se ostaci manastira Kuveždin sa crkvom posvećenom sv. Savi, nastradalog za vreme I svetskog rata. Prema legendi, osnovao ga je 1520. poslednji srpski despot Stefan Štiljanović. Prvi put se pominje u turskom defteru iz 1566-7. kao 'manastir sveti Sava, drugo ime Kuveždin blizu sela Vanđinca'. Izgradnja nove barokne crkve započela je 1818, za vreme igumana Genadija Kirilovića. Kao glavni izvođač radova pominje se Matijas Šimidinger iz Novog Sada. Polukružna oltarska apsida, plitke pravougaone pevnice i osmostrano kube bez postolja nad središnjim delom jednobrodne crkvene građevine, predstavljaju tipičan primer barokne organizacije prostora. Reprezentativnom izgledu hrama doprinosi fasadna dekoracija izvedena u duhu klasicizma. Trospratnom baroknom zvoniku iz 1803, prizidana je uspešno nova crkva, tako da je njegova dominacija nad zapadnim pročeljem potpuna. Ikonostas Janka Halkozovića iz 1772. zamenjen je novim za koji je slikanu dekoraciju načinio Pavle Simić, a drvenu rezbu Georgije Devič. Sa Simićevog ikonostasa iz 1849. sačuvano je 20 ikona koje svedoče o bogatstvu likovnog izražaja ove barokno klasicističke celine. Jugoistočno od manastira podignuta je 1779. grobljanska kapela. Kuveždinski manastir je delimično obnovljen u periodu od 1973. do 1975. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1323; nastanak:18. vek, druga polovina; stil:barok;
Ograđena zidom, porta je široka tek toliko da se oko crkve može obići krug.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U selu Ležimiru, smeštenom na Fruškoj Gori severno od Sremske Mitrovice, izgrađena je u drugoj polovini XVIII veka crkva Sv. Georgija. Jednobrodna je građevina baroknih stilskih odlika, sa jednim brodom, poprečnim pevničkim transeptom i polukružnom apsidom na istoku. Veliki barokni zvonik, prizidan sa zapadne strane, u II svetskom ratu je skoro razrušen. Tada je crkva i paljena, pa je dosta stradao i enterijer sa ikonostasom. Fasade hrama ukrašene su nizom elegantnih slepih arkada postavljenih u srednjoj zoni zidnih površina. NJihovi prelomljeni luci povezuju tanke i vitke prislonjene stubiće sa kapitelima. Naglašeno horizontano raščlanjavanje fasada upotpunjeno je kordonskim vencem ispod slepih arkada i profilisanim potkrovnim vencem. U prizemlju zvonika nalazi se glavni, zapadni portal, a sporedni je na južnoj strani hrama. Nepoznati drvorezbar modelovao je u drugoj polovini XVIII veka barokno-rokajni ikonostas. Vinova loza, hrastovo lišće, ružini pupoljci i volute ovijaju se oko stubova i ikona. Posle rata oštećeni ikonostas je delimično popravljen, deo ikona postavljen je na novoj improvizovanoj oltarskoj pregradi, a deo je prenet u Muzej crkvene opštine u Sremskoj Mitrovici. Ikone su bile pripisivane Mojseju Subotiću, ali se u novije vreme smatra da su delo Jovana Isajlovića starijeg. Građevinski radovi na crkvi izvođeni su tokom 80-tih godina. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; šifra:SK1050; nastanak:1520, 1778, 1970.;
Iako neokrečene fasade, crkva spolje deluje veoma interesantno. Unutrašnjost je neoslikana, visokog neba i belih zidova, deluje potpuno opuštajuće. Sa ulaza u kompleks do crkve vodi vijugava staza kroz brižljivo održavano zelenilo.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Manastir sa crkvom posvećenom Rođenju Bogorodice smešten je na zapadnom delu Fruške gore, na izvoru Remete. Prema Zaveštatelnom svitku, čuvanom do II svetskog rata u manastiru, osnovao ga je 1520. žički iguman Teofil sa monasima Ilarionom i Visarionom na mestu male crkve Sv. Nikole, zvane Remetske. Prvi pisani pomen o Šišatovcu, pod imenom Remeta, potiče iz 1545. i odnosi se na plaćanje dažbina turskim vlastima. Tokom HVI i HVII veka turski izvori pominju niz graditeljskih intervencija na manastirskom kompleksu. Današnja crkva je izgrađena 1778. trudom vršačkog episkopa Vićentija Popovića. To je trikonhalna građevina velikih dimenzija, sa kupolom nad presekom transepta i uzdužnog broda i visokim zvonikom nad zapadnim pročeljem. Fasade su istaknute naizmeničnim re- đanjem opeke i kamena. Horizontalnoj podeli je suprotstavljena vertikalna, udvojenim pilastrima i polukolonetima, čime je postignuta skladnost u dekorativnom izrazu. Zidanu oltarsku pregradu oslikao je 1794. Grigorije Davidović Opšić, koji je autor i zidnog slikarstva. Središte kulta sv. Stefana Štiljanovića od sredine HVI veka, mesto na kome su se čuvale njegove mošti do 1942, važan kulturni centar na početku HIH veka za vreme arhimandrita Lukijana Mušickog, Šišatovac je kao i drugi fruškogorski manastiri doživeo sudbinu razaranja za vreme II svetskog rata. Sistematska obnova kompleksa započela je 1970. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Spomenik palim borcima i žrtvama fašističkog terora, Divoš
O B J E K T
Centralni trg u mestu
Postavka - imena palih boraca i žrtava terora
Spomenik i spomen ploče
Figura na postamentu
P O S E T I O C I
period:Drugi svetski rat;
Divoš je jedno od relativno najviše postradalih mesta u Sremu tokom Drugog svetskog rata. Od njegovih 2500 hiljade broj stanovnika se tokom rata sveo na manje od 1400. Samo u dva navrata streljano je preko 500 meštana.
Spisak, imena, imena, ... Letimično brojim. Skoro 400 imena, nekada živih ljudi, sada su spisak. Da li je moguće. Ima li nekog u selu da mu neko od najbližih nije na spisku, ovo uopšte nije veliko mesto.
Spomenik palim borcima i `rtvama fa{isti~kog terora, Divo{
Objekt nismo obišli
19.
Priroda-Geologija-Fosili
Kamenolom Mutalj
Kmnolom je aktivan. Verovatno je potrebna najava za ulazak.
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1314; nastanak:1754.; stil:barok,klasicizam;
Po izgradnji, očigledno ne potpuno završenoj, crkva je doziđivana/dorađivana više puta. Dozidan je zvonik, krov je naknadno pokriven crepom. Crkva ima balkon za hor.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sagrađena je 1754. na mestu crkve od pletera iz 1732. kao jednobrodna građevina izdužene osnove sa polukružnom oltarskom apsidom i plitkim pravougaonim pevničkim prostorima. Na zapadnoj strani naknadno je dozidan visoki barokni zvonik. Fasade su oživljene nizom slepih arkada i profilisanim krovnim vencem. Ikonostas iz vremena gradnje crkve stradao je u požaru 1793. Novu razvijenu oltarsku pregradu, bogato ukrašenu kombinovanim floralnim i geometrijskim motivima, izrezao je Marko Vujatović između 1803. i 1807. Pozlatu je izveo Teodor Vitković, dok je slikana dekoracija poverena Dimitriju Dimšiću 1808. Uz nadzor svog učitelja Arsenija Teodorovića, Dimšić je u grgurevačkoj crkvi ostvario likovno solidnu religioznu celinu, koja i pored značajnih baroknih uticaja odražava duh klasicizma. Po arhivskim podacima za dekoraciju unutrašnjih zidova, uništenu tokom vremena, angažovan je Matej Petrović. Hram je pokriven crepom i okrečen spolja i iznutra 1824. Na ikoni Tajna večera zapisana je 1868. kao godina obnove ikonostasa. Konzervatorski radovi su obavljeni 1977. i 1982-83. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:arheološko nalazište od velikog značaja; šifra:AN0121; period:od 13. do 17. veka,srednji vek;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U centru Grgurevaca nalazi se podzemna građevina sa svodom, pravougaone osnove, orijentacije sever-jug. Objekat je sagrađen od pravilno klesanih tesanika. Severni i južni zid imaju po jednu nišu sa profilisanim lukom. Ispod vrata sa nadvratnikom, na severnom zidu pored niše, pronađen je prag. Pod prostorije uglavnom je očuvan, a sastoji se od naboja preko koga su bile postavljene drvene daske. Na svodu je otvor za ventilaciju. Od pokretnih nalaza, sem keramike koja pripada turskom periodu, pronađene su životinjske kosti i predmeti od gvožđa (klinovi i potkovice). Severni i istočni deo građevine nisu ispitani. Narodno predanje vezuje ime mesta za Grgura. Arheološka iskopavanja i preventivna zaštita izvršeni su tokom 1978. i 1980. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Vranjaš, deo Manđelosa, nekadašnje poljoprivredno dobro, danas je potpuno pusto mesto. Rodna kuća Pinkijeva je mali radnički stan, (predsoblje-kuhinja i nevelika soba), jedan od par desetina u ovom kopleksu.
Propadanjem državno organizovane poljoprivrede, propala su i mnoga ovakva naselja, namenjena smeštaju radnika, zbrinjavanju njihovih porodica, takođe i organizaciji sveukupnog njihovog života. Tradicija nije novijeg datuma, tako su organizovana naselja na područjima Panonske nizije pri kultivisanju i uvođenju u obradu velikih do tada neobradivih površina.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Rodna kuća narodnog heroja Boška Palkovljevića Pinkija
Rođen je 14. decembra 1920. godine u Manđelosu. Član KPJ postao je 1941. godine. Poginuo je 10. juna 1942. godine braneći goloruki narod od okupatora. Za narodnog heroja je proglašen 25.10. 1953. godine. Po završetku male mature upisao se u srednju tehničku školu u Novom Sadu. U ovoj školi je postojala jaka organizacija SKOJ-a u koju se Boško ubrzo uključio. Novembra 1941. godine kao rukovodilac skojevske organizacije u školi, organizator je štrajka učenika kojim su traženi bolji uslovi za učenje kao i bolji odnos nastavnika prema nastavi i učenicima. Uhapšen je u sledećem štrajku tekstilnih radnika, mesec dana kasnije. U ovom štrajku tekstilaca učestvovala je i skojevska organizacija iz njegove škole. U zatvoru je proveo dva meseca iz koga je oslobođen zbog nedostatka dokaza. Kada je Nemačka napala Jugoslaviju, Boško Palkovljević, iako nije bio vojni obveznik, se dobroivoljno javio najbližoj komandi. U sukobu sa Nemcima je zarobljen, ali je uspeo da im pobegne iz logora u Rumi. Sa sobom je poneo ručnu bombu koju je uzeo prilikom istovara nemačke municije. U velikim Radincima je iz oborenog aviona uzeo mitraljez koji je kasnije odneo u partizane. Boško Palkovljević je jedan od organizatora uspelog bekstva trideset i dva politička zatvorenika, članova KPJ, u avgustu mesecu 1941. godine. Sačekao ih je prilikom izlaska iz tunela koga su robijaši sami iskopali i sproveo ih u Frušku goru. Usoešno je prebacio grupu od 25 oslobođenih kmunista krajem septembra 1941. godine u Bogatić, na oslobođenu teritoriju Mačve. Prvi dignut voz u SRemu od strane partizana bio je njegovo delo. Voz je digao sa minom koju je sam napravio. Takođe je vrlo uspešno izveo diverziju na mostu na Bosutu kada je obučen u domobransku uniformu prišao ustaškom stražaru, likvidirao ga i postavio eksploziv i most je odleteo u vazduh. Boško Palkovljević je bio prvi kurir iz Srema koji je uspostavio vezu sa Vrhovnim štabom i upoznao druga Tita sa razvojem ustanka u SRemu, a od druga Tita preneo direktive za dalji razvoj ustanka u Sremu. Posle uspešno izvedene diverzije-rušenja mosta na drumu Ruma-Veliki Radinci, zadržao se u Maloj Remeti da se odmori. U samu zoru neprijatelj je napao mesto i počeo da ubija meštane koji su bežali u pravcu šume. Boško je zauzeo položaj i otvorio vatru na neprijatelja da ga zbuni i da se narod u međuvremenu skloni u šumu na sigurno mesto. Kada je i sam pokušao da se izvuče u šumu, neprijateljski puškomitraljez ga je pokosio. Iako teško ranjen, on je svojom rukom slomio pušku i razbio durbin a poslednjim metkom ubio jednog Nemca. Kada se saznalo za njegovu pogibiju, sremskim selima danima nije odjekivala partizanska pesma u znak duboke žalosti. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Nalazi se na izlazu iz Manđelosa, na putu prema Grgurevcima. Manastirska kapija je bila zatvorena, obišli smo samo kapelu nad izvorom. Gornji sprat kapele izgrađen od talpi, izveden je u maniru potpuno atipičnom za naše sakralne objekte. Ispod je prostorija sa izvorom. Nad izvorom su oslikani zaštitnici, sv. Kozma i Damjan. Izvor je dosta izdašan, od njega kanalom otiče manji vodotok do izvan ograđenog prostora.
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1335; nastanak:1769(?); stil:barok;
Vredna rezbarija ikonostasa nastala je krajem 18. veka.
Stigli smo pri zadnjim odsjajima već zapalog sunca, taman toliko da se na fotografijama može shvatiti koji objekt smo slikali.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Crkva Sv Nikole u Šuljmu jednobrodna je građevina sa polukružnom apsidom i dozidanim baroknim zvonikom, podignuta u drugoj polovini HVIII veka, najverovatnije 1769, dok je zvonik dograđen 1845. Crkva je pokrivena je dvoslivnim krovom. Fasade su raščlanjene horizontalno niskim soklom i isturenim krovnim vencem, a vertikalno pilastrima i lučnim prozorima. Rezbarija ikonostasa baroknih formi sa elementima rokokoa rad je nepoznatog majstora odnosno radionice iz HVIII veka. Bočne dveri ikonostasa nastale su kasnije, a unutarnjoj rezbariji pripada i baldahin iznad prestonih ikona. Ikonostas je 1778. slikao Nikolaj Petrović, o kome postoji i zapis ispod prestonih ikona Hrista i Sv. Jovana. Obnovu ikonostasa i drugo unutarnje slikanje radio je Matej Petrović, o čemu postoji i sačuvani ugovor sa crkvenom opštinom iz 1832. Ikonostas je rašsčlanjen na sokl, prestine ikone, četri zone, centralne i bočne dveri. U oltaru i naosu, sačuvane su zidne slike i celivajuće ikone rad istog majstora. Tokom sedamdesetih godina izvođeni su konzervatorski radovi. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1325; nastanak:1802.;
Ikonostas je u duhu klasicizma, rezbaren u 19. veku. Crkva je obnovljena 1980. godine.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Severno do Sremske Mitrovice, na obroncima Fruške Gore, nalazi se selo Manđelos. Na početku HIH veka (1802) završena je Manđeloska crkva Sv. Georgija. Ta godina zapisana je u gornjem delu zvonika. Građevina je jednobrodna sa oltarskom apsidom na istočnoj strani i zvonikom prizidanim uz pročelje na zapadnoj strani. Naos je presveden poluobličastim lucima i svodovima, i podeljen na traveje. Fasade su horizontalno raščlanjene soklom, frizom profilisanim kordonskim vencem. Vertikalno raščlanjavanje postignuto je pilastrima sa profilisanim kapitelima, a pravougaoni, lučno završeni prozori ukrašeni su profilisanim okvirima. Zapadni portal, flankiran pilastrima nalazi se u prizemlju zvonika, dok se još jedan ulaz nalazi na južnoj strani hrama. Prozori na zvoniku su istovetno ukrašeni a kordonski venac između spratova ukrašen je nizom mutula. Visoki ikonostas sa klasicističkim formama rezbario je Marko Konstantinović posle 1816. On je oblikovao i pevnice i vladičanski presto. Za oslikavanje i pozlatu ikonostasa i pevnica Crkvena opština pozvala je 1825. Georgija Bakalovića. Zidne slike su rad nepoznatog umetnika iz HIH veka. U oltaru su kompozicije: Hristos na prestolu i Hristos milosrđa; u svodu nad solejom naslikan je Savaot sa jevanđelistima a na zapadnom zidu je patron hrama - Sv. Georgije. U crkvi se nalazi i više ikona Grigorija Davidovića - Opšića. Arhitektonskokonzervatorski radovi izvođeni su 1980. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Kuća se nalazila na ovom mestu, dok se nije urušila. Tokom osamdesetih godina na njenom mestu je podignut spomen park.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Kuća Knežević Milana, Ul. Pinkijeva 18, Manđelos, O.Sremska Mitrovica Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Na dva monolitna kamena stuba postavljeni su reljefni portreti dva narodna heroja, B. P. Pinkija i Save Sogića. Sledi špalir ploča sa imena stradalih u ratu na podužem kamenom postolju.
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1313; nastanak:1780.; stil:barok;
Ikonostas čine veoma vredni radovi našeg poznatog slikara Jakova Orfelina.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Crkva Sv. arhanđela Gavrila u Velikim Radincima kod Sremske Mitrovice izgrađena je na mestu starije crkve 1780. kao jednobrodna građevina s oltarskom apsidom na istočnoj strani i baroknim zvonikom prizidanim na zapadu. Zvonik je u II svetskom ratu rušen, a prilikom posleratne obnove visina mu je skraćena. Crkva je omalterisana i pokrivena dvoslivnim krovom. Fasade su raščlanjene niskim soklom i profilisanim potkrovnim vencem, a po vertikali su postavljeni pilastri. Prozori su jednostavni i lučno završeni. U crkvi se nalazi izuzetno značajan ikonostas. Nepoznati drvorezbar izveo je ukras sa odlikama barok-nog i klasicističkog stila, karakterističnim u oblikovanju oltarskih pregrada na kraju XVIII veka, dok je 1792. ikone slikao Jakov Orfelin, đak bečke Akademije i jedan od naj-značajnijih srpskih umetnika iz poslednje četvrtine XVIII veka. Iako je Jakov Orfelin slikar rokajnog stilskog opredeljenja, u njegovom opusu u Velikim Radincima uočavaju se novi elementi klasicističke crtačke discipline, čvrstog modelovanja oblika i izvesne strogosti u izrazu. Iznad sokla u prvoj zoni su prestone ikone, dveri i nadverja; u drugoj zoni su dva reda stojećih figura apostola, a u trećoj ikone uz kompoziciju Raspeća. Orfelin je naslikao i ikonu sv. Jovana Krstitelja za vladičanski presto u hramu. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Spomenik palim borcima i žrtvama fašističkog terora, Veliki Radinci
O B J E K T
Spomenik (1)
Spomenik (2)
O K O L I N A
Malo hladovine iznad spomenika (1)
Malo hladovine iznad spomenika (2)
P O S E T I O C I
period:Drugi svetski rat;
Strašno je kada u nevelikom mestu vidite spomen ploču sa ovako dugačkim spiskom stradalih. Ali, činjenica da u skoro svakom sremskom selu postoji posveta sa brojnim imenima, to je nešto što se ne zaboravlja.
Spomenik palim borcima i `rtvama fa{isti~kog terora, Veliki Radinci
Snimljeno: 22.06.2019
33.
Kultura-Objekt-Ekonomski
Ambar, Zmaj Jovina 57, Kuzmin
O B J E K T
Mesto na kome se ambar nalazio
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1320; nastanak:1825; stanje:ne postoji;
Po rečima komšija, objekt je propadao polako. Dugo je stajao nakrivljen na strani ulaznih vrata. Rešenje za očuvanje nije nađeno.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ambar u Zmaj Jovinoj ulici br. 57 sagrađen je 1825. godine. Svojom izradom i ukrašavanjem skrenuo je pažnju krajem prošlog veka. Tada je zabeleženo da ga je napravio gluvonemi majstor, izbeglica iz Bosne, Petar Tulaj. Građen je hrastovinom u skeletnoj konstrukciji, sa unizanim daskama u stubove. Zabat na čeonoj strani je znatno ispušten, tako da obrazuje nadstreš nicu nad ulazom. Krov je dvoslivan strmog nagiba, pokriven biber crepom kojim je zamenjena prvobitna šindra. Dekorativnom obradom posebno se ističe čeoni zabat. Izdeljen je duboreznim gredama na više polja ispunjenih koso na preklop složenim daščicama, omeđenim ukrasnim lajsnama različitih profilacija. Rezbareni ornament, za koji je rečeno da je 'prepoznatljivog orijentalnog upliva', trebalo bi tumačiti tradicionalnim motivom vezanim za poreklo majstora. Kao ređa varijanta ambara na prenošenje sa ispuštenim zabatom, on solidnom gradnjom, dimenzijama i dekoracijom kao i vremenom gradnje predstavlja reprezentativan primer. Amar je dislociran 2016. godine. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1318; stil:barok;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Severozapadno od Sremske Mitrovice, u velikom sremskom selu Kuzminu izgrađena je između 1773. i 1783. crkva posvećena svetim vračima Kuzmanu i Damjanu. To je građevina barokne koncepcije prostora, jednobrodna, sa plitkim pravougaonim pevnicama, oltarskom apsidom jednake širine sa brodom i dvospratnim baroknim zvonikom prizidanim sa zapadne strane. Pregledan unutrašnji prostor podeljen na traveje presveden je sfernim svodovima i poluobličastim lukovima. U zapadnom delu je galerija hora koji se duboko uvlači u unutrašnji prostor naosa. Fasade su jednostavno ukrašene udvojenim pilastrima sa profilisanim kapitelima i potkrovnim profilisanim vencem. I zvonik je ukrašen kordonskim profilisanim vencima i udvojenim pilastrima na uglovima. Ulazi se nalaze na zapadnoj i južnoj strani. Ukrašavanje unutrašnjosti hrama započeto je 1793. kada je kuzminska Crkvena opština sklopila ugovor o slikanju ikonostasa sa Grigorijem Davidovićem Opšićem i Stefanom Gavrilovićem. Naručioci su insistirali na očuvanju pravoslavnosti, pa su se slikari obavezali da će ikonostas 'po običaju naše cerkve izmalati'. Opšić je sledio kasnobarokna stilska rešenja kao što je i Stefan Gavrilović, i pored neoklasicističkih uticaja, ostao prevashodno vezan za umetnost kasnog baroka. Oni su oslikali i arhijerejski tron u crkvi. Barokna rezbarija ikonstasa delo je nepoznatog drvorezbara. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1319; nastanak:kraj prve polovine 19. veka; stanje:ne postoji;
Objekt više ne postoji. I pored višegodišnjeg nastojanja vlasnika da sačuva objekt tako što će ga pokloniti lokalnoj upravi, rešenje nije nađeno.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ambar u Savskoj ulici br. 94 sagrađen je krajem prve polovine XIX veka. Napravljen je od hrastovine u skeletnoj konstrukciji sa ispunom od unizanih dasaka. Krov je dvoslivan, pokriven biber crepom kojim je zamenjena prvobitna šindra. Zabat je u ravni čeone strane, što predstavlja posebno obeležje ovog ambara bez trema. Kao najčešća dekorativno obrađena površina, zabat je u ovom slučaju skroman. Jedini ukras predstavljaju nazubljene lajsne kojima su pričvršćene daščice što zatvaraju polja na koja je izdeljen. Podela na okna za smeštaj žita urađena je unutar objekta na isti način na koji je i građen. Predstavnik je tipa ambara 'na prenošenje', nazvanih tako što nemaju trem i mogu se prenositi sa jednog mesta na drugo. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ambar je sagrađen 1909. godine, gradili su ga majstori Luka i Marko i njihov potpis se nalazi u unutrašnjosti ambara. Ambar je sačinjen od hrastovih dasaka, njega karakteriše trouglasti zabat koji je veoma dekorativan, u njemu se nalaze geometrijski i floralni motivi. Ambar je dvoslivnog krova, pokriven biber crepom, ima malu nadstrešnicu duž prednje strane ambara. U produžetku je kotobanja sagrađena od hrastovih i čamovih daščica. Ambar i kotobanja čine jednu celinu i oni su predstavnici tradicionalne arhitekture Srema. Ambar je izdeljen na okna u koja se sipaju različite vrste žitarica. Ambar i kotobanja se nalaze na ciglenoj podzidi i na taj način su zaštićeni od štetočina. ovaj ambar je smešten u dvorištu naspram kuće što govori o brizi vlasnika za svoje blago koje smešta u njega. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1326; stil:barok;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Severozapadno od Sremske Mitrovice, u sremskom selu Martinci, izgrađena je u drugoj polovini HVIII veka crkva Sv. Nikole. Izgradnja tornja započeta je 1766. Koncepcijom prostora i oblicima arhitektonskog ukrasa pripada nizu baroknih parohijalnih crkava toga doba. Ima izduženi brod, oltarsku polukružnu apsidu na istoku, a dvospratni barokni zvonik prizidan uz pročelje na zapadnoj strani građevine. Fasade su po vertikali raščlanjene jednostavnim plitkim pilastrima sa profilisanim kapitelima iznad kojih teče jednostavno profilisani kordonski venac. Bez plastike su i lučno završeni prozori. Isti oblici ponavljaju se i na ukrašavanju zvonika. Naos je pode-ljen na traveje presvedene sfernim svodovima koji su ojačani lukovima. Oni se na bočnim stranama oslanjaju na konzole sa jedinstvenim profilisanim kapitelima. Horska galerija nalazi se u zapadnom delu naosa. Izuzetnu rezbariju ikonostasa, sa elegantnim baroknim i rokajnim oblicima, izveo je oko 1780. nepoznati majstor. Ikone je 1782. oslikao Mojsej Subotić, martinački žitelj. Završavajući posao potpisao se na medaljonu iznad Carskih dveri. Ikonografijom i tematikom Subotićev martinački ikonostas oslanja se na slikarska rešenja u srpskoj umetnosti sa kraja HVII i iz prve polovine HVIII veka. Nepoznati majstor slikao je u HIH veku zidne slike. U svodu iznad soleje predstavljena su Sv. Trojica sa četiri jevanđelista u uglovima. Delimična konzervacija arhitekture izvedena je 1988. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1321; stil:barok;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica U sremskom selu Laćarku kod Sremske Mitrovice izgrađena je sredinom sedme decenije XVIII veka crkva Sv. arhanđela Gavrila. Hram barokne koncepcije prostora sa klasicistič kim dekorativnim elementima ima izduženu jednobrodnu osnovu, polukružnu oltarsku apsidu jednako široku kao brod i masivni zvonik prizidan na zapadu. Unutrašnji prostor je pilastrima i lucima raščlanjen na traveje. Presveden je poluobličastim lucima i sfernim svodovima razapetim između lukova. U zapadnom delu naosa je hor. Fasade su raščlanjene niskim soklom, potkrovnim profilisanim vencem i plitkim pilastrima, dok je dvospratni zvonik po horizontali ukrašen kordonskim vencima, a udvojenim pilastrima na uglovima. U nižim zonama tornja su slepe niše, na drugom spratu su polukružno završeni prozori, a iznad njih su četiri satna mehanizma. Tri portala postavljena su na zapadnom, južnom i severnom zidu. Ukrašavanje unutrašnjosti hrama započeto je posle osvećenja crkve 1766. Baroknu rezbariju za ikonostas, pevnice i vladičanski presto izradio je 1769. novosadski drvorezbar Marko Gavrilović. Oslikavanje crkve povereno je 1786. Grigoriju Davidoviću Opšiću, Kračunovom učeniku koji je ikonostas i naslikao umesto svoga učitelja. Opšić je zidnim slikama ukrasio i oltarski prostor i prva dva traveja hrama. On se u Laćarku pokazao kao siguran majstor kasnobaroknog srednjoevropskog manira. Oslikavanje zapadnog dela hrama završio je 1803. Kuzman Kolarić. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1322; nastanak:kraj 19.veka ili početak 20. veka; stanje:oštećen;
Nalazi se u Ulici 1. novembra 174. Kuća je zaključana i prazna, vlasnici su u inostranstvu. Objekt je zarastao u zelenilo i ne može se snimiti, iako je vidljiv preko ograde.
Iz komšijskog dvorišta smo mogli videti deo krova i na njemu veće oštećenje.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ambar u Laćarku,Ul. Prvog novembra br. 174, O.Sremska Mitrovica Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Zgrada stanice je prvi objekt izgrađen po oslobođenju u Jugoslaviji. Rat još nije bio završen kada su započeti planovi za gradnju, a završena je u septembru 1945. godine. Ispred stanice postavljen je visoki obelisk posvećen borcima koji su poginuli u oslobađanju grada tokom oktobra 1944. godine.
Na peronu je zabranjeno fotografisanje. Jedva smo izmolili za dozvolu da snimimo spomen ploču na zidu stanice, uslov je bio da sačekamo da voz koji upravo ukrcava putnike ode iz stanice.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Posle oslobođenja Beograda 20. oktobra 1944.g. jedinice XII vojvođanskog korpusa oslobodile su žestokim borbama veći deo istočnog Srema da bi se posle oslobođenja Rume 27. oktobra otpočele borbu za oslobođenje Sremske Mitrovice. U samoj S.Mitrovici i na terenu zapadnog Srema nalazilo se tada oko 30.000 neprijateLJskih vojnika koji su očajnički branili prilaze gradu. U S.Mitrovici u njenoj bližoj okolini nalazilo se nekoliko hiljada pripadnika zloglasne XIII SS 'Hanxar divizije'. Posle kratkih političkih i vojnih priprema, po oslobođenju Rume, Štab XII vojvođanskog korpusa naredio je 11. krajiškoj i 16. vojvođanskoj diviziji da odmah po primanju naređenja priđu likvidaciji neprijateLJskih snaga u S.Mitrovici. Napad na grad otpočeo je 27. oktobra ali su svi napori boraca 11. krajiške divizije bili zaustaveni na prilazima S.Mitrovici. Posle trodnevnih žestokih juriša i borbi zamorene borce 11. krajiške divizije zamenili su njihovi drugovi iz 16. vojvođanske divizije. Pre napada jedinica 16. vojvođanske divizije na grad njen komandant Marko Peričin-Kamenjar izdao je sledeću zapovest 'Štabovi naših brigada moraju ozbiLJno shvatiti ovaj zadatak oslobođenja Sremske Mitrovice. Usled nepovezanosti naših jedinica koje su napadale Mitrovicu, nije bilo ni uspeha. Mora svaki naš borac s ponosom da krene na ovaj zadatak, jer se očekuje na 16. slavnu diviziju, koja treba da oslobodi grad. Oslobođenjem ovog grada izbija se i poslednje uporište iz ruku ustaških i švapskih bandita na sektoru Srema'. (Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda, tom 1, knjiga 8 , Beograd 1956, 603). Raspored jedinica 16. vojvođanske divizije pred napad na S. Mitrovicu bio je sledeći : 1. vojvođanska brigada zaposela je položaj prema Jaliji i centru grada, 4. vojvođanska brigada zaposela je položaje severno od grada prema pruzi Beogra - Zagreb, dok je 1. vojvođanska brigada bila u divizijskoj rezervi i obezbeđivala rusku artiLJeriju kod Vognja koja je svojom vatrom pomagala napad naših jedinica. Opšti napad vojvođanski jedinica na grad otpočeo je 30. oktobra, ali dana 31. oktobra, vođene su uglavnom sporadične borbe. Toga dana stiglo je naređenje jedinicama 16. vojvođanske divizije da se povuku na sektor Mačve, i dok su jedinice 21. srpske divizije prilazile gradu, Vojvođani su krenuli u opšti silovit napad koji je urodio plodom i u ranim jutarnjim časovima 1. novembra oslobođena je Sremska Mitrovica. Istog dana oslobođen je i Laćarak pa se front stabilizovao na Generalovom kanalu zapadno od Laćarka. Tokom borbi za oslobođenje grada jedinice XII vojvođanskog korpusa imale su 1.200 LJudi izbačenih iz stroja, dok su neprijateLJski gubici iznosili 1.460 vojnika. Tokom borbi za oslbođenje grada neprijateLJ je minirao i razrušio staru železničku stanicu. Odmah po oslobođenju grada prišlo se obnovi porušenih objekata i saobraćajnica. Naročito je za naše jedinice bila važna železnička pruga Beograd -Zagreb kojom je dovoženo sve što je bilo potrebno jedinicama na frontu pa je uporedo sa pomicanjem fronta prema zapadu i pruga odmah osposobLJavana za saobraćaj. Još dok su trajale završne borbe za oslobođenje naše zemLJe doneta je odluka da se izgradi nova zgrada železničke stanice u Sremskoj Mitrovici. Od maja meseca pa sve do septembra 1945. g trajali su radovi na izgradnji zgrade nove stanice u Sremskoj Mitrovici. Prvo su se morale, uz velike napore, raščistiti sve ruševine od stare zgrade, potom dovući materijal i u velikoj oskudici i uz velika odricanja podići zgradu nove železničke stanice. Zgrada je podignuta po projektu arhitekte Todića iz Novog Sada. Najviše su dali svoga udela na podizanju nove zgrade stanovnici Sremske Mitrovice i okolnih bližih mesta. Delimično je na ovom poslu korišćena i stručna snaga nemačkih zarobLJenika. Na fasadi zgrade železničke stanice postavnjena je ploča na kojoj piše da je to prva građevina nove Jugoslavije. U znak sećanja na oslobodioce S.Mitrovice podignut je na prvo godišnjicu oslobođenja Spomenik oslobođenja Sremske Mitrovice. PostavLJen je ispred zgrade železničke stanice u vidu obeliska. Na licu spomenika, prema jugu, ugrađena je bela mermerna ploča na kojoj je urezan i zlatnom bojom obojen sledeći tekst: SPOMEN OSLOBOĐENJA SREMSKE MITROVICE 1.11.1944. 1.NOVEMBRA 1944. GOD. TITOVA ARMIJA UZ POMOĆ BRATSKE CRVENE ARMIJE DONELA JE SREM. MITROVICI U ZNAKU VEČITOG BRATSTVA I JEDINSTVA NARODA JUGOSLAVIJE SLOBODU KOVANU OD 1941-1945 GOD. SLAVA PALIM BORCIMA ZA SLOBODU RAVNOPRAVNOST NARODA I SOCIJALISTIČKU PRAVDU. SREM. MITROVICA Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
period:Drugi svetski rat; status:znamenito mesto od velikog značaja; šifra:ZM0037; nastanak:1960.; autor:Bogdan Bogdanović;
Široki potez od nekih 500 metara proteže se između velikog bronzanog spomenika (raspukli vrč) i spomen groblja. Krajnje tačke spaja staza preko širokog travnatog prostora na kome se nalazi još nekoliko spomen obeležja. Spomen groblje simbolično čini nekoliko humki (za svako masovno streljanje po jedna) nad kojima je u bronzi izvedena predstava večnog plamena. Humke okružuju veliki pravougaoni plato kojim se, počevši od leja ukrasnog bilja na početku, između humki stiže do tri velike kamene ploče sa posvetom streljanima.
Srem je žestoko stradao tokom Drugog svetskog rata. Na ovom mestu se još ponajbolje mogu nazreti razmere tragedije. Mada, može se to naslutiti i po tome što nema sela u Sremu bez spomen ploče iz tog perioda; i uvek je neshvatljivo velik spisak na ploči u odnosu na veličinu mesta.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Pokraj sremskomitrovačkog pravoslavnog groblja Nemci i ustaše su od 1941. do 1944. ubili 7.950 ljudi i žena. Izmučene žrtve su terane bajonetima da same sebi kopaju raku. Na ovom prostoru je sahranjeno i 308 boraca Narodnooslobodilačke vojske, koji su pali za oslobođenje Sremske Mitrovice, kao i 20 vojnika bugarske i 18 vojnika Crvene armije. Tu su sahranjeni i posmrtni ostaci četvorice narodnih heroja: Janka Cmelika, Stanka Paunovića-Veljka, Boška Palkovljevića-Pinkija i Slobodana Bajića-Paje. Spomen-groblje je uređeno 1960. prema projektu arhitekte Bodana Bogdanovića. Bakarna urna i bronzani plamenici vraćaju sećanje na mučeničku smrt srpskih rodoljuba. Na tri kamene ploče uklesan je tekst čiji je autor Dobrica Ćosić. u okviru kompleksa podignut je i spomen-muzej. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1330; nastanak:19. vek, druga polovina ;
Objekt je predstavlja titpičan primer arhitekture - ekonomska zgrada u području Vojne granice na prelazu iz 18. u 19. vek i kao takav, velika je retkost. Zgrada trenutno nema namenu (2020. godina). Spolja se ne čini ugroženom, ali su ulaz i hodnici zatrpani đubretom i neprohodni.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Podignut u drugoj polovini HIH veka kao ekonomski objekat za potrebe Petrovaradinskog devetog graničarskog puka i danas svojom veličinom dominira u zapadnom delu grada, gde je na obali reke Save smešteno naselje Stari most. Dvospratna građevina, danas u Bulevaru Konstantina Velikog, zapremine preko 7000 m 3, pokrivena je strmim dvovodnim krovom. Specifična namena magacina za skladištenje hrane, jednostavnog prostornog rasporeda magacinskog i transportnog dela, zahtevala je i odgovarajuću zaštitu zidovima od opeke debljine preko 1 m . Pored visokog krova sa spuštenim krovićima na zabatnim površinama, koji daje poseban akcenat skromno obrađenom zidnom platnu, sve četiri fasade perforirane su ujednačenim ritmom jednostavnih prozora, dok se sa tri strane nalazi ukupno šest ulaza. Sokl na južnoj i istočnoj strani, plitke lezene na krajevima i strogo profilisani krovni venac, predstavljali su svojim skromnim arhitektonskim oblikovanjem samo logičan sled težnje da se u prvom redu da akcenat na zadovoljenju funkcionalnih potreba. Za vreme II svetskog rata tu se nalazio logor zarobljenih srpskih vojnika. Kao jedan od retkih sačuvanih ekonomskih objekata iz HVIII veka predstavlja značajan primer za proučavanje vojnograničarske arhitekture. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ambar je podignut na kraju 19. ili početkom 20. veka. Sagrađen je od masivnih tesanih dasaka, sa krovom na četiri vode, pokriven biber crepom. Unutrašnjost je izdeljena na manje i veće pregrade što govori da je služio za smeštaj različitih žita. Ambar je bez dekorativnih elemenata. Posebna zanimljivost je mehanizam za zaključavanje. Drveni ključ i brava su u potpunosti izrađeni od drveta i još uvek u funkciji. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1328; nastanak:1826, (1994);
Jednostavna spratna zgrada sa nešto izraženijim centralnim rizalitom. Dokumentacija kaže da je današnji izgled daleko od autentičnog, zgrada je pretpela mnogobrojne rekonstrukcije.
Malo izvan centra, čini se da je u relativno mirnom kraju (možda mi se čini, bio je drugi dan praznika).
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ubrzo nakon pripajanja Sremske Mitrovice Vojnoj granici osetila se potreba za formiranjem humanitarne medicinske ustanove, koja bi kao pukovsko-opštinska dobrotvorna ustanova imala zadatak zbrinjavanja bolesnih i bespomoćnih. Petrovaradinskom devetom graničarskom puku bila je predložena zgrada stare pošte, ali je zbog njene trošnosti odlučeno da se na istom mestu podigne nova. Nakon prikupljanja neophodnih finansijskih sredstava, pristupilo se izgradnji bolnice, koja je osvećena i otvorena 7.5.1826. U prizemlju i na prvom spratu, izduženih pravougaonih osnova, bile su smeštene bolničke, sobe za osoblje, kuhinje, ostava, depo i sanitarne prostorije. Imala je i dva prostrana podruma, a u dvorištu su se nalazili bunar, šupa, staje i velika bašta. Na simetrično obrađenom zidnom platnu sa jednostavnim polukružnim prozorima u prizemlju i pravougaonim na spratu, izdvaja se centralni rizalit raščlanjen lezenama. Sokl, visoki četvorovodni krov pokriven biber crepom i dimnjaci završeni dekorativnim kapama daju poseban akcenat skromno obrađenoj kompoziciji. Bolnica danas postoji u izmenjenom obliku, pretrpevši tokom godina niz izmena i dogradnji. Konzervatorski radovi su obavljani 1990-94. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Tipična kuća graničarskog zemljoradnika iz 19. veka
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1332; adresa: Arsenija Čarnojevića 51; nastanak:18. vek, druga polovina;
Dokumentacija kaže da je i ovaj objekt izgubio na autentičnosti pošto je pretrpeo neodgovarajuće izmene. Naziv ulice je izmenjen, sada je Ulica Arsenija Čarnojevića.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sagrađena u drugoj polovini HVIII veka u naselju Kamenita ćuprija, predstavlja jedan od retko sačuvanih tipičnih primera kuće graničarskog zemljoradnika. Postavljena na regulacionoj liniji, okrenuta užom stranom ka ulici ima dva odvojena ulaza: pešački i kolski (kapiju). Svojim jednostavnim prostornim rasporedom pravougaone osnove i masivnim zidovima od mešanog materijala, svrstava se u red standardnih porodičnih kuća koje su se u tom periodu gradile po strogo propisanim normama. Kao kod većine vojvođanskih kuća i ovde se pojavljuje karakteristični zabat - ravna površina koja zatvara visoki dvovodni krov pokriven crepom. Jednostavno obrađena ulična fasada, odvojena snažno profilisanim vencem na zonu prizemlja i zabata, sa po dva simetrično postavljena prozora, čini sa plitkom malterskom plastikom svedenih oblika skladnu celinu. Pretrpela je poslednjih godina neodgovarajuće nestručne izmene. Novi poslovni objekat na parceli narušava spomenička svojstva graničarske kuće. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
nastanak:1905.,1905+; status:nije pod zaštitom; stil:neoromanika;
Potreba za gradnjom nastala je po doseljavanju Rusina, koji su se u ove krajeve zaputili posle burnih događaja 1848-1849. godine. Crkva je velika trobrodna građevina.
Nažalost, bez dobre fotografije. Pogled na crkvu zaklanja zelenilo sa svih strana.
Ostaci bazilike nalaze se u suterenu. Danas je u prostoru savremenog kafića, ali su ostaci odeljeni staklom i dotupni pogledu svakom posetiocu.
Pultovi kafića su, prirodno, postavljeni oko zaštitnog stakla. Sediš, piješ kaficu, pogled uperen u kamenje... meditiraš o davnom vremenu - nirvana. --- Prilikom druge posete (maj 2021) ceo prostor je bio zatvoren, kafić nije radio.
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1327; nastanak:1811.,1827.; stil:barok,klasicizam;
Crkva je izgrađena 1810. (1811.) godine, a župni dvor 1827.
Nalazi se u mirnoj ulici sa puno hladovine i malim trgom. Na trgu je mali park sa kipom Svetog trojstva, a na drugom kraju trga se nalazi Grko-katolička crkva.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Izgrađena je 1810. pod uticajem sve dominantnijeg klasicizma. To je jednobrodna crkvena građevina sa polukružnom oltarskom apsidom na jugu i visokim zvonikom koji se uzdiže nad severnim pročeljem. Naknadno je dozidana jednospratna sakristija na zapadnoj strani. Plitki pilastri, ukrašeni dorskim kapitelima, naglašavaju vertikalnu podelu fasada, formirajući polja u kojima su smešteni prozorski otvori. Glavni portal je uokviren pilastrima iznad kojih je timpanon. Ugaoni pilastri na zvoniku imaju jonske kapitele. Višestruko profilisan krovni venac teče oko celog hrama, pri čemu prati barokno-rokajne linije limene kape zvonika. Oltarske slike oslikao je 1812. Arsa Teodorović. Početkom HH veka zamenjene su oltarima, za koje su angažovani tirolski majstori. Tom prilikom je Teodorovićeva predstava patrona hrama preneta u Dijecezanski muzej u Đakovu. Istočno od hrama podignut je 1827. župni dvor. Ova jednospratnica, raščlanjena kordonskim vencem na dva dela, jednostavnog je prostornog rešenja i prečišćenog fasadnog ukrasa. Prozorski otvori, postavljeni u dva reda, iste su veličine. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; šifra:SK1047; stil:barok;
Iako je dokumenti prvi put spominju oko 1730. godine, pretpostavlja se da crkva je mnogo starijeg datuma. Takođe, otkriveno je da podignuta na građevini, moguće hramu još iz rimskog doba.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Nastala je krajem XVI ili početkom XVII veka, na šta navodi i izgled sličan crkvi brvnari. Prvi pisani pomen o njoj potiče iz 1729. Jednobrodna je, orjentisana u pravcu jugozapad - severoistok. Pravougaoni naos zvršava se oltarskim prostorom iste širine, četvorostranim spolja i iznutra. Iznad glavnog ulaza uzdiže se visoki barokni zvonik, kome su u jednoj od poslednjih obnova zazidani u prizemlju lučno završeni bočni otvori. Svod je poluobličast, sa izuzetkom krstastih svodova iznad prizemnog dela zvonika. Skromnu fasadnu dekoraciju čine plitke pravougaone lizene na bočnim zidovima, poduprtim kontraforama. Sa ikonostasa iz prve polovine XVIII veka sačuvane su samo prestone ikone Hrista i Bogorodice koje se čuvaju u Galeriji Srema u Sremskoj Mitrovici. Prema popisu Karlovačke eparhije doneo ih je iz Soluna ' gospodar Milja ', dok ih najnovija istraživanja pripisuju Stanoju Popoviću, vernom pristalici likovnosti Hristofora Žefarovića. Ikonostas iz druge polovine XVIII veka raskošno su izrezbarili makedonski majstori pod uticajem italijanskog baroka, najverovatnije školovani u grčkim radionicama.Oslikavanje je izveo Teodor Kračun u najboljem maniru srpske barokne umetnosti. Konzervatorski radovi su obavljeni 1980-85. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1334; stil:barok;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Prema arhivskim dokumentima crkva u Šašincima je najverovatnije dovršena 1769. Uobičajeni je tip jednobrodne crkve sa polukružnom oltarskom apsidom i prizidanim zvonikom. Prekrivena je dvoslivnim krovom. Niski sokl, pilastri, krovni venac i po tri lučno završena prozora na bočnim stranama, čine dekor spoljne fasade. Barokna rezbarija ikonostasa iz druge polovine HVIII veka, delo je nepoznatog drvorezbara. Rezbarija je floralno ornamentisana, sa ružama, hrastovim lišćem, vinovom lozom i grožđem. Ikonostas je slikao Grigorije Jezdimirović, po svoj prilici u poslednjoj deceniji HVIII veka. Početkom ovog stoleća ikonostas je nestručno restauriran, tako da su u priličnoj meri izgubljeni likovni kvalitetui slikarstva. Zvonik je u vreme II svetskog rata srušen, a posle oslobođenja obnovljen. Krajem 70-tih i početkom 80-tih godina rađeni su obimniji konzarvatorski radovi. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Zgrada Zavoda za zaštitu spomenika kulture, Sremska Mitrovica
O B J E K T
Pročelje zgrade (1)
Pročelje zgrade (2)
Ulazni hol
P O S E T I O C I
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1329; nastanak:18. vek, sredina;
Zgrada je nastala u vreme osnivanja vojne granice, kao administrativna (ili vojna) zgrada vojnograničarskog puka.
Ukidanjem vojne granice, zgrada je više puta menjala svoju namenu. Sada je u njenim prostorijama regionalna jedinica Zavod za zaštitu spomenika kulture.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sredinom HVIII veka, kada je Sremska Mitrovica postala središte Petrovaradinskog devetog graničarskog puka, za potrebe graničara sagrađene su mnoge administrativne, vojne i stambene zgrade. Jedna od najkarakterističnijih građevina iz vremena Vojne granice nalazi se na uglu ulica Svetozara Markovića i Trga braće Radić br. 10. Jednostavna prostorna organizacija obuhvatala je službene prostorije namenjene graničarskim potrebama u prizemlju i stan za potpukovnika na spratu. Zgrada je solidno građena od cigle i maltera. Simetrična kompozicija raščlanjena je horizontalno široko profilisanim vencem između prizemlja i sprata, zatim naizmeničnim horizontalno i polukružno obrađenim vencem iznad spratnih prozora i bogato profilisanim potkrovnim vencem. Poseban akcenat glavnoj fasadi daje centralni rizalit sa lučno završenom ulaznom kapijom i pravougaoni prozor na spratu flanikiran sa dva pilastra. Posle ukidanja Vojne granice 1881. zgrada je adaptirana za civilne potrebe i u njoj su bile smeštene mnoge kulturnoistorijske ustanove. Danas se u prostorijama ovog značajnog zdanja iz HVIII veka nalazi Zavod za zaštitu spomenika kulture. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Zgrada Zavoda za za{titu spomenika kulture, Sremska Mitrovica
Snimljeno: 04.05.2021
56.
Kultura-Objekt-Javni
Zgrada imovine opštine/MUP
O B J E K T
Pročelje zgrade
Zgrada
Bočna fasada
Ulazni portal
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1452; nastanak:1877.; stil:eklektika;
Lako uočljiva zgrada - svetlog tona, gleda na tri ulice. Bogata plastika i ritmične horizontalne linije i vertikalne podele čine fasadu veoma živom i prilično jedinstvenom.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sagrađena je 1877. za Petrovaradinsku imovnu opštinu, kao jednospratna trotraktna ugaona neoklasicistička građevina, bogate plastične dekoracije. Akademski je komponovana, eklektičnih arhitektonskih oblika zasnovanih na principima renesanse. Horizontalna podela fasada dobijena je profilisanim kordonskim vencem, a vertikalna ritmičnost različito izvedenim pilastrima prizemlja i sprata. Prizemlje, obrađeno kvaderima, je rustično, dok bogata geometrijska i floralna plastična dekoracija ukrašava sprat (potprozornici, touglasti i lučni timpanoni, konzole, kapiteli na pilastrima, uokvireni delovi zidnog platna iznad profilisanih trouglastih ili lučnih timpanona, krovni venac). Posebno je naglašena simetrično rešena ugaona fasada piramidalnim kupolama sa strane, sa vetrokazima i tri okulusa, dekorativno ukrašena. Dvorišne fasade su bez dekorativnih elemenata. Kancelarije su okrenute prema ulici, a hodnici prema dvorištu. Na sprat vodi kameno stepenište sa balustradom u severnom, a u južnom krilu usko drveno. Iz dvorišta je građevina dograđena na neodgovarajući način, bez poštovanja konzervatorskih principa. U zgradi, danas Trg Ćire Milekića 1, smešten je SUP. Konzervatorski radovi su izvođeni 1976-79. i 1993. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Ćira Milekić je značajna ličnost grada. Godine 1881. on se izborio da tadašnja Mitrovica dobije status slobodnog kraljevskog grada, a time i niz pogodnosti za brži sveukupni razvitak. Potom je sledećih 27 godina sa uspehom obavljao dužnost gradonačelnika. Ćiri Milekiću su u gradu postavljena dva memorijala - statua u prirodnoj veličini u samom centru, na ulazu u Gradski park i bista na Žitnom trgu.
Zgrada galerije Lazar Vozarević i dečije biblioteke/Srpski dom
P R I L A Z
Info pano
Ulaz i naziv institucije
O B J E K T
Zgrada (1)
Zgrada (2)
Deo fasade
Stihovi iznad jednog ulaza
status:spomenik kulture; šifra:SK1568;
Galerija ima dvostruku namenu. Prvenstveno, u njoj se čuvaju i izlažu dela Lazara Vozarevića. Drugi deo su aktuelne, promenljive postavke.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Galerija 'Lazar Vozarević' osnovana je i počela sa radom novembra 1973. godine izložbom slika i crteža Lazara Vozarevića. Galerija ima dva jasno profilisana dela: memorijalni i živi.
Osnovno galerijsko jezgro čini memorijalni deo koji se sastoji od originalnih slika, crteža, kolaža i materijala koji se vezuje za stvaralaštvo Lazara Vozarevića.
Lazar Vozarević rođen je 1925. godine u Sremskoj Mitrovici, a umro 1968. godine u Beogradu. Završio je Akademiju likovne umetnosti u Beogradu. Boravio je u Parizu 1951-1952, 1954-1956, 1958 i 1962. Pored slikarstva bavio se mozaikom i ilustracijom. Bio je docent na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu. Dela mu se nalaze u Galeriji 'Lazar Vozarević', Sremska Mitrovica, Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, Umetničkoj galeriji na Cetinju kao i u značajnim zbirkama u inostranstvu: David Rockfeller (SAD), Guido Tervizan (Italija), Vila Lobos (Brazil), Philipe Baudet (Francuska), Paul Flockerman (SAD) i dr. Vozarević je samostalno izlagao u Beogradu, Zagrebu, Sremskoj Mitrovici, Parizu, Rimu, Brazilu, Veneciji, NJujorku i dr. Lazar Vozarević je u okviru jugoslovenske selekcije izlagao na Bijenalu mladih u Parizu, na Međunarodnoj izložbi u Tokiju, na Mediteranskom bijenalu u Aleksandriji i na Bijenalu u Sao Paolu.
Drugi deo u strukturi Galerije odnosi se na dinamičke akcije u oblasti žive i savremene umetnosti. Galerija organizuje dve stalne manifestacije: Sremskomitrovački salon (Vojvođanski salon) koji svake druge godine prikazuje najnovija dostignuća u oblasti likovne i primenjene umetnosti i arhitekture u Vojvodini i Likovni salon Srema na kome izlažu likovni stvaraoci sa ovog područja. Galerija je do sada organizovala preko 160 izložbi u svojim prostorijama i dvadesetak izložbi u zemlji i inostranstvu. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Zgrada je ugaona, nalazi se u samom centru mesta. Ugaoni deo čini kula kružne osnove sa izreženim kubetom, što celoj zgradi daje jedinstven izgled. Danas se u prostorijama zgrade nalazi biblioteka, radio stanica, kao i pravoslavna crkvena opština.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Zgrada biblioteke 'Gligorije Vozarević' i radničkog univerziteta predstavlja integralni deo Sremskog doma. Objekat je lociran u centralnoj zoni grada. Izgrađen je 1984/95. godine, kao ugaona spratnica. Projekat je izradio arhitekta Vladimir Nikolić. Tokom svog postojanja objekat je doživeo više adaptacija i rekonstrukcija. Objekat je orijentisan ka gradskom parku /istočna strana/ i glavnoj ulici /severna strana/. Ugaoni deo objekta izveden je na kružnoj osnovi i završava se rebrastom kupolom sa lanternom. Biblioteka se nalazi u objektu od 1969. godine. Radnički univerzitet je prestao da postoji početkom 90-tih godina ovog veka. Danas je u ove prostorije smeštena srpska pravoslavna crkvena opština i radio stanica. Strukturu objekta čini rundela na uglu, dva ulična trakta i jedan dvorišni. Dvorišni deo objekta je izveden sa tri staže. Ispod celog objekta nalazi se podrum. Prostor biblioteke obuhvata tri prostorije u ugaonom delu objekta, u zoni prizemlja. Glavni ulaz je lociran u kružnom delu. Kroz vetrobranski prozor se ulazi u kružnu salu prijemnog odeljenja biblioteke. Adaptacijom 1969. godine ova sala je dobila obodnu galeriju. Prostor ćitaonice i odeljenje pozajmnog fonda su direktno povezani sa kružnom salom i orijentisani ka gradskom parku, odnosno ulici. Prostorije bivšeg radničkog univerziteta locirane su na prvokm spratu. Obuhvataju niz prostorija uličnog trakta i prostora rundele. Locirane su levo i desno od glavnog stepeništa, u koje se ulazi iz prijemnog vestibila. Ulaz se nalazi gotovo u osovini severne fasade. Konstrukcija objekta je masivna, zidana, sa podužnim pravcem oslanjanja. Međuspratne konstrukcije su zidane, svodne u zoni podruma i ulaznog hola. U ostalim delovima objekta primenjena je drvena arhitrovna konstrukcija. Jedini izuzetak čine prostorije prizemlja, orijentisane ka ulici, gde je izveden pruski svod. Krovna konstrukcija je drvena, dvovodna. Krovni pokrivač je biber crep i bakarni lim u delu kupole. Stilski objekat pripada periodu istorijskih stilova kraja 19. veka. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Na ovom mestu se u rimsko vreme nalazio centar mesta, bila je to zanatska četvrt sa širokim kolovozom, pečačkom zonom i vezom sa lukom. Na lokaciji su otkopani temelji najmanje pet velikih objekata. --- Kompleks je naknadno, uz protivljenje struke, opremljen mobilijarom za skupove i auditorijum.
Pri poseti 2021. godine, čekalo nas je ne malo iznenađenje: polovina ostataka je nadgrađena (do visine od metra) i konzervirana, a druga polovina - pokrivena konstrukcijom za održavanje skupova. Ima li kraja našoj 'kreativnosti'.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Trg Žitna pijaca je već krajem 18. veka bila formirana urbana celina, trougaone osnove, sa prilazima pristaništu, centru varoši i naselju. Naziv trga potiče od trgovine žitom koja se od druge polovine 18. veka ovde intenzivno odvijala. Oko pijace su podizane prizemne, jednospratne zgrade višestruke namene - za zanatstvo, trgovinu, skladištenje robe. Karakteristični su ”nirnberški” zabati i visoki, strmi krovovi, nastali pod uticajem doseljenih porodica iz Hesena koje su gradile kuće u stilu nemačke renesanse i baroka. Intenzivan život u ovoj gradskoj zoni uslovio je konstantno podizanje i zamenu objekata. Postojeća zdanja su nastajala od sredine 18. veka pa sve do pred Drugi svetski rat. Pretežno su jednospratna, sa poslovnim prostorijama u prizemnom i stambenim u spratnom delu. Pri gradnji su u pojedinim slučajevima upotrebljavani i antički materijali. Reprezentativni za vreme u kom su nastajali, objekti svedoče o urbanističkom razvoju grada, ekonomskoj moći vlasnika, o građanskoj klasi, kulturi življenja i stanovanja. Glavne fasade su dekorativno obrađivane u duhu neobaroka, neorenesanse, eklektike, romantizma, secesije i moderne. Enterijeri su luksuzno opremani. Ovde su mogli da se sretnu intarzirani parketi, oslikane tavanice, brave od slonovače, kupatila sa tekućom vodom, dekorativne ograde od kovanog gvožđa, lift za podizanje hrane na sprat… Trg su nastanjivali ugledni i bogati građani, među kojima su bili trgovci, industrijalci, zanatlije, preduzimači, kafedžije, kamenoresci,inženjeri, veleposednici, lekari, sudije... U reprezentativnoj jednospratnoj palati na istočnom nizu trga (broj 13), živeo je i Ćira pl. Milekić, prvi gradonačelnik Mitrovice. Kuća je podignuta krajem 19. veka u stilu neorenesanse i bila je izuzetno bogato i dekorativno opremljena. Pažnju posmatrača privlači i raskošna neobarokna porodična kuća s kraja 19. veka (broj 32), koja u najlepšem svetlu reprezentuje ukus i način života građanske klase toga vremena. Objekti u sastavu prostorne kulturno-istorijske celine od velikog značaja: a) neparna strana: 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23 b) parna strana: 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32 i objekat 'Zlatni jelen' Đure Jakšića 1. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; šifra:PKIC0055; stil:secesija,barok,neorenesansa,eklektika,neobarok;
Svaka od nekoliko desetina kuća u tri ulice koje okružuju trg je potpuno uklopljena u ambijent. Skoro svaka od njih je potpuno autentična, dok je skoro svaka druga, po svojoj fasadi, estetska priča za sebe.
Neverovatan ambijent.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Trg Žitna pijaca je već krajem 18. veka bila formirana urbana celina, trougaone osnove, sa prilazima pristaništu, centru varoši i naselju. Naziv trga potiče od trgovine žitom koja se od druge polovine 18. veka ovde intenzivno odvijala. Oko pijace su podizane prizemne, jednospratne zgrade višestruke namene - za zanatstvo, trgovinu, skladištenje robe. Karakteristični su ”nirnberški” zabati i visoki, strmi krovovi, nastali pod uticajem doseljenih porodica iz Hesena koje su gradile kuće u stilu nemačke renesanse i baroka. Intenzivan život u ovoj gradskoj zoni uslovio je konstantno podizanje i zamenu objekata. Postojeća zdanja su nastajala od sredine 18. veka pa sve do pred Drugi svetski rat. Pretežno su jednospratna, sa poslovnim prostorijama u prizemnom i stambenim u spratnom delu. Pri gradnji su u pojedinim slučajevima upotrebljavani i antički materijali. Reprezentativni za vreme u kom su nastajali, objekti svedoče o urbanističkom razvoju grada, ekonomskoj moći vlasnika, o građanskoj klasi, kulturi življenja i stanovanja. Glavne fasade su dekorativno obrađivane u duhu neobaroka, neorenesanse, eklektike, romantizma, secesije i moderne. Enterijeri su luksuzno opremani. Ovde su mogli da se sretnu intarzirani parketi, oslikane tavanice, brave od slonovače, kupatila sa tekućom vodom, dekorativne ograde od kovanog gvožđa, lift za podizanje hrane na sprat… Trg su nastanjivali ugledni i bogati građani, među kojima su bili trgovci, industrijalci, zanatlije, preduzimači, kafedžije, kamenoresci,inženjeri, veleposednici, lekari, sudije... U reprezentativnoj jednospratnoj palati na istočnom nizu trga (broj 13), živeo je i Ćira pl. Milekić, prvi gradonačelnik Mitrovice. Kuća je podignuta krajem 19. veka u stilu neorenesanse i bila je izuzetno bogato i dekorativno opremljena. Pažnju posmatrača privlači i raskošna neobarokna porodična kuća s kraja 19. veka (broj 32), koja u najlepšem svetlu reprezentuje ukus i način života građanske klase toga vremena. Objekti u sastavu prostorne kulturno-istorijske celine od velikog značaja: a) neparna strana: 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23 b) parna strana: 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32 i objekat 'Zlatni jelen' Đure Jakšića 1. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1450; nastanak:1794.; stil:barok,klasicizam;
Jake vertikalne linije (pilastri) čine pročelje ionako visokog objekta još vitkijim, a horizontalnu dinamiku stvaraju naglašene stope i završeci (kapiteli) pilastara.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Saborna crkva, posvećena sv. Stefanu, sagrađena je između 1781. i 1794. u centru Sremske Mitrovice. Izvedena je u baroknom maniru sa elementima klasicizma, posebno izraženim u tretiranju dekoracije spoljnih zidova. Pretrpela je veliki broj intervencija, od kojih je prva bila 1811. Tom prilikom je angažovan Marko Vujatović da izreže ikonostas po ugledu na fenečki ili starobečejski i mobilijar. Oslikavanje ikonostaasa i svoda iznad njega povereno je 1815. Arsi Teodoroviću. Skup i prepun naruxbina, Teodorović je na mitrovačkim ikonama još jednom potvrdio svoj renome, stvorivši mirne, uzdržane likove svetitelja, uobičajeno uzdržanog klasicističkog kolorita. Naknadne radove na oltarskoj pregradi izveli su Novak Radonjić 1857. i Jovan Klauzen iz Zagreba 1891, koji je svojim retušem umnogome promenio njen prvobitan izgled. Hram je jednobrodne osnove sa prostranom polukružnom oltarskom apsidom na istoku i visokim zvonikom uzdignutim nad zapadnim pročeljem. Plitki pilastri završeni višestruko profilisanim kapitelima raščlanjuju građevinu po vertikali. Skladnost u dekoraciji fasada postignuta je naglašavanjem horizontalnih venaca. Lučno zasveden glavni portal ukrašava par polustubova i timpanon u vrhu. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1331; nastanak:18. vek, druga polovina;
Građena za vreme Vojne granice, kasnije je manjala namenu. Promenama namene bila je preuređivana prema potrebama, tako da sadašnja fasada nije potpuno autentična. Sada su u zgradi prostorije Istorijskog arhiva.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Nalazi se u Gradskom parku, u Pinkijevoj br. 4, i sa zgradom Okružnog suda čini ambijentalnu celinu iz perioda Vojne granice, kada je Sremska Mitrovica postala središte Petrovaradinskog devetog graničarskog puka. Podignuta je u drugoj polovini HVIII veka. Po ukidanju Vojne granice 1881. dobila je drugu namenu - za potrebe pošte pretrpela je znatne izmene. Ugradnja većih prozora, podizanje visine sprata i novi ukrasni elementi (frontoni, fuge i girlande) nisu znatno narušili osnovnu koncepciju vojnograničarske arhitekture. Masivni pravougaoni blok sa pravilno raspoređenim otvorima, solidnom gradnjom i jednostavnošću obrade bez suvišnih detalja, svedoči o istorijskim i arhitektonskim karakteristikama vremena u kome je građevina nastala. Danas je tu smešten Istorijski arhiv Srema. Konzervatorski radovi izviđeni su više puta, poslednji 1996-97. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
U parku je postavljeno više spomenika. Videli smo bistu Lazara Vozarevića, kao i kip nekadašnjeg važnog gradonačelnika, Ćire Milekića. Centralni objekt u parku je skulptura agave; verovatno je u pitanju fontana bez vode, ali nismo se setili da proverimo.
Gradski park, Sremska Mitrovica
Snimljeno: 11.06.2016, 22.06.2019
65.
Kultura-Ustanova
Sirmijum, Sremska Mitrovica
O B J E K T
Pogled iz Mačvanske Mitrovice
I Z B O R
Crkva Sv. Stefana
Inforamcije
Đavolska posla (iz Muzeja Grada)
Razboj (iz Muzeja Grada)
Rekonstrukcija bitke na Legetu (iz Muzeja Grada)
Panorama trga
P O S E T I O C I
Pogled iz Mačvanske Mitrovice
status:arheološko nalazište od izuzetnog značaja; šifra:AN0106; period:rimski;
U poseti Sirmiumu, obišli smo grad i zabeležili nekoliko interesantnih lokacija koje ne spadaju pod rimsko nasleđe. Obišli smo Gradski muzej, centralni trg i crkvu Sv. Stefana
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ostaci antičkog grada Sirmijuma nalaze se ispod današnje Sremske Mitrovice. Grad je od I do VI veka n.e. značajan administrativni centar provincije Panonije Sekunde, povremena carska rezidencija i episkopsko sedište u ranohrišćanskom periodu. Rang kolonije dobio je u vreme careva Flavijevske dinastije. Od II veka u izvorima se pominju carevi koji su se u Sirmijumu zadržavali u prolazu ili zbog ratova. U periodu od III-V veka ovde se nalazilo sedište upravnika provincije Panonije Sekunde i povremeno sedište prefekture Ilirik. Krajem IV veka u oblast Sirmijuma prodiru varvari: Goti, Huni, Gepidi, a posle avarskog napada stanovništvo je raseljeno, a grad stradao u požaru. Prva manja iskopavanja izvedena su krajem XIX veka, a sistematska istraživanja i uporedna konzervacija počeli su od 1957. i u kontinuitetu traju do danas. Do sada je registrovano i istraženo 85 lokaliteta. Antički grad je bio prostran, okružen bedemima i rovovima unutar kojih su utvrđeni: carska palata, hipodrom, terme, horeum, trgovački i zanatski centar, nekropola i drugi objekti sa mnogobrojnim pokretnim nalazima, kamenom plastikom, epigrafskim spomenicima i sarkofazima. Ostaci carske palate, deo žitnice i ostaci hrama Sv. Dimitrija konzervirani su kao sastavni delovi savremenih građevina. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:prostorna kulturno istorijska celina od velikog značaja; šifra:PKIC0056; nastanak:18. vek, druga polovina; stil:barok;
Zajedno sa trgom Ćire Milekića i Gradskim parkom okružuje najuže gradsko jezgro. Na trgu je najznačajnija pravoslavna crkva, a od njega kreće i pešačka zona, odnosno ulica kafića koja vodi do sledećeg trga.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Sredinom HVIII veka uspostavljena je slobodna vojna opština i uslovi da se Mitrovica razvije kao trgovački centar. Pored Save grade se magaze za robu pa se ubrzo obrazuje čaršija, a u drugoj polovini HVIII veka i veći trgovi sa različitim namenama. Na pravcu ka jezgru grada i baroknoj crkvi Sv. Stefana, podignutoj između 1781. i 1794, obrazuje se trg kao jedinstvena urbana celina nastala posle 1780. Trg uokviruju spratne zgrade imućnijih građana, uglavnom visokih dvovodnih krovova, bogatije barokne dekoracije (pilastri, kapiteli, krovni venci). Među značajnim građevinama na Trgu se nalazi trgovačko - stambena jednospratna kuća Janka Bajića (danas stara zgrada Muzeja Srema), asimetrične fasade sa svedenim dekorativnim elementima. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Kuća Bajića/Muzej Srema/Zgrada na Trgu narodnih heroja br. 4
P R I L A Z
Naziv institucije
Obeležje objekta
O B J E K T
Pročelje zgrade
Ulazna kapija
Mozaik na podu
Skulptura
Nadgrobni spomenici (1)
Nadgrobni spomenici (2)
Nadgrobni spomenici (3)
Veliki sarkofag (1)
Veliki sarkofag (2)
Informacija
Rimski miljokaz
P O S E T I O C I
nastanak:18. vek, kraj; status:značajna prostorna kulturno istorijska celina; šifra:PKIC56;
Kuća trgovca Janka Bajića je jedan od nekoliko značajnijih objekata koji okružuju trg. U kući se nalazi deo postavke Muzeja Srema. Postavku čini lapidarijum, bogata zbirka rimskih nadgrobnih spomenika i sarkofaga.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Slobodno stojeća spratna zgrada, glavnim, zapadnim pročeljem orijentisana ka Gradskom parku a južnom, užom stranom postavnjena na regulacionoj liniji. U objektu je smešten administrativni centar ' Muzeja Srema' i tri zbirke. Osnovna koncepcija osnove je pravougaona sa dubokim rizalitom na zapadnoj strani, plitkim na istočnoj i znatnim ispadom na severo-istočnom uglu gde je smešten pomoćni ulaz u zgradu. Zidovi su masivno zidani opekom u produženom malteru, krovna konstrukcija drvena a petnaestoslivni krov pokriven je biber crepom. U zgradi postoje dva podruma, jedan na južnoj strani sa ulazom postavljenim na zapadu, drugi u sredini sa ulazom na istočnoj strani. Prizemlje je projektovano kao visoki parter. Sve prostorije prizemlja i sprata vezane su za dugi hodnik koji je smešten u sredini građevine. Glavni ulaz u objekat je smešten na istočnoj strani ispred plitkog rizalita. Ulazu se prilazi sa šesnaest stepenika i odmaralištem u sredini. Ogradu stepenika čine pet kvadratnih stubaca sa žardinjerama na vrhu. Između stubaca prostor je popunjen balusterima. Fasade su po horizontali raščlanjene visokim soklom, bogato profilisanim kordonskim i potkrovnim vencem. Sve fasade imaju naglašenu horizontalnu obradu, samo se na zapadnoj strani na dubokom rizalitu izdvaja drugi plići koji se završava timpanonom. Potkrovni venac zapadnog rizalita i timpanona dopunjen je konzolama od akantusovog lišća. Svi prozori su pravougaoni, dvokrilni, dvostruki sa kutijom i nadsvetlom, samo na spratu zapadnog rizalita otvori su lučno zasvedeni. U pravougaonim poljima iznad tri srednja otvora nalaze se figuralne predstave, a ovi otvori su flankirani polukružnim pilastrima sa korintskim kapitelom. Ispred tri centralna lučno zasvedena otvora nalazi se balustrada. Levo i desno na spratu rizalita nalaze se dve konzole sa skulpturama. Ulazna vrata su drvena sa nadsvetlom, bogato obrađena i ukrašena kovanim gvožđem. Svi podovi u sobama su od parketa. Hodnici su popločani dekorativnim betonskim pločicama. Stepeništa su od kamena. Ograda stepeništa koje povezuje prizemlje i sprat je od kovanog gvožđa sa floralnim motivima i drvenim rukohvatom. Na objektu su vršeni konzervatorski radovi vezani za uređenje unutrašnjeg prostora. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Jedna od najstarijih zgrada uz zaštićenu prostornu kulturno-istorijsku celinu. Lučni otvori ulaza u prizemlju su karakteristika nekadašnjih trgovačko-skladišnih objekata.
Carinarnica, Sremska Mitrovica
Snimljeno: 11.06.2016, 22.06.2019, 04.05.2021
70.
Istorija-Tvrđava/Stari grad-Rimski
Sirmium, Carska palata
P R I L A Z
Paviljon sa delom Carske palate
Ulaz u paviljon
Obeležje objekta
O B J E K T
Unutrašnjost (2)
Monument ispred dela Carske palate
Deo Carske palate
Natpis na monumentu
Maketa Sirmiuma
Unutrašnjost paviljona
Otkopani deo palate
P O S E T I O C I
Jedan od najmonumentalnijih arheoloških kompleksa Vojvodine
period:rimski;
Otkopani deo Carske palate pokriven je montažnim objektom i otvoren za svakodnevne posete. Drugi delovi palate čekaju da ugledaju svetlo dana, ali je problem što se preko njih prostire živi grad. Isto se odnosi i na hipodrom, koji se nalazio u neposrednoj blizini palate.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ostaci antičkog grada Sirmijuma nalaze se ispod današnje Sremske Mitrovice. Grad je od I do VI veka n.e. značajan administrativni centar provincije Panonije Sekunde, povremena carska rezidencija i episkopsko sedište u ranohrišćanskom periodu. Rang kolonije dobio je u vreme careva Flavijevske dinastije. Od II veka u izvorima se pominju carevi koji su se u Sirmijumu zadržavali u prolazu ili zbog ratova. U periodu od III-V veka ovde se nalazilo sedište upravnika provincije Panonije Sekunde i povremeno sedište prefekture Ilirik. Krajem IV veka u oblast Sirmijuma prodiru varvari: Goti, Huni, Gepidi, a posle avarskog napada stanovništvo je raseljeno, a grad stradao u požaru. Prva manja iskopavanja izvedena su krajem XIX veka, a sistematska istraživanja i uporedna konzervacija počeli su od 1957. i u kontinuitetu traju do danas. Do sada je registrovano i istraženo 85 lokaliteta. Antički grad je bio prostran, okružen bedemima i rovovima unutar kojih su utvrđeni: carska palata, hipodrom, terme, horeum, trgovački i zanatski centar, nekropola i drugi objekti sa mnogobrojnim pokretnim nalazima, kamenom plastikom, epigrafskim spomenicima i sarkofazima. Ostaci carske palate, deo žitnice i ostaci hrama Sv. Dimitrija konzervirani su kao sastavni delovi savremenih građevina. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1333;
U ovoj kući je rođen veliki istoričar, Ilarion Ruvarac. Kao protivnik nekritičke nacionalne istoriografije, dominantne u to vreme, svojim naučnim radom postavio je srpsku istorijsku nauku na solidne osnove.
Kuća ima vrednost i za materijalnu kulturu, jer je tipični primer strogih pravila po kojima su tadašnje vojvođanske kuće građene. Njen današnji izgled nije potpuno autentičan.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Ilarion Ruvarac rođen je 1. septembra 1832. u Sremskoj Mitrovici. Nakon završenih studija prava u Beču i Bogoslovije u Sremskim Karlovcima, bio je profesor i rektor Karlovačke bogoslovije, a od 1882. postaje arhimandrit manastira Grgetega. Svojim naučnim radom i mnogobrojnim tekstovima bio je osnivač srpske kritičarske istorijske škole i veliki protivnik tradicionalne nekritičke istoriografije. Kuća u kojoj je rođen naš veliki istoričar Ilarion Ruvarac spada u red tipičnih primera vojvođanske kuće sagrađene po strogo utvrđenim propisima. Podužni objekat sa dva paralelna, simetrična krila, pokriven je strmim dvovodnim krovom koji je zatvoren zabatom kao jednim od najkarakterističnijih elemenata vojvođanske stambene arhitekture. Tokom vremena kuća je pretrpela mnogobrojne izmene i dogradnje, zadržavši osnovni koncept prostornog rasporeda. Nije bilo konzervatorskih radova. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Spaja Sremsku i Mačvansku Mitrovicu. Građen je od 1990. do 1993. godine. Posvećen je Svetom Irineju, prvom episkopu Sirmijuma, hrišćaninu, pogubljenom zbog propovedanja tada zabranjene vere. Kazna je izvršena na tadašnjem sirmijumskom mostu.
Rukavcem Zasavica plovi se malim brodom. Deo kompleksa za turiste je ograđen i u okviru kompleksa sadržaj je potpun: restoran, prostrana livada, vidikovac, jezerce sa lokvanjima, sprave za dečju igru. I - magarac za jahanje. Poseban prostor za stoku čine štale i obori, a u njima - magarci, krave, konji, živina i čuvene svinje - mangulice. Iza - širok pašnjak na kome se možete slobodno družiti sa krdom magaraca.
I pored prometnog turizma u okviru namenskog kompleksa, na prirodu se pazi do krajnosti. Ovde se može opušteno provesti ceo dan.
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1316; stil:neovizantijski;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Crkva u selu Zasavici kod Sremske Mitrovice sagrađena je u neovizantijskom stilu između 1894. i 1899. Projektant hrama bio je Svetozar Ivačković, jedan od najtalentovanijih i najplodnijih graditelja crkvenih građevina kod Srba krajem XIX i početkom XX veka. Studije arhitekture završio je u Beču 1884. kod čuvenog profesora Teofila Hanzena. Ideal mu je bio ostvarenje srpskog nacionalnog stila u crkvenoj umetnosti. Na brojnim projektima i izvedenim hramovima, spajajući bitne odlike srednjovekovne srpske arhitekture sa savremenom srednjoevropskom graditeljskom matricom, ostvario je karakteristično rešenje crkvenih građevina kubičnog stila, sa preglednim unutrašnjim prostorom i naglašenom kupolom na preseku krakova krsta. Crkva u Zasavici ima osnovu u obliku trihonkosa sa spolja petostranim a iznutra polukružnim apsidama, pokrivenim petostranim školjkama. Nad centralnim delom je kupola sa oktogonalnim tamburom. Zvonik je podignut nad zapadnim delom naosa. Ulaz na zapadnoj strani naglašen je vestibilom sa dva stuba i dvoslivnim krovom, dok je iznad vestibila bifora sa lučnim otvorima. Fasade su po horizontali raščlanjene niskim soklom i nizom konzolica ispod potkrovnog venca. Po vertikali teče niz pilastera i lezena. Prozorski otvori su uski i lučno završeni. Na ikonostasu se nalaze prestone ikone Lazara Stajića, slikane verovatno između 1806. i 1808. Još dve grupe ikona koje se čuvaju u crkvi dela su dvojice nepoznatih slikara iz druge polovine XIX veka. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Na kući stoji spomen ploča sa posvetom i detaljima biografije. Na ploči je i informacija da je još četvoro članova njegove porodice tokom Drugog svetskog rata izgubilo život. Kuća je i dalje u vlasništvu naslednika.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Narodni heroj Dobrosav Radosavljević 'Narod' rođen je u ovoj kući 10. februara 1920. godine. Saračko tešnerski zanat izučio je u Sremskoj Mitrovici. Pored raznih dužnosti u radničkom pokretu bio je i redovni posetilac Radničke čitaonice u Laćarku gdeje upoznao i tadašnje laćaračke komuniste. Sa svojih 17 godina otišao je u Beograd i postao član URS-ovih sindikata, a sledeće 1938 godine ušao je u rukovodstvo tih sindikata i postao član KPJ a do 1940 godine radi na osnivanju i jačanju partijskih organizacija u Šapcu i šabačkom okrugu. Na Okružnoj konferenciji KPJ za šabački okrug koja je održana 29. juna 1941. godine izabran je za političkog sekretara Okružnog komiteta. Pod njegovim rukovodstvom 16. jula 1941. godine na Bubanji kod Glušaca formiran je Mačvanski partizanski odred. Rukovodio je celokupnim političkim i kulturno-propagandnim poslovima u Mačvanskom partizanskom odredu i na oslobođenoj i neoslobođenoj teritoriji tokom 1941. i početkom 1942. godine povukao se u ilegalnost i neumorno radio na oživljavanju i koonsolidovanju ilegalnog partizanskog pokreta. Na tom poslu je i uhvaćen 14. marta 1942. godine u selu Petkovici i preko zatvora u Bogatiću doveden u šabački logor na Savi. Tu je saslušavan i mučen a 02. aprila iste godine javno obešen u krugu logora. Cela porodica Radosavljević aktivno je učestvovala u NOP-u i od pet kuškaraca iz te kuće njih četvorica su poginula u toku NOR-a. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Meštani smatraju da je ovo najstariji hrast u Mačvi i da je star tri stotine godina. Po legendi, pred boj na Ravnju, Zeka Buljubaša lično, ili naknadno neki meštani, odredili su da ovo stablo bude spomenik junaku ustanka, rođenom u ovom kraju.
Spomen obeležje je posvećeno bici koja se na ovom mestu odigrala avgusta 1813. godine i označila kraj Prvog srpskog ustanka. Pored drvene figure Zeke Buljubaše, tu je deo originalnog šanca sa palisadama, ploča sa uklesanom šemom bitke koja je trajala 17 dana, kao i posveta junacima bitke.
period:Prvi srpski ustanak,balkanski ratovi,Prvi svetski rat;
Spomenik je posvećen i svim borcima iz sela poginulim u toku balkanskih, kao i tokom Prvog svetskog rata. Bitka koju je Zeka Buljubaša vodio, odigrala se u avgustu 1813, praktično na kraju Prvog srpskog ustanka.
nastanak:kraj 19. veka, /1966/; status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1310; posete:nisu moguće; stanje:urušen;
Objekt se nalazi na privatnom posedu. I objekt i posed su zapušteni i bez funkcije.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Nalazi se na putu Ruma-Šabac, prema Jarku. Sagrađen je krajem HIH veka. Lociran u prostranom parku sa bogatim i raznovrsnim rastinjem, predstavlja reprezentativan primer objekta na kome je drvo kao materijal za gradnju došlo do punog izražaja. Imao je namenu letnjikovca. Posle požara 1966. zgrada je dovedena u prvobitno stanje, dobila je trščani krov i sve drvene delove koje je ranije imala. Izmenjena je samo mala zgrada koja se nadovezivala na trem. Objekat je pravougaone osnove, čeonim stranama okrenut u pravcu istok-zapad. Duž čitave severene i zapadne strane proteže se trem sa drvenom ogradom i profilisanim stubovima iznad ograde. Preko trema se spušta trščani krov, a iz krova, na severnoj strani izdiže se manji zid sa dva prozora potkrovlja. Južnom fasadom dominira ravna zidna površina sa tri dekorativna prozora različitih veličina i položaja i ulazni trem na koji se nadovezuje dekorativna nadstrešnica, koja povezuje ovu zgradu sa manjim pomoćnim objektom. Drveni delovi nadstrešnice, koja je duga oko 5 m i pokrivena trskom, i ulaznog trema potpuno stilski odgovaraju tremovima severne i zapadne fasade. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
stanje:zapušteno; pristup:putničkim vozilom; status:znamenito mesto od velikog značaja; šifra:ZM0036; period:Prvi svetski rat;
Bitka je vođena 5. i 6. septembra 1914. Spomenik je četvorostrani obelisk sa reljefom i više posveta. Spomenik je na platou na kome bi trebalo se nalazi cvetna leja, ali, očigledno, ne održava se redovno. Iza spomenika, na pedeset metara teče Sava.
Ovoj velikoj tragediji nedostaje još malo pažnje.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Južno od Šašinaca, na udaljenosti oko 4 km od sela, nalazi se polje Leget. Delovi Timočke divizije I poziva izvršili su 6. septembra 1914. forsiranje reke Save u cilju angažovanja jačih austrougarskih snaga. Iako se ovaj manevar završio porazom, za operacije srpske vojske i saveznika imao je veliki značaj, vezujući jače neprijateljske snage i pomogavši I srpskoj armiji da uspešno pređe Savu. Smanjen je i pritisak na saveznike, kako na zapadu tako i na istoku. Spomenički kompleks na Legetu i stara šuma obuhvataju površinu od oko 60 hektara. Sokolsko društvo Sremske Mitrovice podiglo je 1923. spomenik visine 8 m , izrađen od opeke i betona u formi piramide na postolju, omalterisan i obojen belom bojom. Na južnoj strani spomenika nalaze se dva bronzana reljefa, a na severnoj grb u obliku dvoglavog orla raširenih krila. Na svim stranama je uklesan tekst. Ispred spomenika je pet zajedničkih grobnica poginulim srpskim vojnicima, ograđenih metalnom ogradom. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK1317; stil:barok;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica Crkva Sv. Đorđa u selu Jarku kod Sremske Mitrovice podignuta je 1779, što je zabeleženo u parohijskom letopisu. To je jednobrodna građevina sa polukružnom oltarskom apsidom na istoku i visokim, prizidanim baroknim zvonikom na zapadu. Fasade su po horizontali raščlanjene visokim soklom i profilisnim potkrovnim vencem s arkaturom, a po vertikali plitkim pilastrima. Crkva ima severni i zapadni portal. Dvoslivni krov nad glavnim ulazom oslanja se na masivne stubove čiji su kapiteli ukrašeni plitko rezanom ornamentikom. U crkvi Sv. Đorđa nalazi se ikonostas izuzetnih umetničkih vrednosti. Rezbariju sa izrazitim baroknim elementima izveo je poznati majstor Aksentije Marković. Prestone ikone su odvojene kaneliranim stubovima sa korintskim kapitelima, a oko stubova i ikona ovija se vreža sa ružinim cvetovima i listovima. Ikonostas su 1797. slikali Jakov Orfelin i Stefan Gavrilović. U ovom zajedničkom delu pokazali su plodotvornost saradnje slikara različitih stilskih opredeljenja. Jasno se raspoznaju rukopisi i Jakova Orfelina, rokajnog, akademski obrazovanog slikara, i Steve Gavrilovića, na čijim se deli-ma prate i barokno-rokajni ali i klasicistički stilski elementi. Zbog toga ikonostas crkve Sv. Đorđa u Jarku pruža mogućnost proučavanja izuzetno značajnog prelaznog perioda u srpskom slikarstvu XVIII veka. Crkva je gorela, pa se zidno slikarstvo vidi samo u fragmentima. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Naslovna strana
