Nažalost, pristup na vrh ovog visa je zahtevan pošto ne raspolažemo terenskim vozilom. Odustali smo zato od potrage za eventualnim tragovima bivših objekata na vrhu i obroncima, zadovoljili smo se sa par slika sa rastojanja.

Najstarija džamija u Opštini Tutin.

Do džamije se lako stiže, put, nedavno renoviran je širok, asfaltni.
Pogled sa ovog mesta, po sunčanom danu, je izvanredan.

Čista reka i stenovita klisura, duboka i nepristupačna pećina za nepoželjne - idealno onovremeno mesto boravka.
----'
Epohalno je otkriće da je u Velikoj pećini u Smolući živeo čovjek u srednjem kamenom dobu. To je otprilike vrijeme prije 40 – 50 hiljada godina. Smolućki čovjek je na putu da u nauci stane uz rame krapinskom, a ovaj teren će dobiti u riznici spomenika još jedan biser.
(https://njnjnj.sandzakhaber.net/sandzak-u-prahistoriji-i-antickom-dobu/)
-----

Kola smo parkirali kod nove mini hidroelektrane. Do pećine ima oko 700 metara dobrog uspona. Staza (šumski put) je široka i čista.
Uspon ispod same pećine je dosta strm, ali to je svega pedesetak metara. Problem je - probijanje kroz korov i trnje, na ovom usponu ne postoji utabana staza.

Prema rečima meštanina koji nas je vodio, crkva ne koristi pećinski otvor, već je uklesana u steni.
Sastoji se od dve prostorije. Ulazna je nepravilno izdubljena, a glavna ima potpuno pravilne, ravne i okrečene zidove i polukružnu tavanicu.

Sreća je da crkva ima prirodni krov, inače bi, ovako prepuštena sama sebi i dobroj volji komšija, davno propala.
I ovde smo imali problem sa loše postavljenim markerom na google mapi. Crkva je u gustoj šumi, pa iako je neko postavio marker samo pedesetak metara dalje, izdangubili smo dobrih pola sata. Da nismo naišli na komšiju koji se ponudio da nas odvede, crkvu ne bismo našli

Uz ovu crkvu vezani su tragični događaji nastali na osnovama međunacionalne mržnje iz vremena Drugog svetskog rata.

Lokalitet predstavlja arheološko nalazište, na njemu su nađeni ostaci manastira sa crkvom, konacima i grobljem. Crkva je podignuta krajem 13. ili početkom 14. veka. Lokalitet se nalazi na mestu izlaska rečice Vidrenjak iz manjeg kanjona.

Neproverene informacije kažu da su se ovde pomirili braća Dragutin i Milutin i da su crkvu zajedno podigli u znak izmirenja.

Jedinstvena, atraktivna građevina, "nalepljena" na vertikalnu stenu duboke klisure. Obuhvata crkvu i kelije isposnice oko nje.
Crkva je mala, nalazi se u otvoru prirodne pećine. Delom je ozidana.
Na nivou nižem od crkve nalazi se isposnica od tri nevelike prostorije, s tima da se u zadnju ulazi na kolenima - kroz vrlo nizak ulaz.
Na ulaznom delu kompleksa, uz širi asfaltirani plato i u zgradama novijeg datuma, nalaze se konak, biblioteka i prodavnica. Takođe i parking i garaža.

Iz Ribarića se stiže za desetak minuta putem koji prolazi uz jezero Gazivode. Put od podnožja do manastira je asfaltiran, nešto je uži i ima par jačih uspona sa vrlo oštrim krivinama.
Na licu mesta, crkva i isposnice deluju potpuno nestvarno.

Pećina je, već na prvi pogled, među višim u Srbiji. Procenjujemo visinu sale na ulazu na dvadesetak metara.
Po rečima meštanina koji nas je vodio, ova pećina ima izlaz sa druge strane brda. Takođe, ima još jedan sprat koji je, za razliku od ovog, nižeg, prepun pećinskog nakita.

Nismo imali lampu niti speleološka iskustva za ispitivanje ove pećine, ali priča gospodina čije se imanje nalazi odmah pored, nas je zaintrigirala da poželimo da je obiđemo celu.

Bujno vrelo sa protokom skoro jednakim Ibru po količini vode na mestu ulivanja. Nalazi se svega 20 metara od reke.
Područje sa desne strane Ibra u visini vrela koristi se kao izletićte sa velikim prostorom za auto i obične kampere.

Pristup izletištu nije idealan, put od magistralnog do izletišta dug 4 kilometra je uzan, sa dosta ulegnuća i velikom strminom od magistrale do korita Ibra.
Nažalost, put nam se odužio, kada smo stigli na vrelo sunce je već pobeglo iza brda.