putnike, radoznalce, istraživače, avanturiste, ljubitelje, bicikliste, motoriste, pešake, planinare, fotografe, putopisce, profesionalce i amatere, omladinu i penzionere, kao i sve nepomenute, knjiga
Pravac Srbija
Prikaži mapu
KOMENTARI
KOMENTARISANO
VAŠ KOMENTAR (poželjna je bilo kakva identifikacija)
POŠALjITE KOMENTAR
KAKO SMO PUTOVALI
##DIVLICA##
Objekt nismo obišli
1.
Kultura-Hram-Crkva/Pravoslavna
Crkva brvnara, Miličinica
status:Spomenik kulture od velikog značaja,Memorijalni prirodni spomenik; šifra:SK0587,MPS06; nastanak:1791-1794;
Prostor oko crkve je zaštićen kao prirodni spomenik pod nazivom "Prirodni prostor oko nepokretnog kulturnog dobra Crkva brvnara Miličinica"
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Blizu izvora reke Tamnave, u selu Miličinici, nalazi se hram Sv. Đorđa, graditeljsko ostvarenje neimara Ignjata Petrovića. Zahvaljujući nizu natpisa na samoj crkvi i na bogoslužbenim predmetima poznati su nam kako podaci o nastanku ove bogomolje tako i imena njenih priložnika. Izgradnja je započeta 1791, dovršena sledeće godine, a 1794. okončani su svi radovi vezani za unutrašnje uređenje. Hram obuhvata polukružnu oltarsku apsidu, naos, pripratu sa danas delimično srušenom galerijom i otvoreni, takođe polukružni trem. Krov je pokriven kratkom šindrom. Preciznost u izradi i bogata drvorezbarena dekoracija glavne su odlike ove brvnare. Ornamenti su koncentrisani na vratima, dovratnicima i nadvratnicima, pregradama koje centralni prostor hrama odvajaju od oltara, odnosno priprate. Visokim stepenom estetske i zanatske obrade pažnju privlače kasetirana vrata sa rozetama i adosirani zmajevi, prvobitno deo ikonostasa. Prestone ikone u Miličinici nastale su istovremeno sa crkvom i delo su nepoznatog zografa iz Hadži Ruvimovog umetničkog kruga, možda istog koji je radio u Bogorodičinoj crkvi u Dokmiru. Miličinački hram danas više nije aktivan; konzervatorski radovi manjeg obima vršeni su 1952. 1976. i 1996. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Lokalitet Crkvina u selu Babina Luka nalazi se 14 km severno od Valjeva, u dolini rečice Rabas, na jugoistočnim padinama vlašićkog pobrđa, blago zatalasanih i ispresecanih brojnim jarugama i potocima. Godine 1989. izvršena su obimna arheološka istraživanja poznoantičke građevine i crkve brvnare iz 18. veka. Otkrivena je poznoantička građevina veličine 22h17 koja je predstavljala vilu rustiku sa polukružnom konhom u tabulinumu. Građevina se sastoji od 5 prostorija. Pravilni zidovi od lomljenog i pritesanog kamena su svuda podjednake debljine, oko 60 cm. Samo u centralnoj prostoriji i njenom predvorju sačuvan je malterni pod. Vreme trajanja vile rustike u selu Babina Luka određeno je na period od kraja 3. do druge polovine 4. veka. Sudeći prema nalazima novca može se pretpostaviti da je ova vila zapustela i razrušena sa provalom Gota u osmoj deceniji 4. veka. Osnovno zanimanje njenih stanovnika bilo je proizvodnja hrane za posade vojnih utvrđenja. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Jedan od najsadržajnijih kulturno-istorijskih kompleksa kod nas
status:znamenito mesto od velikog značaja; šifra:ZM0040;
Kompleks sadrži: - Staru osnovnu školu sa postavkom stare učionice - Novu školu sa muzejskom postavkom Desanke Maksimović - Desankin grob - Vajat Nenadovića - Crkvu - nekoliko originalnih seoskih objekata. Ceo kompleks zatvaraju sa jedne strane brdo i lepa šuma, a sa druge originalna seoska ograda - prošće. U šumici iznad šetališta se nalazi groblje poznate lokalne familije.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Spomenički kompleks Brankovina kod Valjeva obuhvata crkvu sa starim grobljem, crkvenom kućom, portom i stoletnim drvećem; staru školsku zgradu; vajat LJube Nenadovića, sobrašice i sudnicu. Crkva svetih Arhanđela je sagrađena 1830. godine, ktitorstvom Matije Nenadovića. Među spomenicima narodnog graditeljstva se izdvajaju preostalih pet sobrašica i vajat LJube Nenadovića smešten u dvorištu jedne od najstarijih škola u Srbiji, sagrađene zalaganjem prote Matije 1834. godine. U ovu školu je išla srpska pesnikinja Desanka Maksimović, koja je odrasla u Brankovini. Vajat i stara škola su preuređeni u izložbeni prostor, dok deo objekta nove škole sadrži postavku o Desanki Maksimović. Uz severnu i istočnu stranu brankovinskog hrama nalaze se grobovi sa nadgrobnim spomenicima porodice Nenadović, zaslužne kako za istoriju ovog kraja tako i za tok najznačajnijih događaja na početku HIH veka. Tu se nalazi i Spomenik ratnicima iz Brankovine i okolnih sela, palim u oslobodilačkim ratovima 1912-1918. sa likom kralja Petra I Karađorđevića u bronzi, rad vajara Đorđa Jovanovića. Ovoj celini pripada i staro groblje na Šabatovcu, u funkciji od XVIII do sredine HIH. U porti crkve je i zajednički grob Desanke Maksimović i njenog supruga. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0582; nastanak:1830.; stil:barok;
Crkva u Brankovini je zadužbina prote Mateje Nenadovića. Crkva čuva mnoge vredne stvari, značajne krstove, ikone i knjige.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zadužbina prote Mateje Nenadovića. Podignuta je 1830. godine, na mestu gde je pre nje bila crkva brvnara koju su Turci porušili i zapalili. Građena je u stilu baroknih crkenih građevina, kakve su u to vreme građene u Vojvodini. Zidana je od kamena, malterisana i belo okrečena. Na zapadnoj strani uzdiže se visoki zvonik. Kraj crkve, sa severne strane je grupa nadgornih spomenika familije Nenadović, a u crkvenoj porti nalaze se sobrašice i crkvena kućica u stilu objekata narodnog graditeljstva iz XIX veka. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0446; stil:tradicionalni; nastanak:pre 1826.;
Zgrada je premeštena sa prvobitne lokacije u etno-istorijski kompleks Brankovina. U ovom vajatu je rođen naš poznati pisac Ljuba Nenadović.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Nalazi se u kompleksu spomenika Nenadovića u Brankovini u neposrednoj blizini stare škole prote Mateje Nenadovića. To je zgrada od brvana, prizemna, skromnih dimenzija sa jednim odeljenjem. Preko kamenih temeljnih stopa postavljena je greda temeljača od hrastove građe dimenzija 24 h 28 cm. U temeljaču su užljebljeni stsubovi između koji su poređani brvna-talpe debljine 7 cm. Krov je četvorovodan sa pokrivačem od šindre. Objekat je podignut pre 1826. godine, a u njemu je rođen naš poznati i istaknuti književnih čika LJuba Nenadović, i kao takav ima veliki istosrijski značaj. Takođe ima i arhitektonsko-etnološki značaj, jer predstavlja tipičnu brvnaru sa krovnim pokrivačem od šindre. Zgrada vajata čika LJube Nenadovića, je nekoliko puta premeštana, najpre iz Graca u slobdnom prostoru u neposrednoj blizini Muzeja u Valjevu, dok končano nije dobio odgovarajuću lokaciju u kompleksu spomenika porodice Nenadović u Brankovini. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0588;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Podignuta je tridesetak godina XIX veka (1833), odmah po završetku građenja crkve. Poznato je da je materijal koji je preostao pri građenju crkve u Brankovini upotrebljen za podizanje škole. I škola je vezana za poznatu ličnost iz I srpskog ustanka protu Matiju Nenadovića. Zgrada je u osnovi pravougaona, zidana po sistemu bondruka, sa četvoroslivnim krovom blagog nagiba, prekrivenim ćeramidom. Unutršnji raspred prostorija u potpunosti je prilagođen nameni objekta – školskoj zgradi. Na fasadi škole nalazi se spomen ploča postavljena u znak sećanja na znamenite ličnosit familije Nenadović. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo U središnjem delu groblja nalazi se obeležje sa buktinjom i večnim plamenom. Buktinja je od metala, a prostor oko nje ozidan je tesancima kamena peščara u obliku trougla. U jednom uglu je ispisano: 'Ovaj večni plamen upalioje Josip Broz Tito 18. maja 1967. godine.' Duž staza na travnjaku postavljeno je 67 spomen-ploča od peščara na kojima je upisan tekst obojen crno sa imenima streljanih boraca. Sve ploče imaju u levom gornjem uglu uklesanu petokraku zvezdu sa srpom i čekićem. Dimenzije ploča su 120h70h40 centimetara. Sa sve tri pristupne strane postavljeni su spomenici građeni od kamena i betona. Oni imaju ugrađene bele mermerne spomen-ploče veličine 120h30 centimetara sa posvetom: 'Na ovom mestu su 27.11.1941. godine, nemački okupatori zajedno sa izdajničkim četničkim bandama streljali 121 partizana.' Isti tekst posvete ispisan je na spomeniku na drugom kraju groblja. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Na reci Obnici. Jedinstvena pojava: radi kao samousluga. Ako u vodenici ima brašna, a nema nikog, slobodno se poslužite i ostavite novac prema priloženom cenovniku. Dragan radi na poverenje, kaže da nikad nije požalio.
status:spomenik kulture od velikog značaja; stanje:savršeno; šifra:SK0256; period:turski; nastanak:1813.;
Masivno visoko zdanje, sa uređenim pristupom, travnatim platoom okolo i širok vidik sa platoa. Objekt je tokom svog postojanja mnogo puta menjao namenu. Skoro je renovirana.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Na brežuljku Kličevcu, današnjoj periferiji Valjeva, u okviru slabo uočljivog šanca nalazi se kula koja je ime dobila po ustaničkom predvodniku iz ugledne porodice Nenadovića. Prema natpisu na jednoj od tri ploče ugrađene u zid, sagradio ju je vojvoda Jakov 1813. Drugi natpis svedoči o tome da ju je obnovio knez Miloš 1836. Noviji podaci, međutim, pokazuju da su je podigli poznati valjevski begovi Jajići u drugoj polovini XVIII veka. Kvadratne je osnove, zidana kamenom, visine oko 20 m. Završena je svodom od opeke sa krovnim pokrivačem od ćeramide na čijem vrhu je kamena kugla. Sastoji se od lučno zasvedenog prizemlja i tri sprata sa drvenom međuspratnom konstrukcijom. Spratovi su povezani spoljnim drvenim stepeništem. Otvori su mali, zasvedeni i podesni za nišanjenje, sa pravim puškarnicama u najvišoj zoni. Podsećajući stambeno - odbrambenom namenom na svoj nastanak u vreme anarhije turske vlasti i spahijske borbe oko pretvaranja raje Beogradskog pašaluka u čifčije, kula na Kličevcu kao ustanička žiža Valjevske nahije za koju su vezane najznačajnije ličnosti toga perioda predstavlja svedočanstvo borbe za oslobođenje Srbije od turske vlasti. Obimni sanacioni i konzervatorsko-restauratorski radovi izvedeni su 1954. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Vodenica je kompletna, ali niko je trenutno ne koristi. Vodeničar Dragan Živanović koji je u njoj proveo 12 godina, a sada je zakupac druge edine vodenice (u Zlatariću), voljan je da bez ikakvog interesa i naknade, preduzme neophodne radnje, ali ne raspolaže sa dovoljno vremena.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Prema izveštaju u Tehničkom listu za 1906. godinu tokom te godine su započeti radovi na izgradnji Hirurškog paviljona okružne bolnice u Valjevu u ulici Pop Lukinoj, da bi bili završeni naredne godine. Projekat za ovu, u gradu preko potrebnu građevinu uradio je arhitekta Jovan Ilkić. Za ono vreme bila je to moderno osmišljena građevina specifične namene, sa posebno odvojenim sobama za muškarce i žene, operacionom salom, kao i odvojenim stanovima za mušku i žensku poslugu. To je prizemni objekat izdužene pravougaone osnove, sa izbačenim delom na sredini sporedne podužne fasade. Na podužnim fasadama na uglovima su locirana po dva ulaza koji su spojeni hodnicima. Od svih fasadnih zidova jedino je dekorativno obrađena glavna južna fasada, sa dekorativnom plastikom neorenesansne inspiracije. Za vreme Prvog svetskog rata ovde je bila smeštena vojna bolnica. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od izuzetnog značaja; šifra:SK2031; stil:akademizam; nastanak:1908.;
Zgrada je ostala jedino svedočanstvo. Pruga i peroni su uklonjeni, a zgrada stoji na malom trgu opkoljena blokovima savremenih zgrada.
Lako prepoznatljiv objekt za sve nas koji smo putovali tih davnih, šezdesetih-sedamdesetih godina prošlog veka. Sve je tu od onog što pamtimo, samo jedno nedostaje - nema šina, ni perona. Nova stanica i pruga su sada daleko. Više od dva kilometra.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Stara Železnička stanica u ulici Železnička br. 1 je građevina specifične namene, sagrađena u prvoj deceniji 20. veka po tipskim projektima za železničke stanice i najveća je na staroj pruzi Valjevo-Beograd. Jednospratna zgrada železničke stanice ima izduženu pravougaonu osnovu sa jasno naglašenim rizalitima na podužnim stranama i prizemnim aneksom na istočnoj strani građevine. Projektovana je kao građevina u slobodnom prostoru sa sve četiri vidljive fasade. Zbog specifične lokacije u centru grada na isti način koncipirane su obe podužne fasade. Severna, okrenuta pruzi ima tri ulaza za komunikaciju sa peronom, a na južnoj, koja gleda prema gradu smešten je glavni portal. Izvedene su u duhu akademizma sa dekorativnom plastikom oko otvora i horizontalnim kanelurama na prizemnom delu. Stroga simetrija fasadnih platana naglašena je rizalitima koji se završavaju visokoim kalkanima. Bočne strane završavaju se, takođe, zabatima i sve četiri imaju rozete u sredini. Stanica je stavljena u funkciju 1908. godine, kada je proradila pruga na relaciji Valjevo-Zabrežje. Prestankom rada pruge Valjevo-Beograd zgrada gubi svoju prvobitnu namenu, ali zadržava autentičan izgled. Kao stanica na pruzi uskog koloseka Beograd-Valjevo, na kojoj je saobraćao popularni 'ćira', prestala je sa radom šezdesetih godina prošlog veka. Zgrada Stare železničke stanice u Valjevu je jedan od retkih primera staničnih zgrada u Srbiji, koja je posle gubitka svoje prvobitne namene zadržala u potpunosti prvobitni izgled, Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Objekat u ulici Vuka Karadžića br. 54 je podigao 1924. godine trgovac Milan Jovanović za poslovno-stambene potrebe: prizemni deo je služio trgovini, a spratni stanovanju. Zgrada je postavljena na regulacionoj liniji ulice i ima osnovu u obliku slova 'G'. Glavna, ulična fasada je komponovana simetrično sa naznačenim glavnim ulazom na sredini i erkerom iznad njega u spratnom delu. Vrh građevine ističe atika dužine cele ulične fasade, sa istaknutim centralnim delom. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK2029; stil:secesija; nastanak:1927.; autor:Pavle Aleksić, inžinjer;
Pročelje ove lepe zgrade potpuno je zaklonjeno zelenilom.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zdanje, u ulici Pop Lukinoj br. 15, poznato kao Vila Tucovića, nazvana tako po sadašnjim vlasnicima i po tome što se ovaj objekat razlikuje po svom izgledu od ostalih objekata stambene namene u gradu. Zgradu je projektovao kao slobodnostojeći objekat, uvučen u odnosu na regulacionu liniju ulice, okruženu vrtom, inž. Pavle Aleksić 1927. godine. Prvi vlasnik je bila Ela, kći vojvode Živojina Mišića. Građena je od tvrdog materijala, sa prizemnim delom, spratnim i potkrovljem. Prizemlje karakteriše isturen poligonalno rešen salon sa nizom prozora prema terasi. Spratni deo je asimetričan, sa južne strane je terasa oivičena visokom ogradom, a sa severne punim masama. Glavna, ulična fasada je dekorisana maskeronima u duhu secesije, vencima sa floralnim motivima simetrično postavljenim oko glavnog ulaza, podelom zidnog platna plitkom malterskom profilacijom koja uokviruje otvore. Vrh građevine je istaknut centralnim delom na kome su dve žardinjere i stilizovana školjka. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK2032; stil:akademizam,neorenesansa;
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zgrada u ulici Vojvode Mišića br. 55 je podignuta za potrebe vojske početkom 20. veka i ta namena je zadržana u kontinuitetu do danas. Građevina ima osnovu u obliku ćiriličnog slova 'Š', postavljena je na regulacionoj liniji ulice, sa velikim parkom u pozadini i sa severne strane. Sastoji se iz prizemlja i spratnog dela, sa identičnom raspodelom zidnih površina i otvora. Ulična, jedino dekorisana fasada, izvedena je u duhu akademizma, sa neorenesansnim elementima, u strogoj i simetričnoj kompoziciji. Na njoj dominiraju tri rizalita, središnji i dva bočna. Na centralnom rizalitu, naglašenom timpanonom i atikom, postavljen je ulaz. Bočni rizaliti istaknuti sa po dva prozorska otvora (po jedan u prizemlju i na spratu) uokvirena bogatom malterskom plastikom i atikom u vrhu. Prizemlje je rešeno tako da je horizontalnim vencem odvojen visok kameni sokl od većeg dela zidne mase ispresecanog horizontalnim kanelurama. Drugi horizontalni venac deli prizemlje od spratnog dela, a trećim krovnim vencem na kome su tavanski vertikalni otvori, naglašena je završnica ulične fasade. Zgrada je pokrivena složenim višeslojnim krovom, pokrivenim biber-crepom. Uz severni deo objekta postavljena je zidana kapija sa metalnim vratima koja vode u dvorišni deo zgrade. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Stambenu, porodičnu kuću na uglu ulica Dr Pantića i Vojvode Mišića je sazidao 1928/29. godine ugledni preduzimač Rista Aleksić, na uglu dveju ulica, što je uslovilo raspored masa, dok je unutrašnji sklop odredila namena sa po dva stana u suterenu i visokom prizemlju i sa posebnim ulazima i stepeništima. Akademski komponovana građevina, u eklektičkom duhu, sa istorističkim pristupom u obradi dekorativnih elemenata fasada. Fasade su bogato dekorisane u duhu pozne renesanse, sa nizom timpanona iznad prozorskih otvora, naizmenično postavljenih trouglastih i lučnih. Na dužoj fasadi iz Vojvode Mišića ulice između prozorskih otvora su niše u istoj visini i slično rešene kao otvori sa lučnim timpanonima iznad, postavljene na širim pilastrima i naglašene balustradom iznad krovnog venca. U niši su smeštene skulpture-muška i ženska stojeća figura. Po svojim istorijsko-umetničkim svojstvima kuća Jankovića predstavlja jednu od monumentalnijih građevina u gradu, kako po proporcijama tako i stilskim odlikama postakademske arhitekture, sa poznorenesansnim dekorativnim elementima. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Crkva je podignuta 1837. godine, za vreme kneza Miloša. Crkva je u sred porte, solidno građena sa zvonikom i baroknim završetkom nad njim, u obliku je lađe. Porta je puna starog drveća, prostranih krošnji. Ograđena je niskim kamenim zidom sa gvozdenom ogradom prema Vojvode Mišića ulici, koja samo delimično zalazi u Ulicu dr Pantića, odakle se nastavlja taraba. U dnu porte, sa njene istočne strane, podignut je novi parohijski dom. Fasada na crkvi je delimično oronula. Ima neispravnosti na krovnim pokrivačima. Kao značajan spomenik svoga vremena, crkva svojom arhitekturom spoljnom i unutrašnjom dekoracijom i pokretnim inventarom zaslužuje da bude sačuvana kao spomenik kulture vezan i za značajne istorijske događaje i ličnosti. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Porodična stambena kuća u ulici Vuka Karadžića broj 19, podignuta je 1902. godine po projektu 'ovlašćenog civilnog inženjera' Dušana M. Matića. Osnova joj je u obliku ćiriličnog slova 'G', kraće strane okrenute ulici i postavljene na regulacionoj liniji, a duže prema dvorištu. Uličnom, bogato dekorisanom fasadom dominiraju dva prozorska otvora, natkrivena baroknim trolisnim natprozornicima, koje nose profilisani pilastri, a ispod otvora su balusteri i profilisane konzole. Zidno platno simetrično dele na dva dela tri stilizovana, geometrijskim figurama dekorisana pilastra. Nad krovnim vencem, ukrašenim geometrijskim motivima, uzdiže se atika, naglašavajući kompoziciju ulične fasade. Dvorišni prostor je nekada bio uređen kao engleski park sa bazenom u centralnom delu. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Neuobičajeno dugačka prizemna zgrada. U zgradi se nalazi Medicinska škola.
Dugo pročelje zaklonjeno zelenilom potpuno onemogućava sagledavanje zgrade u celini.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Po projektu arhitekte Danila Vladisavljevića podignuta je 1906. godine 'Artiljerijska kasarna'. Danas je u njoj smeštena Srednja medicinska škola. Objekat je projektovan u duhu javnih građevina sa specifičnom namenom na način kako se to radilo u to vreme u Srbiji. To je prizemni objekat, jako izdužene osnove, čeono postavljen na ulicu i nešto povučen u odnosu na regulacionu liniju. Obrada glavne ulične fasade je u duhu klasicizma, sa dekorativnom plastikom primenjenom oko prozorskih otvora i pilastrima između. Da bi se eliminisala monotonija beskrajnog ređanja prozorskih otvora istih dimenzija i izgleda, postavljena su, na pravilnom rastojanju četiri rizalita, od kojih dva nose portale sa stepeništem ispred, a druga dva samo udvojene prozorske otvore. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Kuću je sagradio apotekar Pera Tadić 1905. godine, a po projektu arhitekte M. Kapetanovića. Osnova je u obliku slova 'G' gde je glavni akcenat bačen na glavnu uličnu fasadu koja je na samoj regulacionoj liniji ulice. Fasada je projektovana u duhu secesije, tako da je ovo jedna od retkih zgrada sa elementima ovog stila sačuvanih u Valjevu. Kompozicija ulične fasade je simetrična, sa jasno izdvojenim celinama oko prozorskih otvora, dok je cela fasada obložena keramičkim pločicama. Od ostalih dekorativnih elemenata karakterističnih za stil secesije tu su girlande, stilizovane školjke, maskeroni, balusteri i dr. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zgradu je krajem XIX veka, tačnije 1885. godine podigao Manojlo Ponjević, gvožđarski preduzimač. Predstavlja tipičnu građansku trgovačku kuću iz druge polovine 19. veka, sa karakterističnom i stilski dobro ukomponovanom fasadom. Kuća je postavljena na uličnoj regulaciji, sa zasebnom kapijom (na kojoj je postavljena godina gradnje sa inicijalima vlasnika) i dvorišnim ulazom sa strane. Ulična fasada je arhitektonski solidno obrađena u malteru, sa pet simetrično postavljenih polja, sa po jednim prozorskim otvorom u svakom od njih i pilastrima sa strane. Završni horizontalni venac sa klasicističkim elementima dekorativno je šire obrađen, sa manjim otvorima u tavanskom prostoru. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zgrada je podignuta za potrebe Okružnog suda (1906. g. ?) na mestu stare zgrade suda, kuće Jevrema Obrenovića, u kojoj je rođena knjeginja Persida. I danas je u upotrebi kao sudska zgrada. Projektant je arhitekta Jovan Ilkić iz Beograda. Zgrada je na uglu dveju glavnih ulica, simetričnog je tipa sa centralnim delom koji je pod uglom i koji razdvaja dva bočna krila. Sastoji se od prizemlja i sprata. Građena je od tvrdog materijala. Monumentalno stepenište centralno je postavljeno. U stilskom pogledu zgrada ima prilično monumentalni karakter sa fasadom čija obrada ukazuje na klasicističke elemente upotpunjene secesionističkom dekoracijom ( rizaliti, pilasteri, lučno zasvedeni otvori, timpanoni, balistrade, krovni i međuspratni venci, figure na uglovima i dr. ). Nad glavnim ulazom je balkon. Zgrada se uglavnom dobro održava i nije pretrpela bitnije izmene. I danas se koristi u upravno-sudske svrhe. U arhitektonskom pogledu zgrada Okružnog suda spada u red najmonumentalnijih građevina podignutih u Valjevu početkom prošlog veka koja je u stilskom pogledu predstavlja značajno arhitektonsko rešenje. Ova upravna zgrada karakteristična je i za građevinarstvo obnovljene Srbije početkom prošlog veka. Građevinu treba i dalje koristiti za upravne svrhe negovati njene stilske karakteristike. U okviru ostalih spomeničkih građevina na prostoru oivičenog ulicama Karađorđevom, Vojvode Mišića, Čika LJubinom i Vuka Karadžića zgrada ima svoje određeno mesto. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zgrada je podignuta za potrebe Okružnog načelstva. I danas je u upotrebi kao upravna zgrada ( Javno tužilaštvo i Opštinski sud ). Projektant je arhitekta Jovan Ilkić iz Beograda. Zgrada je ulična sa fasadom koja je simetrično koncepirana, sa isturenim centralnim delom u čijem je prizemlju ulaz a na spratu sala sa balkonom nad ulazom. Sastoji se od prizemlja i sprata. Građena je od tvrdog materijala. Monumentalno stepenište je centralno postavljeno. Postoji krilo okrenuto prema zgradi Suda. U stilskom pogledu zgrada ima prilično monumentalni karakter sa fasadom, čija obrada ukazuje na klasicističke elemente upotpunjene izvesnom secesionističkom dekoracijom ( rizaliti, pilasteri, lučno zasvedeni otvori, timpanoni, balustrade, krovni i međuspratni venci ) - istog stila kao i zgrada Suda. Zgrada se uglavnom dobro održava i nije pretrpela bitnije izmene. Nedostatak je nestilski postavljena nova ograda na balkonu više glavnog ulaza. I danas se koristi u upravne svrhe. U arhitektonskom pogledu zgrada Načelstva spada u red najmonumentalnijih građevina podignutih u Valjevu, početkom ovoga veka, koja u stilskom pogledu predstavlja značajno arhitektonsko rešenje i čini celinu prvenstveno sa zgradom Okružnog suda. Ova upravna zgrada karakteristična je i za građevinarstvo obnovljene Srbije početkom ovoga veka. Građevinu treba i dalje koristiti za upravne svrhe i negovati njene stilske karakteristike. U okviru ostalih spomeničkih građevina na prostoru oivičenom ulicama Karađorđevom, Vojvode Mišića, Čika LJubinom i Vuka Karadžića, zgrada ima svoje određeno mesto. Slobodni prostor između ove zgrade i zgrade Suda bio je ograđen ogradom odgovarajućeg stila, koja je pre nekoliko godina uklonjena. NJenom rekonstrukcijom obnovilo bi se jedinstvo ovih dveju građevina. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zdanje na uglu ulica Karađorđeve i Pop Lukine je sagrađeno u vremenu od 1928. do 1930. godine za potrebe Oficirskog doma, a po projektu Veljka Miloševića. Spratno zdanje Doma zidano je kamenom i opekom (temelj i sokl su kameni, a zidovi od opeke). Građevina je postavljena na uglu ulica pretvaranjem oštrog ugla u rotondu koja je završena naglašenom kupolom. Ugaona rotonda preko hola povezuje dva bočna krila postavljena na regulacionim linijama ulica. Građevina je monumentalna po svom izgledu, sa fasadama koje su rešene u duhu akademizma, sa istaknutim velikim prozorskim otvorima simetrično postavljenim u odnosu na centralni deo, na kome je iznad glavnog portala konzolno postavljen balkon sa balusterima koji se kao dekorativni elementi ponavljaju i u vrhu građevine. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Pripada gradskom nasleđu Valjeva XIX veka. Nekada je bila poznata kao Dabića kuća. Sastoji se iz prizemnog i spratnog dela. Zidana je opekom, malterisana i sivo okrečena. Na uličnoj fasadi dominira u spratnom delu niz autentičnih prozora, sa zupčastim vencem iznad njih, izvedenim u malteru. Vremenom je na zgradi došlo do malih izmena: na krovu je prvobitni pokrivač zamenjen novim crepom, a u prizemlju do ulice za potrebe lokala proširen je prozorski otvor da bi se dobio izlog. I pored toga, zgrada je u osnovi zadržala prvobitni izgled i značajan je spomenik graditeljstva druge polovine XIX veka. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zgradu je podigla Štedionica 1905. godine za svoje potrebe. Štedionica u Valjevu je osnovana 1871. Godine. Zapis u timpanonu ulične fasade nam o tome govori: '1871. G. OSNOVANA'. Posle drugog svetskog rata u njoj je duži niz godina bilo sedište Opštine, dok je danas u njoj smeštena novinska i radio ustanova. Građevina je spratna, sa mansardom, na samoj regulacionoj liniji ulice. Ima monumentalni karakter sa klasicistički obrađenim timpanonom i naglašenim nizom stubova sa korintskim kapitelima, između kojih su lučno oblikovani prozorski otvori. Plastična dekoracija je istaknuta i dosta je raznovrsna: međuspratni venci, arhitravna dekoracija, kapiteli, balustrade i dr. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Prelepo zdanje zgrade valjevske Gimnazije podignuto je 1906. godine po projektu dvojice uglednih srpskih arhitekata onog vremena, Dragutina Đorđevića i Dušana Živanovića. Projektovana je u maniru tadašnjih javnih građevina u kombinaciji akademske arhitekture i secesije. Građevina je po kompoziciji slična Trećoj muškoj gimnaziji u Beogradu, koja je delo istih autora. Po svojoj kompoziciji to je simetricna građevina, sa specifično rešenim centralnim delom, koji je posebno naglašen i u kome je postavljen centralni ulaz sa koga se stupa na široko stepenište, koje vodi do reprezentativne svečane sale na spratu. Sve fasade, a naročito ulična i na njoj centralni deo bogato su ukrašene. Od dekoracije tu su: venci, stubovi, karijatide, reljefi sa ljudskim figurama, horizontalne kanelure itd. Na centralnom delu ulične fasade, na istaknutom mestu, ispred velikih lučnih prozora na svečanoj sali postavljene su biste Dositeja Obradovića, Vuka Karadžića i LJube Nenadovića. Biste su delo jednog od najvećih srpskih vajara s kraja prošlog i prve polovine ovog veka, Đorđa Jovanovića. Uz zgradu Gimnazije nalazi se manji objekat – aneks građevina u istom stilu, koja predstavlja organski deo zgrade Gimnazije. U njoj je smeštena Moderna galerija. Zgrada Gimnazije u Valjevu rađena je u kombinaciji akademske arhitekture i secesije, predstavlja u spoljnoj kompoziciji jednu od najboljih ostvarenja ove dekorativne arhitekture. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Izgradnja zgrade Doma kulture počela je novembra meseca 1953. godine, a svečano je bila otvorena 08.03.1960. godine. I pored činjenice da je zgrada Doma kulture sazidana posle Drugog svetskog rata, nije sačuvana njena originalna tehnička dokumentacija, kao ni ime autora projekta. Zgrada Doma kulture je namenski projektovan objekat u stilu posleratne moderne za prikazivanje pozorišnih i filmskih predstava, kao i za ostale funkcije vezane za kulturna dešavanja u gradu. U suštini, po svojoj formi i funkciji, rasporedu pomoćnih prostorija ovo je savremeno koncipirana zgrada pozorišta. NJoj su dodati i prateći sadržaji: filmska sala, galerijski prostor, prostor za omladinu, sve ono što jedan, u vreme kada je projektovan, Dom kulture treba da sadrži. Zgrada je locirana u slobodnom prostoru, saglediva sa svih strana (podužni deo-naličje zgrade postavljen je na regulacionu liniju ulice Prote Mateje). Okretanje glavne fasade reci Kolubari dovelo je do formiranja manjeg trga, pešačke zone ispred, što je još više doprinelo sveopštem pozitivnom utisku same lokacije.Osnova objekta je vrlo složena: dominira trapezast centralni kubus u kome je smešten u prizemlju reprezentativni foaje koji komunicira sa dva kraka stepeništa sa salom za pozorišne i filmske predstave na spratu, dok su u sporednom delu smeštene preteće prostorije. Sve fasade su tretirane kao ravne površine, bez ukrasa, sa većim brojem prozorskih otvora. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Odavde su 1804. valjevski knezovi odvedeni na gubilište
period:Prvi srpski ustanak; status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0603; nastanak:18. vek; namena:muzej; stil:tradicionalni;
Ovo je najstarija zgrada u Valjevu. Građena je u 18. veku. Danas se u zgradi nalazi istureno odeljenje valjevskog muzeja. Iz turskog zatvora koji se nalazio u podrumskoj prostoriji su 1804. valjevski knezovi odvedeni na gubilište.
U vreme naše posete muzej nije bio otvoren.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Najstarija sačuvana građevina u gradu, na Desankinom trgu, tipična za turski period, Muselimov konak je podignut u 18. veku i vezan je sa istorijske tačke gledišta ne samo za Valjevo, već i za ceo ustanički pokret u Srbiji za vreme Karađorđa. U njegovom podrumu su bili zatvoreni i odatle odvedeni na gubilište Ilija Birčanin i Aleksa Nenadović 1804. godine. U ovoj zgradi je kasnije bila škola, a danas ima muzejsku postavku vezanu za ustaničku Srbiju. Konak se nalazi u slobodnom prostoru. Prizemna građevina ima oblik pravougaonika sa dva naspramno postavljena trema duž podužnih strana. Građena je lomljenim kamenom, sa podrumom koji je ispod cele površine prizemlja i koji ima spoljne prilaze. Krov je četvorovodni, sa ćeramidom kao pokrivačem. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Spomenik je podignut u blizini mesta na kome je pogubljenje izvršeno. Pogubljenje se desilo na obali Kolubare, a prema beleškama prote Mateje, približna pozicija je 80 hvati od starog mosta (odnosno, gps 44.268730, 19.886029).
Od izgradnje do danas, zgrada je nekoliko puta dograđivana, rakonstruisana i preuređivana. Sve vreme je zadržala svoju prvobitnu namenu. Zadnjom rekonstrukcijom povrćen je autentični izgled jednog dela zgrade.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Hotel 'Grand' nalazi se u centru Valjeva, u središtu nekadašnjeg starog gradskog jezgra. Na istom mestu početkom 19. veka postojala je mehana, umesto koje je 1846. godine trgovac Tanasije Danilović sagradio novu zgradu sa kafanom i sobama za prenoćište. Trgovac R. Lazić iz Valjeva kupio je 'Tanasijevu kafanu' i 1883. godine, dogradio zgradu i nazvao je 'Grand'. Reprezentativno zdanje, podignuto je prema akademskim postulatima u duhu eklektike po ugledu na srednjoevropske hotele, bilo je savremeno opremljeno, čak i pumpama za vodu dopremljenim iz Beča, umesto uobičajenim crpljenjem iz bunara. U prizemlju je bila smeštena gradska kafana, a na spratu sobe za prenoćište. Tokom više od stopedesetogodišnjeg postojanja, zgrada je više puta obnavljana i dograđivana, a oprema osavremenjivana, ali su sačuvani akademski eklektički arhitektonski dekorativni elementi na fasadama (naglašeni ugaoni deo sa visokom atikom ukrašenom stilizovanom školjkom, vazom, maskeronom; ritmično raspoređeni prozorski otvori sprata sa dekorativnom plastikom, nadvišeni istaknutim timpanonima balustrade). U hotelu 'Grand' 1901. godine otvorena je Prva valjevska štamparija Dimitrija A. Slavuja. Nekoliko godina kasnije u zgradi je otvorena i prva valjevska apoteka Mihaila Markovića. Tokom 1914. godine zdanje je služilo kao bolnica za ranjene i zaražene tifusom, ali je za vreme okupacije 1915. godine ponovo u njoj bio hotel. Posle Velikog rata hotel je bio i mesto gde su valjevski lekari obavljali preglede bolesnika. Nakon završetka Prvog svetskog rata u hotelu je kraće vreme radio bioskop. To je bilo najpopularnije i najotmenije mesto u gradu za izlaske, gde su gostovali mađioničari, žongleri, ekvilibristi i drugi zabavljači. Aktom sreskog načelstva iz 1936. godine hotel 'Grand' je kategorisan prvom klasom, a nacionalizovan je 1948. godine. Najveće preuređenje bilo je 1960. godine, kada je glavni ulaz premešten sa ugla, otvor zatvoren i na tu površinu je postavljen mozaik sa predstavom seče knezova, rad akademskog slikara Jala Jankovića. U jednoj intervenciji na uređenju enterijera učestvovao je i Zuko DŽumhur. Poslednja rekonstrukcija i dogradnja izvedene su tokom 1987. i 1988. godine, kada je dozidano severoistočno krilo, prema savremenim standardima, skinut mozaik i ponovo otvoren glavni portal na uglu zgrade čime je vraćen izvorni izgled ugaonog dela građevine. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Zdanje je podignuto 1869. godine za potrebe osnovne škole i predstavlja vredan arhitektonski objekat u Valjevu koji je, među prvima u ovom gradu, bio sazidan pod uticajem zapadnoevropske arhitekture. To je prizemna monumentalna građevina na kojoj je reprezentativno obrađen ulazni deo posebno naglašen prostranim tremom sa drvenim i zidanim stubovima, timpanonom i visokim zvonikom iznad. Fasade su obrađene u duhu zakasnelog klasicizma. Krov je složen sa biber crepom kao pokrivačem. Unutrašnji prostor u originalnoj varijanti (danas unutrašnjost ovog zdanja je prilagođena potrebama izložbenog prostora Muzeja) bio je jasno definisan i podeljen na delove za dečake i prostorije koje su koristile devojčice. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Pogled iz vazduha na Tešnjar, Kolubaru i okolne ulice
status:prostorna kulturno istorijska celina od izuzetnog značaja; šifra:PKIC0007;
U Srbiji ovo je najduža ulica potpuno očuvane atmosfere početka dvadesetog veka. Nažalost, zanati i ugostiteljstvo izgleda da nisu više dovoljno isplativi da održavaju objekte. Mnogo je objekata bez namene, a nekoliko je pred urušavanjem.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Od davnina poznato kao trgovačko mesto, Valjevo je u vreme turske vlasti pretvoreno u kasabu i sedište nahije, sa istočnjački duhom i načinom života. Tako je i čaršija na desnoj obali Kolubare, iako formirana kao srpski deo varoši početkom XIX veka, takođe imala orijentalni izgled. U početku je to bila drvetom građena celina, koja je zbog učestalih požara često obnavljana, pa je postepeno sticala varoška obeležja tipičana za kraj XIX i početak XX veka. Kao i svuda gde su zanatstvo i trgovina bili razvijeni, u čaršiji se vodio užurbani život, sve do sredine prošlog veka, kada su postepeno počeli da odumiru zanati, a administrativni objekti bili izmešteni na drugu stranu grada. Okosnicu današnjeg zaštićenog jezgra čini dvadesetak kuća iz prve polovine XIX veka, sačuvanih u gotovo neizmenjenom obliku. Građene su u bondručnoj konstrukciji, kao prizemne ili niske spratne zgrade sa dućanima i zanatskim radnjama u prizemlju, ispuštenog sprata u stambenoj funkciji, i najčešće pokrivene ćeramidom. Celina se sastoji iz uže i šire zone. Užu zonu predstavlja kompleks objekata glavne ulice, dok šira zahvata nešto mlađe, spontano nastalo, gradsko tkivo koje se direktno oslanja na prvu zonu. Danas je Tešnjar jedna od retkih gradskih celina u Srbiji koja je uspela da sačuva duh devetnaestovekovnog zanatsko-trgovačkog centra. Nažalost, kao i sve kulturno - istorijske celine, svakodnevno se nalazi pred savremenim izazovima, koji neretko prete uništenju njenih izuzetnih vrednosti. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Naselje je slučajno otkriveno tokom gradnje stadiona. Sve što je sada vidljivo su ostaci nekolicine zidova jednog ili više objekata.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Lokalitet se nalazi u Valjevu nedaleko od ušća reke Gradac u Kolubaru. Pedesetih godina 20. veka teško oštećen izgradnjom stadiona Krušik. Tokom istraživanja pronađeni su ostaci temelja i jugozapadnog zida crkve, 3 sigom zidane grobnice i tragovi srpskog naselja sa kulturnim materijalom iz 10.-11. veka. Otkrivena je samo sačuvana južna strana crkve. Crkva je imala osnovu u obliku slobodnog krsta. Sama organizacija prostora, pravci pružanja zidova, te njihova širina nedvosmisleno govore o crkvi raškog tipa sa pripratom, sa karakterističnom podelom na tri traveja, od kojih je centralni većih dimenzija i u kome su bile smeštene severna i južna pevnica. Dimenzije hrama se na osnovu proporcija procenjuju na najmanju ukupnu dužinu crkve od 24 metra, sa poprečnim brodom dužine 18 metara. Crkva je bila podignuta krajem 13. ili početkom 14. veka. Sa ovog lokaliteta potiče nadgrobna ploča sa natpisom Jevrema Đurđa iz prve polovine 14. veka. Ploča se nalazi u Narodnom muzeju Valjevo. Na istom prostoru otkriveni su tragovi života iz perioda od 15. do 19. veka, koji se sastoje od civilnog naselja i vojne fortifikacije. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Jedan od najupečatljivijih spomenika iz NOB-a - nadaleko poznata poza hrabrosti i prkosa. Oko spomenikia - veliki plato, šetalište i vidikovac
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Spomenik je u obliku ljudske figure u raskoraku, raširenih i iznad glave podignutih ruku i predstavlja narodnog heroja Stevana Filipovića, koji je obešen u Valjevu u jesen 1941. godine. Kip je urađen od legure aluminijuma i postavljen na pravougaonom mermernom postolju. Spomenik je visok 16 metara i postavljen je na središnjem delu platoa koji dominira nad gradom i okolinom. Spomen je delo zagrebačkog vajara Vojina Bakića i otkriven je 23.10.1960. godine. Prostor oko spomenika popločan je pločama kamena peščara a šira okolina je parkovski rešena. Nedaleko od spomenika postavljena je bela mermerna spomen-ploča sa posvetom: 'Partizanima, komunistima, svima koji padoše u borbi protiv fašističkih porobljivača i izdajnika naroda 1941.-1945. Da Jugoslavijom koračaju samo slobodni da nastane novi svet. Oni se junaštvom i socijalističkim idealima uspraviše u vekove.' Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Podignut je kao reparacija, ratna odšteta Nemačke.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Most je podignut 1928. godine da premosti reku Gradac i poveže završetak ulice Kneza Mihaila sa početkom puta Valjevo-Užice, na mestu nekadašnjeg drvenog mosta. Dobijen je kao reparacija, ratna odšteta posle Prvog svetskog rata od poražene Nemačke za uništena dobra u Kraljevini SHS. Most je dopremljen u delovima iz Nemačke, gde je projektovan i izveden tehnikom valjanih profila. Most je montirala nemačka firma 'J. GOLNO I SIN ŠTETIK NEMAČKA.' Ovaj ćirilični natpis stajao je na vrhu mosta, a danas je čitljiv na sačuvanoj staroj fotografiji. Pripada tipu takozvanih 'rešetkastih' mostova, dimenzija 51,3 m h 14,5 m. Sastoji se iz dva dela: donje konstrukcije koja prenosi opterećenje na tlo i gornje konstrukcije koja prenosi kolsko i vlastitu težinu na stubove. Gornja konstrukcija sastoji se od gvozdenih rešetkastih profila i kolske konstrukcije izvedene od kombinacije gvozdene konstrukcije i betonske ploče preko koje je postavljena kamena kocka, a u najnovije vreme asfalt. Ovaj spomenik kulture jedini je sačuvani gvozdeni most realizovan između dva svetska rata u Valjevu i predstavlja jedinstven primer tehničke kulture, kako zbog specifičnog inženjerskog rešenja, konstruktivno statičkog sistema i tehničkih karakteristika, tako i zbog istorijskog značaja. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Vodenica je izgrađena negde na prelazu iz 18. u 19. vek. Radi sa 4 kamena. Pored brašna, u vodenici se prodaju i kućne potrepšine izrađene u domaćoj radinosti.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Na izlazu iz stare čaršije Tešnjar, na jazu reke Kolubare, na zemljištu gde je nekad bio dvor Jevrema Obrenovića, nalazila se vodenica sa četiri kamena, sagrađena krajem 18. ili početkom 19. veka. Ona je 1813. godine ustupljena Jakovu Nenadoviću, koji je drži sve do 1836. godine, posle čega se izdaje pod zakup. U jednom periodu je bila poznata kao Karamarkovića vodenica, a potom kao Ilovačića i mlela je sve do 1955. godine, od kada postaje zapušten objekat o kome više niko ne vodi računa. Vodenica je dislocirana 1989. godine na jaz reke Gradac u Valjevu, gde je ponovo stavljena u funkciju. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0264;
Nalazi se na 7 km od Valjeva prema Bajinoj Bašti. Pretpostavlja se da je građen početkom 15. ili početkom 16. veka.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo U klisuri Jablanice, u selu Zlatarići nedaleko do Valjeva, nalazi se crkva Svetog Jovana Krstitelja. Predanje ali i turski izvori svedoče o ranom postojanju manastira na ovom platou. Više puta paljena i razarana, crkva iz druge polovine XVI veka je jednobrodna, podeljena pilastrima u tri traveja. Nad centralnim travejem uzdiže se dominantna kupola visokog cilindričnog tambura, dok je raspon svoda nad bočnim travejima smanjen prislonjenim lucima. Oltarski prostor, prvobitno znatnije spuštenog poda, završen je spolja i iznutra polukružnom apsidom i nišama u funkciji protezisa i đakonikona. U spoljnom izgledu mirnih, nerazuđenih fasada, karakterističan je izostanak kubičnog postolja. Fragmenti živopisa pokazuju pojedine scene iz ciklusa Velikih praznika i stojeće figure, dok je prvobitno na zapadnoj fasadi, pod tremom, bio naslikan Strašni sud. Koloristički kvaliteti i siguran crtež svedoče o darovitosti slikara jovanjskog hrama. Pre 1706. braća Jovan i Jefta Vitković, austrijski oficiri iz valjevske nahije, obnovili su crkvu i podigli pripratu, što im je kao ktitorima dalo pravo da budu sahranjeni u porti. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
U kući su živeli otac i sin, Dragojlo i Miša, revolucionari i narodni heroji. Prema rečima meštanke, izgleda da kuća više ne postoji.
Prema rečima gospođe Dudić čija se okućnica graniči sa parcelom zaštićene kuće, njoj je kuća na slici sa sajta ZZSK potpuno nepoznata. U okviru okućnice Dragojla Dudića postoji samo jedan stambeni objekt koji ni po spoljašnjosti ni poo gabaritima ne odgovara slici sa sajta. Poslednji iz familije, na imanju je živeo Miša, slikar, imenovan po svom čuvenom stricu. Pošto je on umro pre par godina, ostali smo uskraćeni za informaciju o sudbini zaštićene kuće. Kuću nismo našli, ali se zato na istom mestu ima šta videti. Na centralnom delu dvorišta raste grupa neobično velikih stabala lipe, koje, grupisane na vrlo bliskom rastojanju, izgledaju kao jedno džinovsko, i jako lepo formirano stablo.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Kuća porodice Dudić, Klinci, O Valjevo Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK2028; nastanak:1866.;
Crkva je zaštićena kao vredan primer valjevske sakralne arhitekture druge polovine 19. veka.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Sadašnja crkvena građevina je sazidana 1866. godine na mestu gde je već postojala starija bogomolja. Crkva je koncipirana kao jednobrodna građevina, podeljena na pripratu, nad čijim je zapadnim delom zvonik obnovljen 1926. godine, naos i oltar koji se završava polukružnom apsidom. Lokalnu osobenost predstavljaju bočno usmerene niše protezisa i đakonikona. Građevina je zasvedena poluobličastim svodom sa ojačavajućim lucima, po ugledu na uzore raškog graditeljstva. Skromnu fasadnu dekoraciju čine par horizontalnih kordonskih venaca, smeštenih visoko, gotovo uz potkrovne vence dvoslivnog krova i profilisani lučni okviri sedam prostranih prozorskih otvora. Ikonostasna pregrada je rad nepoznatog majstora iz druge polovine 19. veka. U crkvi se čuvaju carske dveri rađene 1839. godine za stariju crkvenu građevinu, rad Georgija Bakalovića, čiji je doprinos oslobađanju crkvenog slikarstva od prevlasti zografa izuzetno značajan. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Značajna za razvoj nauke, značajna za mlade u nauci
Osnovana je 1982. godine na inicijativu grupe mladih istraživača. Programi rada predviđeni su za osnovce, srednjoškolce, studente i nastavnike.
Naišli smo u vreme kad nije bilo nikoga od istraživača. Nešto malo informacija o smeštajnim kapacitetima i brojnosti i učestalosti poseta smo dobili na recepciji hotela.
pristup:putničkim vozilom,pešačenje do 100 m; status:Spomenik prirode,arheološko nalazište; šifra:SP147,AN0076; period:neolit;
Put do pećine se odvaja na levo, nešto pre Istraživačke stanice. Kod Banje (fabrike vode Vujić) skreće se na uzan asfaltni put, desno. Kolima se može prići do na 50 m od pećine. Kroz pećinu je ozidan tok rečice sa dosta vode, koja izbija i ide paralelno sa stazom na ulazu. Ulazni hol je poveliki, vrlo je akustičan, u njemu je održano i nekoliko koncerata. Na zidu je uklesan i reljef sa dve figure. ---- U pećini je nedavno otkrivena nekropola iz kasnoantičkog perioda (4-5. vek), nađeno je više od 20 skeleta neuobičajeno položenih u udaljenoj pećinskoj prostoriji. Ovo čini pećinu svetski značajnom arheološkom lokacijom (vaza.co.rs). ---- Pećinu koriste i slobodni penjači za svoj sport. U pećini je odraćeno 10 smerova.
Izgleda da posete nisu tako česte kao ranije. Ugostiteljski objekt na prilazu pećini je napušten, a ulazna prostorija u pećinu, za koju smo čitali napise o održanim koncertima, nije nam delovala kao prostor od takvog značaja.
Hidrocentrala ponovo radi. Generator je naizmenični, noviji; prvobitni je bio za jednosmernu struju. Privatni vlasnik održava originalnu zgradu u dobrom stanju, a instalacija za proizvodnju struje je funkcionalna. Pored je ribnjak, a pedesetak metara uzvodno - Degurićka pećina. Interesantan detalj je betonski kolektor koji je bio deo konstrukcije prvobitnog projekta pruge, a koja je kasnije preusmerena na suprotnu obalu Gradca.
Imali smo sreće da nabasamo na vlasnika objekta, koji nam je pokazao objekt i instalaciju, a zatim i okolinu. Uz detaljnu priču.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Hidrocentrala je smeštena pored reke Gradac, oko pet kilometara južno od Valjeva. Podignuta je krajem 19. veka i sastoji se od brane sa slatištem, dovodnog i odvodnog jaza, sabirnog šahta i mašinske zgrade sa turbinom i pratećom opremom za proizvodnju električne energije snage do 80 kilovat sati. Na reci ponornici Gradac, koja izvire ispod planine Povlen, pa ponovo izbija poviše manastira Ćelije a uliva se u Kolubaru u samom centru Valjeva, sagrađena je hidrocentrala tokom 1902. i 1903. godine. Prva hidocentrala u ovom kraju sagrađena je na istoj reci još 1900. godine, a Valjevo je u aprilu mesecu pre tačno 120 godina dobilo osvetljenje. Prva valjevska hidrocentrala odavno je porušena, dok je objekat hidrocentrale u Deguriću sačuvan. Pored njega je podignut i ribnjak za uzgoj pastrmki, a na klisuri reke Gradac oko 200 metara uzvodno od hidrocentrale, nalazi se poznata Degurićka pećina sa izvorskom vodom. U neposrednoj blizini je i Konjički klub 'Degurić' i škola jahanja. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Najveća hidroakumulacija izgrađena u ovom veku u Srbiji
tip:veštačko;
Ogromna vodena površina, uokvirena je okolnim brdima i visokom moćnom betonskom konstrukcijom brane.
Put prema manastiru Pustinja u širokom luku obilazi jezero. Pogled sa puta na jezero, na više mesta je izuzetan. Lep pogled na jezero se pruža sa same brane, a takođe i sa mosta u selu Kunice, na putu za manastir Pustinja.
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0362;
Tačno vreme gradnje je nepoznato, zna se samo da je nastala u srednjem veku. U manastiru se pored stare crkve (crkva Sv. arhangela Mihaila i Gavrila) upravo završava i nova.
Malo sam fotografija uspeo da snimim. Prvobitni plan je bio da prvo obiđem kanjon Gradca, pa potom fotografišem manastir. Međutim, traženje Jerininog grada u kanjonu se oteglo nepredviđeno dugo, tako da sam u povratku suviše žurio i "preskočio" manastir.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Graditeljska delatnost u predustaničkoj Srbiji s kraja HVIII veka ogleda se pre svega u obnavljanju porušenih i izgradnji novih crkvenih spomenika. U tom talasu obnove popravljena je 1793. crkva Sv. arhanđela Mihaila u manastiru Ćelijama, smeštenom na levoj obali rečice Gradac u ataru sela Lelića kod Valjeva. O vremenu izgradnje stare ćelijske crkve nema istorijskih podataka, ali se zbog oblika svoje arhutekture ona smešta u graditeljstvo poznog srednjeg veka. Jednobrodna je građevina sa neobičnim rešenjem kupolnog sklopa. Umesto uobičajenih pilastara kupolna konstrukcija oslanja se na moćne, teške zidove i stepenasto postavljene lukove, a prelaz od kvadratne osnove do devetostranog tambura izveden je pomoću trompi, retko izvođenih na našim crkvama. I zidani ikonostas ima konstruktivnu funkciju preuzimanja dela sila potisaka od kupole. U HVIII veku manastir je često pominjan po delovanju svojih duhovnih žitelja. Kao središte najznačajnijih verskih i političkih aktivnosti valjevskog kraja često je bio meta turskih napada. Za vreme Isrpskog ustanka u manastiru je bila bolnica, što je izazvalo novu tursku odmazdu 1810, pa su monasi već sledeće godine obnovili crkvu. Tada je dozidana priprata. Ikonostas, koji je 1798-1800. slikao Petar Nikolajević Moler, umetnik i vojvoda iz srpskih ustanaka, uništen je 1810, pa je novi 1816. slikao Petrov bratanac, Jeremija Mihailović. U porti manastira Ćelije sahranjen je Ilija Birčanin, pogubljen u seči knezova 1804. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Bistra voda, plitka reka, hladovina, mali brzaci i izletište kod stene zvane Šareno platno
status:Predeo izuzetnih odlika; šifra:PIO08; pristup:pešačenje do 100 m;
Pešački deo počinje kod etno domaćinstva Skok po skok - vodenica, restoran i prenoćište. Uz reku se može pešačiti levom obalom par kilometara. Desnom obalom ide pruga Beograd - Bar, s tim, da je ona, od gustog rastinja i tunela, skoro neprimetna (ukoliko ne naiđe voz). Takođe, na desnoj obali iza rečne krivine prema vrhu brda prostiru se ostaci starog grada (još jedan "Jerinin" grad). I ostaci grada su potpuno neprimetni u gustoj šumici, obrasli upletenim žbunjem.
Meštani kažu da je najlepši doživljaj proći ceo put - rekom. Zato, ako ste u mogućnosti, obavezno ponesite čizme.
Značajni ostaci velike tvrđave sa prirodnim bedemom
pristup:otežan, gusto rastinje,nemoguć bez vodiča,pešačenje do 1 km; stanje:vidljivi ostaci; status:arheološko nalazište; šifra:AN0170; period:srednji vek;
Na desnoj obali reke Gradac, iza rečne krivine prema vrhu brda prostiru se ostaci starog grada (još jedan "Jerinin" grad). Na lokalitetu je u obradi desetak objekata. Svaki od objekata ima očivane sve ili pojedine zidove u visini 0,5 do 1,5 metar. Nalazi su zaštićeni plastičnim pokrivačima. Lokalitet je smešten na sredinu strmine. Pedesetak metara iznad je izvanredan vidikovac. U podnožju grada, a pedesetak metara od reke nalaze se ogromne vertikalne stene, visine preko 6, dužine oko 100 metara. Očigledno su bile prirodni bedem, dograđen sa još malo, sada rasutog, kamenja.
Ostaci se nalaze na grebenu stene zvane "Šareno platno". Stena gleda na izletište smešteno na proširenju rečne doline i lako ju je prepoznati po plavo-belim površinama. Staza za prilaz koja počinje kod reke nije uočljiva dok se ne zađe u šumicu, a tamo je uredno markirana.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Utvrđenje Jerinin grad u selu Brangović jedno je od najbolje sačuvanih utvrđenih gradova valjevskog kraja i nalazi se 7 km jugozapadno od Valjeva. Ostaci zidova obuhvataju zapadne obronke brda Branig, koje je sa tri strane okruženo kanjonom reke Gradac. Najviša tačka utvrđenja nalazi se na 441 m, a najniža na 268 m nadmorske visine i na oko 40 m iznad rečnog toka. Osnova utvrđenja je nepravilnog višeugaonog oblika, maksimalne dužine oko 320 m i širine oko 220 m. Ruševine su danas u potpunosti obrasle šumom i niskim rastinjem. Utvrđenje je sudeći po ostacima na gornjem gradu bilo opasano zidom od pritesanog kamena i krečnog maltera. Situacija dobijena geodetskim snimanjima i iskopavanjima ukazuje da se na pomenutom prostoru nalazi veliki broj objekata koji indiciraju postojanje značajnog civilnog naselja, koje se razvilo pored antičkog puta koji prolazi kroz kanjon reke Gradac. Put je predstavljao komunikaciju koja spaja dolinu Kolubare sa valjevskim planinama i Podrinjem, a koje su obilovale rudnim ležištima (srebro, bakar, olovo, zlato). Na prostoru donjeg grada otkrivena je velika crkva. Radi se o jednobrodnoj građevini dimenzija 13 m h 9 m. Zidovi su rađeni od tesanog i pritesanog kamena u jakom krečnom malteru sačuvani do visine od 1,7 m. Život u utvrđenju se može datovati u kasnoantički period od IV do VI veka. Otkriveni su nalazi koji ukazuju da se život odvijao i u periodu od VII do X veka, u vreme naseljavanja Slovena i Srba. Jerinin grad je jedinstven objekat, kako po svojoj lokaciji tako i po sadržaju. Tako da po svojoj vrednosti sigurno prelazi lokalni nivo. Velika prednost lokaliteta je što se nalazi u okviru Eko parka Gradac i pored manastira Ćelije. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Vodenica je kompletna i radi. Nalazi se u vrlo lepom ambijentu - na izletištu, na proširenju rečne doline, ispod stene zvane Šareno platno. Neposredno uz vodenicu nalazi se i objekt Eko bivak.
U maloj udolini, pod šumovitim brdima, daleko od sveta
status:spomenik kulture od velikog značaja; šifra:SK0451;
Manastir je duže vreme, posle spaljivanja od strane Turaka, bio zapusteo. Obnovljen je skoro, a ima indicija da je prvobitni hram na ovom mestu postojao još u 12. veku. Danas je manastir, zahvaljujući asfaltnom putu, lako dostupan.
Na početku zadnje deonice puta - spuštanje prema manastiru, stoji znak zabrane saobraćaja, iako je dalji put u izvanrednom stanju (novi asfalt). Pretpostavljamo da se time štiti najveća vrlina samog mesta - mir i tišina.
Izvor: Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo Manastir je smešten u klisuri reke Jablanice, nedaleko od centra sela Poćute. NJegova crkva, posvećena Vavedenju Bogorodice, sazidana je oko 1600. zaslugom jeromonaha Joakima, dok su živopis 1622. izveli slikari Jovan i Nikola sredstvima tadašnjeg igumana Janićija Bitojevića, što kazuju ktitorski fresko-natpis i ktitorska kompozicija. Površinom nevelika ali veoma skladno proporcionisana, crkva je izgrađena po uzoru na hramove raške škole, te ima tri traveja, isturene pravougaone pevnice i dominantnu kupolu. Prostrani oltarski travej odvojen je od naosa zidanom ikonostasnom pregradom. Nizom arhitektonskih osobenosti, pre svega zatvaranjem spoljnog segmenta luka apside ispuštanjem podužnih zidova i trompama kao nosačima kupole, crkva u Pustinji ostaje bez analogija među građevinama svoga vremena. NJeno zidno slikarstvo pripada onim strujanjima u umetnosti iz doba patrijarha Pajsija u kojima je očit uticaj epirskih ikonografskih i stilskih modela. U programu se, na osnovu izbora i rasporeda stojećih i figura u poprsju, scena iz ciklusa Velikih praznika, Stradanja, Čuda i Posmrtnih Hristovih javljanja, opaža solidna bogoslovska obaveštenost kako naručioca tako i slikara. Zapadnu fasadu delimično je zaklanjao trem, pod kojim je prikazana razvijena kompozicija Strašnog suda. Očuvani deo prvobitnog ikonostasa (carske dveri, deo Deizisnog čina i završni krst sa Raspećem) rad je boljeg od dvojice živopisaca crkve. Prvobitni trem je sredinom XIX veka zamenjen prostranom zidanom pripratom sa dvospratnom kulom-zvonikom na zapadnom pročelju. Objavljeno na: https://www.osmsrbija.iz.rs/nkd/
Vidno polje sa vidikovca je duboko, ali ne previše široko. Takođe, za fotografisanje se mora odabrati ili rano jutro ili malo hladniji ili vetrovit dan. Inače, nema oštrine po dubini slike.
Naslovna strana
